Nieuws Iran

Iran: ‘idiote’ sancties VS betekenen einde van onderhandelingen

‘Schandalig en idioot’, zo noemt de Iraanse president Hassan Rouhani de nieuwe financiële strafmaatregelen die president Trump heeft afgekondigd tegen onder meer ayatollah Ali Khamenei. De sancties betekenen volgens Iran de doodsteek voor mogelijk overleg om de spanningen tussen beide landen te verminderen. 

President Trump toont het besluit om Iran te straffen met nieuwe sancties. Beeld AFP

Door de hoogste Iraanse leider te straffen, een vrij bijzondere stap, evenals diverse militaire topfunctionarissen, hopen de VS Teheran de duimschroeven aan te draaien en onder meer onderhandelingen af te dwingen over een nieuw nucleair akkoord.

Washington dreigt daarnaast de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif later deze week ook te treffen met sancties vanwege het neerschieten van een van Amerika’s modernste militaire drones vorige week. Volgens president Rouhani wordt het Witte Huis ‘geplaagd door achterlijkheid’. ‘Je straft de minister van Buitenlandse Zaken gelijktijdig met een verzoek om te praten?’

Door de nieuwe sancties kunnen de getroffen Iraanse leiders en hun medewerkers niet bij hun financiële tegoeden in de VS of bij buitenlandse banken die onder de Amerikaanse wet vallen. ‘De vruchteloze sancties tegen het leiderschap van Iran en de hoogste baas van de Iraanse diplomatie betekenen het definitieve einde van het overleg met de Amerikaanse regering’, aldus een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Teheran.

Volgens de VS is de hoogste Iraanse leider, ayatollah Ali Khamenei, het doelwit van nieuwe sancties omdat hij verantwoordelijk is voor het ‘vijandige gedrag’ van het regime in Teheran. Beeld AP

Rand van oorlog

Eerder had de Iraanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Majid Takht-Ravanchi, al gewaarschuwd dat de sancties het Iran onmogelijk maken om te praten met de VS. De spanningen tussen beide landen zijn sinds vorig jaar flink toegenomen nadat Trump het internationale akkoord verscheurde dat moest voorkomen dat Iran een kernmacht werd. 

Het neerschieten van de Amerikaanse Global Hawk-drone bracht de landen donderdag op de rand van oorlog. Trump zag op het laatste moment af van een vergeldingsaanval, wel kondigde hij nieuwe sancties aan. ‘Het verzoek aan Iran is heel simpel’, twitterde Trump maandag. ‘Geen kernwapens en stoppen met het steunen van terrorisme.’ 

Zijn nationale veiligheidsadviseur John Bolton benadrukte dinsdag dat de VS nog altijd openstaan voor overleg met Iran. ‘Het enige dat Iran moet doen is door de deur lopen die openstaat’, zei hij tijdens een bezoek aan Israël. Bolton en minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo bezoeken deze week het Midden-Oosten om een coalitie te smeden van Arabische en Europese bondgenoten tegen Iran.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo maandag met zijn Saoedische collega Adel al-Jubeir in Jeddah. Met een internationale coalitie wil hij Iran verder isoleren. Beeld AFP

Miljardenfonds getroffen

De sancties tegen Khamenei, zijn medewerkers en hoge militaire leiders, komen bovenop de financiële-en economische strafmaatregelen die de VS vorig jaar afkondigden. Deze moeten het moeilijker maken voor andere landen, waaronder bondgenoten in Europa, om zaken te doen met Teheran. De VS hopen vooral de Iraanse olie-export, de belangrijkste inkomstenbron van het land, lam te leggen.

Het op de korrel nemen van Khamenei kan gevolgen hebben voor het miljardenfonds Setad dat hij als hoogste leider van het land overziet. De bezittingen en investeringen van dit fonds, in binnen- en buitenland, worden geschat op zo’n 90 miljard euro. Naast Khamenei worden acht hoge militaire commandanten gesanctioneerd die banden hebben met de Revolutionaire Garde. Dit elitekorps, dat naast het reguliere leger opereert, haalde de Global Hawk neer.

Voordat hij de nieuwe sancties afkondigde, bekritiseerde Trump diverse landen – ook bondgenoten – omdat ze te weinig doen om de olie-export uit de Perzische Golf te beveiligen. De VS stellen dat Iran achter een serie aanvallen zat op olietankers onlangs nabij de Straat van Hormuz.

‘China krijgt 91 procent van zijn olie uit de Straat van Hormuz’, aldus Trump in een tweet. ‘Japan zit op 62 procent, net als veel andere landen. Waarom moeten wij deze vaarroutes beschermen voor andere landen terwijl wij nul compensatie hiervoor krijgen? Al deze landen moeten hun eigen schepen beschermen.’

De spanningen tussen de VS en Iran lopen op 

De Verenigde Staten zijn een diplomatiek offensief begonnen om Iran op de knieën te dwingen. In Saoedi-Arabië werkt Mike Pompeo aan een ‘mondiale coalitie tegen Iran’.  Hij roept Azië en Europa op ook deel te nemen.

Op een haar na ontsnapte de wereld eind vorige week aan een nieuwe Golf-oorlog.  Wie verliest de zelfbeheersing eerder, Iran of Amerika?

KLM vliegt voorlopig niet over de Straat van Hormuz dat deel uitmaakt van het Iraanse luchtruim. De actie is het gevolg van het neerschieten van een Amerikaanse drone door Iran

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden