Nieuws reactie Oekraïne op Iraanse bekentenis

Iraanse vliegramp rijt oude wonden open in Oekraïne

In Oekraïne is opgelucht gereageerd op de Iraanse bekentenis. Het land vreesde na de vliegramp met MH17 opnieuw betrokken te worden in een jarenlange strijd om de waarheid achter een neergeschoten passagiersvliegtuig. Ditmaal met slachtoffers en een vliegtuig uit eigen land.

Nabestaanden van het personeel dat aan boord was van de in Iran neergeschoten Boeing rouwen bij een gedenkteken bij Borispil vliegveld buiten Kiev, Oekraïne. Beeld AP

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd in 2014 boven Oekraïne neergehaald door een raket van het Russische leger, met 298 doden als gevolg. Vlucht PS752 van Ukraine International werd woensdag door het Iraanse leger neergeschoten, met negen van de 176 slachtoffers uit Oekraïne, onder wie de crew.

Minder lange nasleep

Iran deed er drie dagen over om schuld te erkennen, Rusland ontkent na vijf jaar nog altijd. Door de Iraanse verklaring dat het vliegtuig per ongeluk is neergeschoten, lijkt de nasleep van de ramp minder lang en pijnlijk te worden dan die van MH17. Nu mogelijk geen jarenlang onderzoek, geen internationale sancties en geen juridische strijd om schadevergoeding en excuses aan nabestaanden.

‘De ochtend heeft de waarheid gebracht’, twitterde de Oekraïense president Zelenski zaterdagochtend. Hij belde met de Iraanse president Rouhani en noemde diens schuldbekentenis ‘een stap in de goede richting’.

Herkenning

De voorafgaande dagen voelden voor veel Oekraïeners als een déjà vu. Door de berichten over een neergestort passagiersvliegtuig. Door de onzekerheid over de oorzaak. Door veiligheidsdiensten die spreken van een raketinslag. Door beelden die dat lijken te bevestigen. Door gerommel met wrakstukken. Door bodybags. Het kwam de Oekraïeners allemaal zo bekend voor.

Net als de glasharde ontkenning van de verantwoordelijke regering. ‘Wat overduidelijk is voor ons, en wat we met zekerheid kunnen zeggen, is dat geen raket het vliegtuig heeft geraakt’, zei het hoofd van de Iraanse burgerluchtvaartautoriteit vrijdag nog.

Lees ook: Canada treurt om zijn slachtoffers: ze waren vaak nog verschrikkelijk jong

Meteen deskundigen gestuurd

Oekraïne stuurde onmiddellijk 45 deskundigen naar de rampplek. Mensen die eerder tussen de lichamen en wrakstukken van MH17 stonden. Binnen twee dagen stuurden zij foto’s naar Kiev van vliegtuigdelen met ovalen gaatjes – die hadden ze in het oosten van Oekraïne ook gezien. ‘Aangericht door een raket’, zei Oleksiy Danilov, voorzitter van de Oekraïense Veiligheidsraad.

Teer punt voor de Oekraïeners is de waarschijnlijkheid dat de raket weer Russisch was. De Tor-M1, een mobiel luchtdoelsysteem, is gekocht door Iran, waardoor Rusland geen enkele betrokkenheid verweten kan worden. Toch bleek de gedachte aan een neergeschoten vliegtuig met Oekraïense inzittenden door een Russische raket moeilijk verdraagbaar voor veel Oekraïeners, die al dertienduizend landgenoten zijn kwijtgeraakt in een oorlog tegen separatisten die steun krijgen uit Moskou.

Afwikkeling ramp

Met de schuldbekentenis is de afwikkeling van de ramp nog lang niet rond. Zelenski eist vervolging van schuldigen en riep Iran opnieuw op tot medewerking aan een ‘volledig en open’ onderzoek ‘zonder kunstmatige vertragingen en obstakels’. Maar eerst moeten de lichamen van de Oekraïense slachtoffers worden overgebracht: twee passagiers en zeven crewleden. Oekraïne rouwt. Alweer.

Het land is nog altijd betrokken bij de afwikkeling van MH17. Vrijdag kondigde het Oekraïense ministerie van Defensie de arrestatie aan van een separatist die de rampplek van MH17 zou hebben afgeschermd. ‘Weer een getuige voor Den Haag’, meldde het ministerie, verwijzend naar de MH17-rechtszaak die op 9 maart begint.

De kans dat de Russische regering een voorbeeld neemt aan de Iraanse regering is nihil. Erkenning van schuld aan MH17 zou betekenen dat Rusland militaire aanwezigheid in het oosten van Oekraïne toegeeft. Daartoe is het niet bereid.

Vijf vragen Het neerhalen van het Oekraïense passagiersvliegtuig gebeurde nadat een Iraanse militair het had aangezien voor een kruisraket. Hoe kan dat?

Dossier Conflict Iran en VS zet relaties in Midden-Oosten op scherp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden