Irene vond vrede in gesprek met bomen en zuster water

Het boek Dialoog met de natuur van prinses Irene is zaterdag, de eerste dag dat het op de planken lag, goed verkocht....

Van onze verslaggeefster

Mirjam Schöttelndreier

AMSTERDAM

Het is een lange weg geweest: van het kleine en bange prinsesje naar de volwassen vrouw die zich in balans voelt. Irene van Lippe-Biesterfeld - de mooiste van het stel, zoals de volksmond zegt - is de levensvreugde en innerlijke rust niet komen aanwaaien, ondanks alle privileges. 'Het leven is verdraaid en moeilijk, een geworstel, een gevecht op vele fronten', zo schrijft ze in haar net verschenen boek Dialoog met de natuur - Een weg naar een nieuw evenwicht (ankh-hermes, ¿ 29,50).

Irene, in 1939 zo genoemd in de hoop dat het vrede zou blijven, begon haar leven met loyale aanpassing op Soestdijk, stapte over naar eigentijds verzet tegen de Spaanse politiek in het bijzonder en de mannenmaatschappij in het algemeen en knokte zich in een transformerende tijdgeest naar een ander, 'niet-dualistisch' bewustzijn. En dat alles op basis van een innerlijke spiritualiteit die ze als kind al beleefde.

Bijvoorbeeld in 1953, toen zij 'te jong nog en te weinig voorbereid op die doordringende aandacht' in Londen een eerste steen moest leggen. Ze was doodsbang het verkeerd te doen. Midden op de plaats van handeling stond een boom. Ze herinnert zich: 'Voor mijn gevoel is die boom de enige die ziet wie ik ben. Ik hoor hem zeggen: ''Kom onder mij zitten, je mag spelen, er zijn hier kameraadjes voor je, die ook van spelen houden''.'

Ruim veertig jaar later is haar vertrouwensrelatie met de natuur er alleen maar inniger op geworden, onthult de ex-prinses in haar autobiografische schets. De bomen spréken niet alleen tot haar, zij spreekt ook met hen. Letterlijk. 'Ik vraag de grote rode beuk om mij heen te komen staan omdat ik mij in mijn veranderingen een beetje kwetsbaar voel.' Zo praat ze ook met een acacia, die haar opdraagt iemand te vergeven, en biecht bij de dolfijnen. 'Het is zo anders nu, nu ik dichter bij jullie ben, lieve bomen, lieve bloemen, wolken, zon, broeder wind, zuster water.'

De protestantse prinses, die zich in 1963 tot het katholicisme bekeerde en een jaar later elke aanspraak op de Oranje-troon liet varen toen ze met de Spaanse prins Carlos Hugo de Bourbon Parma trouwde, zet haar allergie voor onrecht niet meer om in strijd. Als een Jeanne d'Arc vocht ze voor een democratisch Spanje, ze zocht de arme vrouwen op in de Madrileense sloppen, maar de slechtheid zat in haarzelf. 'Mijn heftige strijd tegen het kwaad in de wereld, het onrecht, was uiteindelijk een strijd tegen mijn eigen onrecht, mijn snelle en vaak meedogenloze oordeel.'

In de oorlog miste ze haar vader 'ontzettend', maar niemand vertelde haar dat je op afstand ook van iemand kunt houden. Bij huwelijk en scheiding voelde ze zich in de steek gelaten. 'Ik ben steeds weer opnieuw begonnen, alleen, heel veel alleen'. Als werkende vrouw en in opleiding voor feministisch agoge, voelde ze zich vaak 'in stukken'. Als dynamische moeder-manager knapte ze ten slotte af.

Nu ze zoveel leed achter zich heeft gelaten en zich in het geniet-stadium bevindt, wilde ze haar ervaringen te boek stellen. Om te laten zien dat er meer is dan de menselijke communicatie. En meer dan het zichtbare. 'Hoe meer mensen vertellen wat ze weten en meemaken van de metafysische wereld, des te bereikbaarder wordt deze realiteit.'

De vrouw die staande bleef bij talloze koerswendingen, hoeft niet zozeer begrepen te worden. Ze wil slechts anderen steunen die zich in een soortgelijk proces bevinden. 'Want het is nu nog een tamelijk eenzame weg'. Zonder gekweldheid gaat de innerlijke vrede niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden