Iran opent 150 nieuwe klinieken voor alcoholverslaafden

De Iraanse regering opent binnenkort 150 nieuwe klinieken voor alcoholverslaafden. Opmerkelijk, want alcohol is verboden in de streng islamitische republiek.

Iraanse jongeren verzamelen zich voor een Armeens café in Isfahan.Beeld AFP

De nieuwe klinieken, die in maart 2016 hun deuren openen, bieden educatieve cursussen om mensen van het drinken af te houden. Dat heeft Alireza Nourouzi, het hoofd van het drugsbestrijdingsdepartement van het ministerie van Gezondheid, tegen het Iraanse persbureau ISNA gezegd. Zes van de centra richten zich op onthouding en het bestrijden van ontwenningsverschijnselen.

Op het nuttigen van alcohol staat in Iran een straf in de vorm van zweepslagen. Iraniërs die veelvuldig naar de fles grijpen, kunnen in theorie zelfs de doodstraf krijgen. In de praktijk is deze echter nog nooit uitgevoerd voor een dergelijk vergrijp. De autoriteiten zijn bovendien mild voor de ongeveer 350 duizend christenen (op een bevolking van 77 miljoen) die het land telt. Zij zijn geoorloofd alcohol te brouwen voor eigen gebruik. Verkopen mag dan weer niet.

Toch is het een publiek geheim dat alcoholgebruik in Iran, ook onder moslims, wijdverbreid is. De zwarte handel in alcohol, geïmporteerd uit Turkije of Iraaks Koerdistan, is een miljoenenbusiness. In de relatief liberale hoofdstad Teheran valt in menig café een biertje of fles wijn te krijgen, die op verzoek ergens vanonder de toonbank vandaan wordt getoverd. Veel moderne Iraniërs hebben thuis een rijkelijk gevulde drankkast, die bij huisfeesten - buiten het oog van de autoriteiten - wordt geplunderd. In Teheran is zelfs een Armeens café waar tot 23.00 uur 's avonds legaal alcohol wordt geschonken. Binnen moet de hoofddoek verplicht af. Moslims mogen hier niet komen.

De autoriteiten schatten dat, ondanks het verbod dat sinds de Iraanse revolutie van 1979 geldt, ongeveer 200 duizend Iraniërs een alcoholprobleem hebben. 'Persoonlijke redenen zijn de belangrijkste factoren die leiden tot de verspreiding van alcoholconsumptie in de samenleving', zei vice-minister van Gezondheid Alireza Mesdaghinia in 2012. 'Sommigen denken dat dit de manier is om met hun frustraties om te gaan.'

Smokkelaars bij de grens nabij Sulaimaniya (260 kilometer ten noordoosten van Bagdad) transporteren alcohol naar buurland Iran.Beeld reuters

Miljoen Iraniërs overtreden wet

De Iraanse regering voert de maatregelen tegen alcoholconsumptie steeds verder op. Vanaf 2011 controleren Iraanse politieagenten op alcoholgebruik in het verkeer. De eerste kliniek voor verslaafden opende eind 2013 zijn deuren in Teheran en in 2014 werd er in Iran zelfs een conferentie gehouden over alcohol. Daar werd gesuggereerd dat zeker een miljoen Iraniërs geregeld de wet overtreedt om een alcoholische versnapering te nuttigen.

Volgens cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie uit 2014 is de gemiddelde alcoholconsumptie in Iran met minder dan een liter per jaar laag, maar de mensen die drinken, nemen het er meteen flink van. Zij drinken jaarlijks gemiddeld 25 liter per persoon, een aantal dat hoger ligt dan in de meeste Europese landen.

Iran scoort nog een stuk hoger als het gaat om drugsgebruik. Het hoofdkantoor van de Iraanse drugsbestrijdingsdienst schat dat ongeveer 3 miljoen Iraniërs verslaafd zijn aan drugs (met name opium, al zijn heroïne, crack en crystal meth in opkomst). Er zijn ook onderzoeken die suggereren dat het aantal eerder richting de 10 miljoen gaat. Iran telt daarmee het hoogste aantal drugsgebruikers ter wereld.

Het land kent, verrassend genoeg, een progressief drugsbeleid. Er zijn ongeveer 600 klinieken voor drugsverslaafden, waar patiënten schone naalden krijgen om gecontroleerd drugs te injecteren. In alle grote steden zijn methadonklinieken en verslaafden die op straat leven worden geholpen door de vele ngo's die in het land actief zijn.

Drugsgebruik door verslaafden wordt in Iran niet gezien als criminele daad. Anders ligt dat voor gebruikers die niet verslaafd zijn. Ook drugshandelaren bevinden zich in de verboden zone. Als ze betrapt worden, kunnen ze rekenen op lange gevangenisstraffen, fikse boetes of de doodstraf.

Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden