Iran kan bedriegen omdat Westen bedrogen wil worden

Iran is zijn gesprekspartners steeds te slim af. De vijf permanente leden van de VN Veiligheidsraad plus Duitsland proberen de nucleaire aspiraties van Iran te beteugelen. Wederom werd een deadline overschreden. Iran wint tijd, krijgt 'gratis' concessies en bouwt voort aan zijn atoomprogramma. Machiavelli leerde dat wie bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen. Irans atoombom is een kwestie van tijd.

Iran kan bedriegen omdat het Westen bedrogen wil worden. Onderhandelingen over het atoomprogramma werden eind 2013 hervat omdat Irans economie zwaar leed onder de sancties. De onderhandelingspartners van Iran versoepelden die sancties nog voor Teheran ook maar enige concessie deed. Sindsdien rekt Iran tijd, stelt zich stroever op en hoopt zijn nucleaire aspiraties te kunnen realiseren, zonder strengere sancties. De nieuwe deadline voor een akkoord is 1 juli 2015 en opnieuw worden sancties versoepeld, zonder enige tegenprestatie. De VS en de Europese landen lijken wel te onderhandelen tegen zichzelf.

Iran heeft een indrukwekkende staat van bedrog. Het atoomprogramma bestaat uit vier faciliteiten: de zwaarwaterreactor in Arak voor de productie van plutonium en installaties in Natanz, Isfahan en Qom voor de verrijking van uranium. Inspecteurs van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie in Wenen klagen over de gebrekkige medewerking van Iran. De verrijkingsfaciliteit in Natanz werd in 2002 ontdekt; die in Qom in 2009 dankzij het speurwerk van veiligheidsdiensten. Iran hield ze geheim. Inspecteurs hebben geen toegang tot militaire installaties en protesteerden onlangs omdat hun vragen onbeantwoord blijven.

Voor een atoomwapen zijn drie elementen van belang: hoog verrijkt uranium, een atoomkop en een raket om het gewenste doel te treffen. De Iraanse strategie is vooruitgang maken op alle drie, met soms een concessie om het Westen koest te houden. De rakettechnologie kent grote vooruitgang. Volgend jaar hebben Iraanse raketten een bereik tot Londen en Amsterdam. Het fabriceren van een atoomkop is een kwestie van maanden. Het Westen probeert verrijking van uranium af te remmen; voor civiel gebruik is verrijking tot 20 procent nodig, maar voor een atoomwapen 90 procent. Iran verrijkte al tot 20 procent en het Iraanse parlement eist 60 procent. Iran kan in 2 tot 3 maanden met zijn 19 duizend centrifuges uranium verrijken tot 90 procent. Met de atoomkop en geavanceerde rakettentechnologie staat het meteen op de drempel van de status van atoommogendheid.

Obama en links Europa zijn goedgelovig tegenover Iran. Zij zien de Palestijnse kwestie als oorzaak van de spanningen in het Midden-Oosten. Is die geregeld, dan valt de rest in de plooi. Voor hen is Israël het probleem, niet Iran. De Palestijnse kwestie is een zijtoneel van emotie en moraliteit. Kernconflict is de rivaliteit in het huis van de islam tussen soennieten en sjiieten, met Iran als revolutionaire leider van de sjiieten.

Teheran stookt conflicten op via Irak, Syrië, Libanon en met wapensteun aan Hamas tegen Israël. De atoombom geeft Iran een dominante positie, waartegen niet alleen Israël maar ook soennitische landen, zoals Saoedi-Arabië en Egypte, in het geweer komen. Een Iraanse atoombom zal een nucleaire wapenwedloop ontketenen, met voorop Saoedi-Arabië en de Golfstaten, die zich door Iran bedreigd voelen.

Twee pressiemiddelen moeten op de onderhandelingstafel liggen: strengere economische sancties en de dreiging nucleaire productiefaciliteiten te vernietigen. Verzwakking van sancties is het verkeerde signaal en compenseert Irans geringere inkomsten wegens lage olieprijzen. Alleen de VS kan de militaire optie uitvoeren. De installaties in Arak en Isfahan zijn bovengronds en kunnen door kruisraketten uitgeschakeld worden. De installatie van Natanz zit onder een laag beton en die in Qom onder een dik-ke rotslaag. Het Pentagon heeft daarvoor de Massive Ordnance Penetrator (MOP) ontwikkeld: een bunkerbuster van 30 duizend pond. Israël heeft er al drie keer om gevraagd, maar de VS weigerde het steeds.

Maar opnieuw was Iran de VS te slim af. Iran heeft met zijn bondgenoot, de Syrische president Assad, het machtsvacuüm in Syrië laten ontstaan waarin de Islamitische Staat (IS) groeide. Obama onderschatte IS volledig en vroeg de Iraanse president Rohani schriftelijk om hulp tegen IS. Weg militaire optie! De VS hebben Iran nu harder nodig dan omgekeerd. Iran hoeft enkel tijd te rekken en extra te bedriegen om atoommogendheid te worden. En dat is precies wat het doet.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry. Hij geeft een verklaring over de status van de onderhandelingen voordat hij Wenen verlaat. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.