Iran gaat Russisch offensief in Syrië steunen

Rusland heeft donderdag opnieuw verschillende plaatsen in Syrië gebombardeerd. Volgens het Westen zijn er sterke aanwijzingen dat Moskou hierbij niet alleen Islamitische Staat als doelwit ziet, maar ook andere tegenstanders van Assad. Moskou ontkent dit. Op de grond gaan Iraniërs en troepen van Hezbollah het offensief steunen.

Rookwolken na een luchtaanval van Rusland op een doelwit in Syrië. Beeld ap

Het gezamenlijke offensief moet de druk op het belaagde regime van de Syrische president Assad verlichten. Honderden Iraanse militairen zijn de afgelopen dagen in Syrië aangekomen voor het offensief waarbij de Iraniërs optreden als grondtroepen en Rusland luchtsteun geeft.

Iran heeft al adviseurs in Syrië die het leger van Assad bijstaan. Maar ditmaal zou het gaan om echte gevechtseenheden, die onder bevel staan van generaal-majoor Qasem Soleimani, de commandant van de Quds elite-eenheid van de Iraanse Revolutionaire Garde. Soleimani bracht onlangs een bezoek aan Moskou, mogelijk voor overleg over gezamenlijke acties in Syrië. Naar verluidt zou ook de sji'itische Hezbollah-militie extra troepen naar Syrië sturen om te helpen bij het offensief.

Russische gevechtvliegtuigen voerden donderdag opnieuw bombardementen uit op stellingen van de Syrische oppositie. Doelwit was een kamp van de terreurgroep Islamitische Staat (IS), maar volgens de rebellen werd ook een basis getroffen van een gematigde rebellengroepering die door de VS en Qatar wordt gesteund.

Moskou spreekt tegen dat het ook de gematigde rebellen aanvalt. 'Wij beschouwen het Vrije Syrische Leger niet als een terroristische organisatie', zei de Russische minister Lavrov (Buitenlandse Zaken).

Volgens hem zijn de VS en Rusland het erover eens welke doelen legitiem zijn. 'We hebben dezelfde aanpak: IS, al-Nusra en andere groeperingen.' Russische militairen hadden donderdag voor het eerst contact met het Pentagon om te voorkomen dat Russische en Amerikaanse vliegtuigen elkaar neerhalen boven Syrië.

De Russen bombardeerden onder andere een basis van de islamitische Ahrar al-Sham in Idlib. Beeld reuters

Poetins gevechtsjagers zijn niet de minste

Het is niet mis wat de Russen aan gevechtsvliegtuigen hebben verzameld in het Syrische Latakia voor de bombardementen. Zoals de Su-34, een moderne gevechtsbommenwerper die pas twee jaar operationeel is. Een overzicht, door Volkskrant-redacteur Stieven Ramdharie, van het militair materieel dat nu wordt ingezet.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov bij de VN. Beeld afp

Nog gecompliceerder

De situatie dreigt nog gecompliceerder te worden doordat Rusland zijn luchtaanvallen misschien zal uitbreiden naar Irak, waar het goede contacten onderhoudt met de overwegend sji'itische regering van premier Haider al-Abadi. De Iraakse premier toonde zich donderdag teleurgesteld over de 'beperkte' militaire steun die zijn land van de VS heeft gekregen in de strijd tegen IS. Daarom zou Irak volgens hem een aanbod van de Russen om aan te vallen verwelkomen.

Lavrov zei echter dat die voorlopig niet op het programma staan. 'We zijn niet uitgenodigd of gevraagd', zei hij. 'Wij zijn beleefde mensen, zoals u weet. Wij komen niet onuitgenodigd.' Daarmee gaf hij een dubbelzinnige boodschap. 'Beleefde mensen', dat is ook de naam die de Russen geven aan de troepen die vorig jaar de Krim innamen.

De Russische pers was tamelijk positief over de Russische inmenging in Syrië. Op de nieuwssite Pravda.ru verwelkomde de Russische militaire expert Vladislav Sjoerygin de Russische aanvallen. Volgens hem besloot Rusland in te grijpen omdat het kamp van Assad gedemoraliseerd dreigde te raken. Doel van de Russische militaire acties is volgens hem IS een halt toe te roepen, maar ook de hele anti-Assad coalitie. 'En dat flink hardhandig te doen en te laten zien dat Rusland bereid is tot het uiterste te gaan.' Op die manier wil Moskou volgens hem de krachten losweken uit de coalitie die begrijpen dat er alleen een oplossing te vinden is aan de onderhandelingstafel. Maar het uiteindelijke doel van alles is te garanderen dat Syrië behouden blijft als 'strategische bondgenoot van Rusland'.

Een van de bombardementen van de Russische luchtmacht in het noordwesten van Syrië. Hoe effectief de bombardementen zijn, is nog onduidelijk. Beeld afp

No-fly zone

In elk geval heeft Rusland volgens Sjoerygin al één doel bereikt: de VS en Turkije kunnen plannen om een no-fly zone boven het noorden van Syrië in te stellen, wel vergeten. 'Dat gaat niet gebeuren. Iedereen begrijpt dat de 'beer uit het noorden' in de regio is aangekomen en die 'eet iedereen op waar hij zin in heeft', zoals onze president zegt.'

De militaire operatie kan ook rekenen op de steun van de Russisch-orthodoxe kerk. 'Dit besluit is in overeenstemming met het internationaal recht, de mentaliteit van ons volk en de speciale rol die ons land altijd heeft gespeeld in het Midden-Oosten', reageerde woordvoerder Vsevolod Tsjaplin. Volgens hem kan Rusland niet werkeloos toezien hoe de christenen en andere minderheidsgroepen worden uitgeroeid in Syrië.

Burgerdoden

Bij de Russische aanvallen zijn vooral burgerslachtoffers gevallen, zeggen inwoners tegenover de Volkskrant. 'Ten noorden van de stad Homs, in Rastan en Zafarana, waren gisteren drie luchtaanvallen', zegt Bebars al-Talawy. 'Alle doden, 36 in totaal, zijn burgers. Ook zijn er tientallen gewonden. Een aantal bevinden zich in kritieke toestand.'

Volgens al-Talawy, die vanuit zijn woonplaats Rastan getuige was van de aanvallen, waren de Russische luchtaanvallen heviger dan de bommen die doorgaans worden gedropt door het regeringsleger. 'Het geluid was veel harder en de schade was aanzienlijk.'

Ook Faras al-Said, een burger uit Talbiseh in de provincie Homs, zegt dat de luchtaanvallen wezenlijk anders waren dan dat ze gewend zijn. 'Ik heb de schade bekeken en wist niet wat ik zag. Meerdere gebouwen waren volledig weggevaagd. Bewoners hebben meer dan vier uur lang onder het puin gelegen.'

Volgens Al-Said waren er woensdag in Talbiseh rondom het middaguur twee Russische luchtaanvallen. 'Daarbij zijn tot nu toe twintig doden gevallen en vele gewonden. De luchtmacht heeft alleen burgergebieden gebombardeerd, ver weg van de frontlinie. Talbiseh is bovendien in handen van het Vrije Syrische Leger. Het is een leugen dat Rusland IS-doelen bestookt.'

De ravage na de luchtaanvallen op de Syrische stad Talbisseh in de provincie Homs. Beeld afp

Geen strijd tegen terrorisme

De Russische militaire inmenging in het conflict in Syrië heeft niets met de strijd tegen terrorisme te maken, zeggen Syrische inwoners uit de bestookte gebieden tegen de Volkskrant. Het is een poging om president Assad steviger in het zadel te helpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.