Iran brengt VS in lastig parket

Turkije en Brazilië hebben maandag met Iran een overeenkomst bereikt over het Iraanse atoomprogramma...

Washington Het Witte Huis heeft maandag sceptisch gereageerd op het akoord tussen Iran, Turkije en Brazilië om laagverrijkt uranium Iran uit te brengen. De deal brengt president Obama in een lastig parket.

Volgens president Obama’s woordvoerder bestaat de kans dat dit een ‘positieve stap’ is. Maar hij waarschuwde dat het akoord geen einde maakt aan het verrijken van uranium door Iran, een stap op weg naar de vervaardiging van een atoomwapen.

‘Iran is herhaaldelijk zijn eigen toezeggingen niet nagekomen. Fundamentele kwesties inzake Irans atoomprogramma moeten nog worden opgelost. Daarom blijven de Verenigde Staten en de internationale gemeenschap ernstige zorgen houden’, aldus woordvoerder Robert Gibbs.

Sancties
Later voegde hij eraan toe dat er nog steeds ‘vooruitgang wordt geboekt’ bij het werken aan een VN-resolutie over sancties tegen Iran. Volgens de meeste waarnemers maakt het akkoord van Iran,Turkije en Brazilië die sancties juist moeilijker. Iraanse en Braziliaanse ministers zeiden na de aankondiging van de deal triomfantelijk dat ze nu van de baan waren.

Daarmee heeft Iran de regering-Obama in een lastig parket gebracht. Amerika was hard aan het pleiten voor sancties. De belangrijkste tegenstanders daarvan in de VN Veiligheidsraad, Rusland en China, werden net wat toeschietelijker.

Meerdere machtscentra
Dat is waarschijnlijk weer afgelopen. Het Kremlin reageerde voorzichtig positief op het akkoord. Zo is Iran er wellicht in geslaagd een wig in de internationale gemeenschap te drijven en sancties voor te blijven. En dat met behulp van opkomende machten Brazilië en Turkije. Die hebben laten zien dat ze zich weinig van Washington aantrekken. Het lijkt alweer een teken dat de wereld evolueert van Amerika’s onbetwiste leiderschap naar een stelsel met meerdere machtscentra.

Het Witte Huis kan deze deal intussen niet al te bot van de hand wijzen. De VS waren immers zelf gangmaker bij een soortgelijk plan dat Iran vorige herfst is voorgelegd in Genève. Iran stelde nieuwe eisen en de besprekingen mislukten. Daarop ging Washington werken aan strenge sancties.

Nu ziet Iran alsnog af van die eerdere extra eisen. Maar in Amerikaanse ogen zijn de omstandigheden anders. Iran gaat inmiddels verder met het verrijken van uranium, al heeft de VN-Veiligheidsraad dit vijf keer verboden. De voorraad laagverrijkt uranium is groter dan vorige herfst, waardoor meer achterblijft in Iran om een wapen van te maken. Maandag verklaarde Teheran ook nog met verrijking tot 20 procent door te zullen gaan. Obama’s woordvoerder wees erop dat dit een schending is van VN-resoluties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden