Nieuws Spanningen

Iran brengt VS flink in verlegenheid met neerschieten hypermoderne drone

Iran heeft de regering-Trump flink in verlegenheid gebracht door een van Amerika’s modernste en grootste drones neer te halen. Een RQ-4A Global Hawk werd donderdag uit de lucht geschoten met een luchtdoelraket. Het is voor het eerst dat de VS een van hun grote drones verliezen.

De RQ-4 Global Hawk, de grootste militaire drone van de VS. Op de voorgrond een marineversie van het toestel. Deze variant zou nu zijn neergehaald. Beeld Northrop Grumman

De Global Hawk is net zo lang als een F-16 en is bedacht door de Amerikaanse luchtmacht om het beroemde spionagevliegtuig U2 te vervangen. De Global Hawks worden al jarenlang wereldwijd ingezet om landen vanaf grote hoogte te bespioneren en te verkennen. De toestellen zijn veertig meter breed en kunnen 24 uur in de lucht blijven.

Met de gewaagde beschieting van de drone verhoogden de Iraanse leiders de spanningen met de VS. Het Pentagon sprak van een ‘aanval zonder enige aanleiding’. President Trump zei in een tweet dat Iran een ‘grote vergissing’ had gemaakt. Maar later liet hij merken dat hij de zaak ook weer niet op de spits wil drijven. Tegenover journalisten zei hij dat hij zich niet kon voorstellen dat de aanval opzettelijk was. Hij zei het gevoel te hebben dat een generaal of een of andere stommeling het per vergissing heeft gedaan.

Nadat Iran had gemeld dat ze een geavanceerde spionagedrone hadden neergeschoten, gaven Amerikaanse militaire functionarissen aanvankelijk toe dat het om een nog modernere versie van de Global Hawk ging. Dit toestel, de Triton, moet de komende jaren de Amerikaanse marine in staat stellen om wereldwijd grote stukken zee in de gaten te houden. Later zei het Pentagon echter dat een oudere variant van de Global Hawk was neergehaald die speciaal door de marine wordt gebruikt. 

Met de aanval hebben de Iraniërs laten zien hoe kwetsbaar de Global Hawk is, ook op grote hoogte. Hoe hoog de drone, die op maximaal achttien kilometer hoogte kan opereren, zich bevond toen de Iraanse Revolutionaire Garde het in het vizier kreeg is onduidelijk. Volgens de garde werd het toestel in het Iraanse luchtruim neergehaald toen het de zuidelijke provincie Hormozgan binnendrong.

Het neerhalen van de geavanceerde Global Hawk is een forse tegenslag voor de VS. De luchtmacht zet de drone al jaren in voor verkenningen en spionagemissies. Beeld Northrop Grumman

Internationaal luchtruim

De VS ontkennen dit echter en zeggen dat het onbemande toestel in internationaal luchtruim uit de lucht werd geschoten, boven de Straat van Hormuz. Volgens Teheran was de drone opgestegen vanaf een basis in de Golfregio en was de transponder doelbewust uitgezet door de Amerikanen om ontdekking te voorkomen. De VS zeggen dat de Global Hawk iets na middernacht werd beschoten.

‘Wij hebben geen enkele bedoeling om oorlog te voeren met welk land dan ook’, aldus generaal Hossein Salami, bevelhebber van de Revolutionaire Garde. ‘Maar wij zijn gereed voor oorlog. Onze grenzen zijn een rode lijn voor ons. Elke vijand die onze grenzen schendt, zal weggevaagd worden.’ 

Maar de VS beschuldigden de Iraniërs van leugens. ‘Iraanse berichten dat het toestel boven Iran vloog, zijn niet waar', aldus het Central Command, het militaire commando dat de leiding heeft over alle Amerikaanse militaire eenheden in het Midden-Oosten. Wat de missie van de drone was, wil het Pentagon niet zeggen. De drone is ontwikkeld om, met de sensors en andere hoogwaardige apparatuur aan boord, gevaren op land en zee in de gaten houden. 

Dat de VS de Iraniërs nauwlettend in de gaten houden, bleek al in 2011. Toen slaagde Iran erin een supergeheime Amerikaanse drone, de RQ-170 Sentinel, in handen te krijgen. Het toestel was via de grens met Afghanistan Iran binnengedrongen, naar verluidt tijdens een CIA-operatie. De garde claimde dat het de controle over het toestel had overgenomen. Iran presenteerde jaren later een drone die als twee druppels water leek op de Sentinel. Volgens Teheran was het erin geslaagd om, via ‘reverse engineering’, de technologie van de drone in handen te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden