NieuwsKernprogramma

Iran neemt wet aan ter opvoering van uraniumverrijking en tegen VN-inspecties

Iran verhoogt de druk op de VS en Europa met een nieuwe wet over het nucleaire programma van het land. De wet verplicht de regering om de uraniumverrijking op te voeren en VN-inspecties tegen te houden als de economische sancties niet binnen twee maanden worden opgeheven.

Een satellietfoto van de uraniumverrijkingsfabriek in Natanz, 300 kilometer ten zuiden van Teheran.  Beeld EPA
Een satellietfoto van de uraniumverrijkingsfabriek in Natanz, 300 kilometer ten zuiden van Teheran.Beeld EPA

Iran zou hiermee het internationale akkoord opblazen dat in 2015 werd gesloten om het atoomprogramma aan banden te leggen. President Trump stapte twee jaar geleden, tot grote onvrede van onder andere Europa, uit het akkoord. Hij vind dat de overeenkomst niet verhindert dat Iran ooit in het bezit komt van een kernwapen.

De goedkeuring van de wet volgt enkele dagen na de moord op Mohsen Fakhrizadeh, een van de belangrijkste Iraanse atoomgeleerden. Teheran beschuldigt Israël van de liquidatie. Jeruzalem riep jarenlang dat Fakhrizadeh een cruciale rol speelde bij de Iraanse pogingen om een kernmacht te worden.

Een dag nadat het parlement de wet had aangenomen, keurde woensdag ook de Raad der Hoeders het besluit goed. Dit machtige orgaan, waarop Irans hoogste leider ayatollah Ali Khamenei grote invloed heeft, ziet erop toe dat de islamitische wetten en de grondwet worden nageleefd. De nieuwe wet lijkt vooral gericht tegen Europa, dat het akkoord ook heeft ondertekend. Europese landen zouden er volgens het Iraanse parlement voor moeten zorgen dat Iran weer olie mag verkopen. De VS troffen de olie-export en de financiële sector in 2018 met harde sancties.

Uranium voor atoombom

Tegelijk verhoogt de wet de druk op de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden om de internationale deal direct na zijn aantreden te redden. Biden heeft laten weten dat hij de Amerikaanse terugtrekking uit het akkoord weer ongedaan wil maken. Volgens Biden en toenmalig president Barack Obama was de internationale deal een belangrijke stap om te voorkomen dat Iran de technologie en middelen in handen kreeg om een atoombom te maken.

Als Iran na twee maanden zijn zin niet krijgt, aldus de wet, moet Teheran uranium gaan verrijken tot 20 procent. Volgens het akkoord mag Iran nu alleen verrijken tot 3,5 procent. Voor een atoombom is uranium nodig dat tot 90 procent is verrijkt. Mocht Iran inderdaad overgaan tot een verrijking van 20 procent, dan zullen internationaal, vooral in de VS en Israël, de alarmbellen gaan rinkelen.

Voor Teheran wordt het namelijk makkelijker om deze hoeveelheid uranium daarna nog verder te verrijken tot het geschikt is voor een kernwapen. Ook verplicht de wet de regering van president Hassan Rohani om de inspecties van het Internationale Atoomenergieagentschap (IAEA) tegen te houden. De inspecteurs controleren regelmatig de verrijkingsfabrieken bij Natanz en Fordow en andere nucleaire installaties.

Opstelling geestelijk leider

De stap van het parlement, waarin veel hardliners zitten, kan niet op goedkeuring rekenen van Rohani. Volgens de president is de wet ‘schadelijk voor de diplomatieke activiteiten’ om het atoomakkoord te redden. ‘Wij denken dat de situatie volgend jaar anders zal zijn’, aldus Rohani, duidelijk doelend op het vertrek van Trump en het aantreden van de regering-Biden. ‘De maximale druk heeft niet gewerkt.’

De president heeft echter niet het laatste woord in deze kwestie. Het parlement droeg Rohani woensdag op zich te houden aan de wet, maar de komende weken zal veel afhangen van de opstelling van geestelijk leider Khamenei, de machtigste man van Iran. Khamenei heeft de afgelopen dagen gezegd dat Iran wraak zal nemen voor de moord op Fakhrizadeh, maar hij heeft zich in de afgelopen dagen niet uitgelaten over de stap van het parlement. Net als Rohani wil Khamenei het atoomakkoord nog redden, zodat er een einde komt aan de Amerikaanse sancties.

Iran heeft het afgelopen jaar, als vergelding voor de Amerikaanse stap, diverse maatregelen genomen die in strijd zijn met het akkoord. Zo is de productie van laagverrijkt uranium fors verhoogd. Teheran beschikt nu volgens het IAEA over twaalf keer meer uranium, 2.442 kilo, dan het volgens het akkoord mag hebben. Dit is twee keer de hoeveelheid uranium die Iran nodig heeft om een atoombom te maken.

Trump vroeg hierna aan zijn adviseurs en aan de hoogste Amerikaanse generaal, zo bleek twee weken geleden, of de VS de uraniumverrijkingsfabriek bij Natanz konden bombarderen. Zij waarschuwden hem echter dat zo’n aanval militair zou escaleren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden