Nieuws Iran en Israël

Iraanse troepen bestoken Israëlisch gebied met raketten: zal dit de strijd tussen de twee aartsvijanden opnieuw doen oplaaien?

Iran heeft twintig raketten afgevuurd op Israëlische legerdoelen in de door Israël bezette Golanhoogte. Is dit een voorbode van een oplaaiende strijd tussen de twee aartsvijanden?

Syrische afweerraketten boven Damascus als reactie op het luchtoffensief van Israël. Beeld EPA

Jarenlang heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gefulmineerd tegen de internationale nucleaire deal met Iran. Nauwelijks had de Amerikaanse president Donald Trump deze week zijn smeekbede verhoord door zijn handen af te trekken van de overeenkomst, of Iraanse troepen in Syrië bestookten de door Israël bezette Golanhoogte met conventionele wapens.

Is de eerste raketaanval sinds het uitbreken van de Syrische burgeroorlog in 2011, die donderdag door Israël prompt beantwoord werd, de voorbode van een oplaaiende strijd tussen de aartsvijanden Iran en Israël?

‘De grootste en acute dreiging voor de veiligheid van Israël is niet een Iran met kernwapens, maar bestaat uit Iraanse activiteiten in Syrië’, schreef commentator Micheal Koplov in de Israëlische krant Haaretz. Iraanse militairen hebben niet alleen vaste voet aan de grond gekregen in Israëls buurland, Teheran heeft ook de fundamentalistische Hezbollah-beweging, die al vaker in strijd met Israël verwikkeld was, geholpen bij de opbouw van een enorm wapenarsenaal.

Revolutionaire Garde

Met hevige luchtaanvallen reageerde Israël op de aanval vanuit Syrië, die wordt toegeschreven aan eenheden van de Iraanse Revolutionaire Garde. Volgens de Israëlische minister van Defensie Avigdor Lieberman is het overgrote deel van de Iraanse militaire macht in Syrië uit de weg geruimd, waaronder radarcentra, munitiedepots en luchtdoelgeschut. ‘Ik hoop dat we dit hoofdstuk achter de rug hebben en dat iedereen onze boodschap begrepen heeft.’

De Iraanse raketten richting Israël daalden neer in Syrië of werden onderschept door het Israëlische afweersysteem Iron Dome. Maar Syrië beschikt, met dank aan Rusland en Iran, ook over doeltreffende luchtafweer. Volgens Moskou is bijna de helft van de zestig raketten die Israël afvuurde, uit de lucht geplukt.

Een Israëlische soldaat staat bovenop een Markava IV tank aan de grens met Syrië. Beeld ANP

Rusland

Of de raketaanvallen over en weer doorgaan, hangt in hoge mate af van Rusland. De Russen hebben zich ontpopt tot belangrijkste bondgenoot van de Syrische president Assad, die ook Iran aan zijn zijde heeft. Moskou deed donderdag een beroep op zowel Israël als Iran om escalatie te voorkomen. 

Israël had eerder gewaarschuwd dat het desnoods Assad uit zijn paleis zal schieten. Met die boodschap reisde premier Netanyahu deze week naar Moskou voor een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin. Het was zijn zoveelste bezoek in enkele jaren, de verstandhouding tussen beide leiders is goed. Netanyahu informeerde Poetin over de ophanden zijnde aanval op Iraanse doelen.

Rusland heeft zich grote militaire en financiële inspanningen getroost om Assad in het zadel te houden. Het wil dus niet dat Iran de Israeliërs dermate tergt dat ze hun dreigementen aan het adres van de dictator in Damascus in daden omzetten. Bovendien hecht Rusland aan het behoud van de nucleaire deal met Iran, waaruit Trump zich terugtrok. 

Ook de Europeanen willen vasthouden aan de overeenkomst van 2015, die behelst dat Teheran nucleaire activiteiten aan banden legt in ruil voor versoepeling van sancties. Treft Iran straks burgers in Israël, dan is het voor de Europeanen moeilijk, zo niet ondoenlijk om in hun standpunt te volharden.

Voorgelogen

Israël heeft altijd gedacht dat Iran een kernmacht wil zijn. Teheran heeft de wereld voorgelogen over zijn nucleaire activiteiten, betoogde premier Netanyahu onlangs bij de presentatie van een ontzagwekkende hoeveelheid documenten die de geheime dienst Mossad in Iran had buitgemaakt. In het Westen werd daarop nogal sceptisch gereageerd. De premier had geen bewijs dat Iran (nog altijd) atoomwapens ontwikkelt.

De presentatie was vooral bedoeld om Trump, mocht hij nog aarzelen, over de streep te trekken. Dat lukte, maar het is de vraag of Israël zijn zegeningen kan tellen. De Israëlische aanval op doelen in Syrië was de zwaarste sinds de Yom Kippoer-oorlog van 1973. Toch is de legerleiding in Tel Aviv gematigd optimistisch: ‘Het offensief van vandaag kan een oorlog morgen voorkomen.’

Lees ook deze stukken over het Iran-akkoord:

Als Iran ook beschikking krijgt over kernwapens, verandert machtsevenwicht met Israël drastisch

Israël voert al jaren campagne om Iran van het ontwikkelen van kernwapens af te houden. Voorlopig kan Israël zich redelijk veilig voelen achter zijn – nooit officieel erkende – kernwapenarsenaal, maar als Iran ook de beschikking krijgt over kernwapens, zou dat het machtsevenwicht in de regio drastisch veranderen.

Aartsvijanden Iran en Israël staan steeds dichter tegenover elkaar

Teheran dreigt met vergelding na aanval op Iraniërs in Syrië

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden