Nieuws President Rouhani en de Amerikaanse sancties

Iraanse president Rohani onder vuur in parlement vanwege Amerikaanse sancties

Iraanse president Rohani ligt onder vuur in het parlement vanwege de economische problemen van het land. Beginnen de Amerikaanse sancties pijn te doen?

Iraanse president Rohani arriveert bij het Iraanse parlement in Teheran, op 28 augustus. Foto AFP

De Iraanse president Hassan Rohani heeft dinsdag spitsroeden moeten lopen in het parlement. Het economisch beleid van de gematigde president ligt onder vuur, nu de gevolgen van de nieuwe Amerikaanse sancties voelbaar beginnen te worden. De conservatieven slijpen hun messen.

Het debat, waarin Rohani het zwaar te verduren had, was live te zien op de Iraanse televisie. De parlementariërs keurden in meerderheid het beleid van de president af inzake vier van de vijf economische dossiers die op de agenda stonden. Het was voor het eerst sinds Rohani’s aantreden in 2013 dat hij door het parlement ter verantwoording was geroepen.

Het parlement heeft zondag de minister van Financiën naar huis gestuurd. Eerder al moest de minister van Arbeid opstappen. Zeventig parlementariërs hebben een motie ondertekend waarin ook het vertrek van de minister van Industrie wordt geëist. Het hoofd van de centrale bank is door de president ontslagen. Extra wrang voor de president was dat de conservatieven in het parlement niet eens de meerderheid hebben.

Sancties van Trump

Rohani weet de verslechtering van de economische situatie aan de sancties die de Amerikaanse president Donald Trump heeft ingesteld. ‘We kunnen niet toestaan dat een anti-Iraanse bende, verzameld in het Witte Huis, tegen ons samenzweert’, zei hij. ‘De mensen zijn niet bang voor de Verenigde Staten, ze zijn bang voor onze verdeeldheid.’

Rohani’s verdediging werd echter verworpen door het parlement, dat meende dat de president en zijn team hebben gefaald vier grote problemen aan te pakken: werkloosheid, lage economische groei, de val van de rial (de Iraanse munt) en de smokkel. Alleen zijn beleid met betrekking tot de banksector ontsnapte de dans. Het parlement legde zich erbij neer dat de regering niet de middelen heeft iets te doen tegen de internationale bancaire sancties.

Rohani, vertegenwoordiger van de pragmatische stroming in de Iraanse politiek, werd vorig jaar met een ruime meerderheid (57 procent) van de stemmen herkozen. Veel kiezers geloofden in zijn belofte van een economische opleving, nadat hij in 2015 met de internationale gemeenschap een akkoord had gesloten over Irans nucleaire programma.

De komst van president Trump echter verstoorde dit scenario. Die trok zich dit voorjaar terug uit het internationale akkoord en stelde nieuwe sancties in. In november volgt een tweede ronde van Amerikaanse strafmaatregelen, die waarschijnlijk nog harder zal uitpakken. Washington stuurt erop aan de Iraanse olie-export terug te brengen naar nul.

Buitenlandse huiver

De dreiging van nieuwe Amerikaanse sancties alleen al heeft buitenlandse investeerders huiveriger gemaakt dan ooit. Ondernemingen die zaken doen met Iran, zullen volgens Washington worden gestraft door de VS. Vorige week maakte het Franse energiebedrijf Total bekend zich uit Iran terug te trekken. Het geleidelijk opheffen van internationale sancties na het sluiten van het nucleair akkoord had tot gevolg dat buitenlandse ondernemingen weer voorzichtig zaken gingen doen met en in Iran.

Voor de Iraanse bevolking echter had de verlichting van het sanctieregime nog geen merkbare gevolgen. De rial heeft dit jaar tweederde van zijn waarde verloren. Begin dit jaar werd in een reeks Iraanse steden gedemonstreerd tegen de economische malaise. Betogers riepen leuzen tegen Rohani en de Opperste Leider, ayatollah Ali Khamenei.

In het parlement stelde Rohani dinsdag dat die betogingen president Trump ertoe hebben aangezet de duimschroef tegen Iran aan te draaien. ‘De protesten hebben Trump in de verleiding gebracht het kernakkoord op te zeggen’, zei hij.

Welke stappen zullen volgen op de stemming dinsdag is niet duidelijk. Mogelijk stapt het parlement naar de rechter, met de aantijging dat de president met zijn wanbeleid de wet heeft overtreden. Waarnemers menen echter dat het parlement niet zal aansturen op afzetting van de president, waarover uiteindelijk ayatollah Khamenei zou moeten beslissen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.