nieuwsonderzoek atoomagentschap VN

Iran heeft twee keer zoveel uranium als nodig zou zijn voor een atoombom

Iran beschikt over twaalf keer meer verrijkt uranium dan het mag hebben. Ook heeft het land de ondergrondse fabriek afgebouwd met centrifuges die uranium verrijken. Deze nieuwe overtredingen van het internationale atoomakkoord met Iran staan in een rapport van het IAEA, het atoomagentschap van de VN.

President Hassan Rouhani  laat steeds meer moderne uranium-verrijkende centrifuges verplaatsen naar een ondergrondse bunker.  Beeld EPA
President Hassan Rouhani laat steeds meer moderne uranium-verrijkende centrifuges verplaatsen naar een ondergrondse bunker.Beeld EPA

Het rapport komt op hetzelfde moment dat onder andere in Iran en Europa de hoop toeneemt dat het nucleaire akkoord nieuw leven kan worden ingeblazen door de overwinning van Joe Biden. De Democraat heeft gezegd de atoomdeal uit 2015 met Teheran te willen herstellen. 

Sinds president Trump in 2018 de VS terugtrokken uit het zwaarbevochten akkoord, zegt Iran dat het niet verplicht is zich eraan te houden. De Iraniërs hebben sindsdien de productie van laagverrijkt uranium vergroot. Het atoomakkoord legde de uraniumverrijking juist aan banden om te voorkomen dat de Iraanse wetenschappers snel een atoombom zouden kunnen maken. Teheran mocht slechts zo’n 202 kilo bezitten.

Volgens het IAEA, dat de Iraanse nucleaire installaties inspecteert, beschikt Teheran nu over bijna 2.442 kilo laagverrijkt uranium. Dit is ruim driehonderd kilo meer dan zo’n drie maanden geleden. Volgens een studie van de Amerikaanse denktank Arms Control Association is dit twee keer de hoeveelheid die Iran nodig heeft om een kernwapen te maken. In 2013 had Teheran een voorraad opgebouwd van meer dan zevenduizend kilo.

Productie kernwapen

Toen de VS, Rusland en diverse Europese landen vijf jaar geleden de atoomdeal met Iran sloten, werd geschat dat de Iraanse wetenschappers binnen twee tot drie maanden een kernwapen konden maken. Het akkoord moest ervoor zorgen dat dit vertraagd werd tot een jaar. Om dit te bereiken, moest Iran onder andere de voorraad uranium flink terugbrengen.

Ook mocht het niet overgaan tot een hogere verrijking van het uranium. Voor een kernwapen is uranium nodig dat tot negentig procent is verrijkt. De paar duizend kilo uranium die Iran nu in handen heeft, is verrijkt tot hoogstens 4,5 procent. Voor het atoomakkoord verrijkte Teheran een deel van hun uranium tot twintig procent.

Dit baarde vooral de VS en Israël grote zorgen, omdat het daarna nog maar een kleine stap is om aan de hoger verrijkte uranium te komen die geschikt is voor een atoombom. Volgens het IAEA heeft Teheran nog niet besloten om de voorraad uranium hoger te verrijken. Wel hebben de Iraanse wetenschappers een eerste centrifugelijn overgebracht naar een ondergrondse fabriek met moderne centrifuges. Als Iran deze in productie neemt is dit ook in strijd met het akkoord. Met deze geavanceerde centrifuges kan meer verrijkt uranium worden gemaakt.

Volgens het akkoord mag Iran alleen oudere centrifuges gebruiken in de ondergrondse fabriek in Natanz. De moderne centrifuges stonden in een gebouw bovengronds. Dit gebouw werd eerder dit jaar getroffen door een brand. Volgens Iran was er sprake van sabotage. De Iraanse regering heeft Israël en de VS de afgelopen jaren ervan beschuldigd het nucleaire programma te saboteren met aanvallen. De ondergrondse locatie in Natanz zou sterk genoeg zijn om een luchtaanval te doorstaan. Iran heeft aangekondigd nog veel meer moderne centrifuges te zullen verplaatsen naar de ondergrondse locatie. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden