'Iron Man'-act wordt stukje langs de zijlijn

AMSTERDAM - Een demonstratie van de opbloeiende high-tech van Brazilië had het moeten worden: een volledig verlamde patiënt die gehuld in een robotpak de symbolische aftrap gaf van het WK voetbal.


Maar toen puntje bij paaltje kwam, was er gisteravond slechts een paar seconden van het technologische hoogstandje te zien. Veel netwerken zonden het niet eens uit; op de Nederlandse televisie verdween de langverwachte en veelbesproken demonstratie in de voorbeschouwingen.


De 'aftrap' werd niet op de middenstip, maar naast de dug-out aan de zijkant van het veld gegeven door ex-atleet Juliano Pinto (29), die acht jaar geleden volledig vanaf het middel verlamd raakte na een auto-ongeluk. Pinto stond weer rechtop dankzij een robotpak op gedachtenkracht: een badmuts op Pinto's hoofd tapt zijn hersensignalen af en zet die om in robotbeweging, in feite zoals ook gezonde mensen hun ledematen aansturen.


Maar dat is de theorie. 'In praktijk werkt dit niet voor een robotpak', zegt de Utrechtse hoogleraar cognitieve neurowetenschappen Nick Ramsey desgevraagd. Het hersensignaal op de schedel is te zwak en te weinig precies om een looprobot te besturen, vertelt Ramsey, een autoriteit op het gebied van brein-machine-interfaces. 'Ik acht de kans bijzonder groot dat de robot is voorgeprogrammeerd.' Misschien hoefde Pinto alleen mentaal op 'start' te drukken; misschien werd zijn robot vanuit de coulissen bijgestuurd met een joystick.


Geestelijk vader van de looprobot Miguel Nicolelis gaf al eerder te kennen dat de demonstratie vooral 'een symbolisch gebaar' is. Uiteindelijk verwacht ook Nicolelis dat een robotpak pas echt mentaal te besturen is als men eerst de schedel van de patiënt opent om een matje elektrodes op zijn brein te kunnen leggen, om de hersensignalen beter te kunnen afluisteren.


'Wij als serieuze onderzoekers hebben er moeite mee', zegt Ramsey. 'Nicolelis belooft toch iets wat je de komende tien, twintig jaar niet kunt waarmaken. Dat is niet goed voor het vertrouwen in de wetenschap.' Dat gold misschien ook voor de WK-organisatie, denkt Ramsey na de toch wat teleurstellende aftrap. 'Eerlijk gezegd lijkt het erop dat de organisatie niet het vertrouwen had.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden