'Irak is klaar voor terugtrekking Amerikanen'

Irak is volgens de ambassadeur 'tot op zekere hoogte' stabiel. 'Bedrijven moeten nu in het gat springen.'

Acht jaar na de inval in Irak zijn de Amerikaanse troepen bezig zich terug te trekken uit het land. Veel Irakezen verwachten dat met het vertrek van de Amerikanen het geweld zal oplaaien, maar Saad Ibrahim al Ali, de Iraakse ambassadeur in Nederland, is optimistisch. 'Er gebeurt helemaal niets. Iraakse troepen zijn er klaar voor om het van de Amerikanen over te nemen.'


'Toen de Amerikaanse troepen zich vorig jaar terugtrokken uit de steden, verwachtte men ook dat het geweld zou toenemen. Dat gebeurde niet', zegt hij. 'Het gaat met ups en downs, maar dat was ook al zo toen de Amerikanen het nog voor het zeggen hadden. Straks hebben terroristen niet meer het excuus dat ze vechten tegen Amerikaanse overheersing. We hopen wel Amerikanen te blijven zien, maar dan zakenmensen, academici - geen soldaten.'


Dr. Ibrahim al Ali was eerder hoogleraar biochemie aan de universiteit in Bagdad. Pas na de omwenteling werd hij politiek actief. 'Ik dacht als alle Irakezen: je hoort bij het regime of niet. Ik wilde er niet bij horen. In 2005 besefte ik dat ik moest participeren als ik wilde voorkomen dat er een nieuwe dictator aan de macht kwam.' Hij schreef mee aan de nieuwe grondwet en kwam in 2005 in het parlement. Vorig jaar, toen hij op zijn 61ste werd gevraagd om ambassadeur in Nederland te worden, verliet hij voor het eerst zijn land.


Volgens de International Crisis Group is de corruptie in uw land 'wijd verspreid door alle instituties heen'.

'Er is corruptie in Irak. Misschien is het wat meer dan elders. Maar als andere landen net zo transparant zouden zijn, bungelden we niet onderaan dergelijke lijstjes. Premier Maliki heeft eens gezegd: we moeten terrorisme overwinnen én corruptie. Het is de tweede factor die de stabiliteit van ons land aantast.'


Het hoofd van de integriteitscommissie bood onlangs zijn ontslag aan, op de dag dat een bekende onafhankelijke journalist in Bagdad werd gedood.

'Waarom het hoofd van de integriteitscommissie is opgestapt weet ik niet. Wat betreft die vermoorde journalist: als de Iraakse regering iedereen wil ombrengen die negatief over hen schrijft, heeft ze nog een lange weg te gaan. Ik kan u verzekeren dat de overheid daar niet verantwoordelijk voor is. Het is wel de verantwoordelijkheid van de regering om mensen zoals hem te beschermen.'


Ik heb demonstranten ontmoet op het Tahrirplein in Bagdad en mensenrechtenactivisten elders in Bagdad die allen zeggen dat de overheid hen onder druk zet.

'Ik ben niet tegen de demonstraties in Bagdad. Het doel is goed - mensen eisen terecht elektriciteit, water en werkgelegenheid - maar de demonstraties worden misbruikt door tegenstanders van het regime. Het politieke proces moet worden beschermd, we hebben geen alternatief. We zitten nog steeds middenin een overgang van dictatuur naar democratie. Irak is nu tot op zekere hoogte stabiel. En we gaan vooruit. Ik zou willen dat het sneller gaat, maar dat is niet het geval. Het zou sneller gaan als iedereen bijdraagt.'


Als iedereen bijdraagt?

'Irakezen willen allemaal Aladdin zijn. Ze willen over hun magische olielamp wrijven en dat er dan een geest verschijnt die vraagt 'wat kan ik voor u doen?' En dan zeg je 'ik wil water en elektriciteit'. En dan zegt de geest: 'Ga naar bed en als je wakker wordt, is het geregeld'. Je kunt een land niet opbouwen met de afstandsbediening. Je kunt niets veranderen zonder er zelf aan bij te dragen.'


Van tijd tot tijd worden uitgeprocedeerde asielzoekers naar Irak teruggestuurd. Is Irak veilig genoeg voor hen?

'De situatie is niet ideaal, wel verbeterd. Maar het gaat niet over veiligheid. Mensen zijn hier geworteld. Ze hebben hun huis verkocht om naar Nederland te kunnen komen. Dat deden ze omdat ze dat als een goede investering zagen, om de toekomst van hun kinderen veilig te stellen. Ze vertrokken onder traumatische omstandigheden. We bouwen ons leven op verwachtingen. Maar Irak is veilig genoeg.


'Ik ben geen voorstander van gedwongen vertrek. Dan krijg je alle problemen in een keer: kinderen die de taal niet spreken, geen huisvesting, geen werk. Het is beter als bijvoorbeeld de vader vooruit gaat. Voor de meeste Irakezen geldt: je toekomst ligt daar. Irak is je thuis, dat zal Nederland nooit worden.'


Onlangs kwam de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken Zebari naar Nederland om de handel te stimuleren. Zit daar schot in?

'Er is net een eerste handelsdelegatie van Nederlandse ondernemers naar Irak geweest. Ze kwamen enthousiast terug. Irak is een van de rijkste landen ter wereld, we zijn met 143 miljard vaten olie het land met de op een na grootste bewezen oliereserves. Volgens het IMF is ons bbp vorig jaar gegroeid met 10 procent. De overheid geeft de komende vijf jaar 200 miljard dollar uit aan infrastructuur. De handelsstroom tussen Irak en Frankrijk bedraagt 10 miljard euro. De handel met Nederland 200 miljoen. Als Nederlandse bedrijven nu niet in het gat springen, komen ze er straks niet meer tussen.'


Irak in cijfers

30 miljoen inwoners (49 procent jonger dan 20 jaar).

Groei economie 2010: 9,6 procent.

Werkloosheid: 15 procent.

Burgerdoden per maand: 337 (was 2.338 in 2006).

Corruptie: vier na laatste plaats op de Transparency International-index (178 landen).

Belangrijkste export: olie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden