Opinie

Iraanse media woedend over feministische tatoeage

Waar hebben de media het over in Iran? Over de populaire sterren van de Iraanse tv-serie Shahrzad en een feministsiche tatoeage, constateert onze correspondente Thomas Erdbrink.

Thomas Erdbrink
Taraneh Alidoosti reikte tijdens de persconferentie naar een microfoon, waarna de feministische tatoeage op haar arm zichtbaar werd. Beeld
Taraneh Alidoosti reikte tijdens de persconferentie naar een microfoon, waarna de feministische tatoeage op haar arm zichtbaar werd.Beeld

Vorige maand, tijdens het Cannes filmfestival, zaten Iraniërs achter het internet alsof hun nationale voetbalelftal in de finale van het wereldkampioenschap stond. De reden: ster-regisseur Asghar Farhadi debuteerde er met zijn nieuwe film The Salesman die wel eens de Gouden Palm van het festival zou kunnen winnen. Voor wie in een land woont dat altijd negatief in het nieuws komt, is het kleinste leuke nieuwtje een sprankel van hoop op een betere toekomst.

Daarnaast keek iedereen uit naar de twee sterren van de film, Taraneh Alidoosti en Shahab Hosseini, de nationale sweethearts van Iran, die ongekend populair zijn vanwege een lokaal gemaakte serie waar ze in spelen, Shahrzad. De vraag die op ieders lippen lag was: wat zal Alidoosti - Irans Natalie Portman - aantrekken op de rode loper in Frankrijk?

Het is niet makkelijk om een filmster te zijn in een land waar geestelijken de belangrijkste rollen voor zich opeisen. Wie waagt te veel aandacht op zich te vestigen, kan rekenen op officiële afkeur, meestal beschreven in de staatscourant Keyhan. Filmsterren hebben een voorbeeldfunctie. En actrices moeten dus - ook in het buitenland - een hoofddoek om.

Op Twitter en Facebook, beide verboden in Iran maar bereikbaar met illegale software, werden de eerste foto's van Alidoosti met gejuich ontvangen. Voor haar eerste optreden, ergens in de zon van Cannes, koos ze een beige broek met een zomers wit shirt. Om haar hoofd een loszittende hoofddoek, zoals de meeste vrouwen in Teheran deze dragen. Haar medespeler droeg een spijkerbroek en een jasje.

'Classy', was de algemene conclusie van het Iraanse internet. Hardliners, normaal actief op social media en boos op alles, hielden zich kalm. Niemand wil ruzie met de miljoenen fans van dit sterrenduo. Het feest was compleet toen Hosseini tijdens de eindceremonie van het festival de prijs voor beste acteur in ontvangst mocht nemen. Hij bedankte iedereen, inclusief de sjiitische messias. Nou, dat vonden zelfs de hardliners hartstikke mooi. Natuurlijk is Cannes een decadent en vreselijk feest, schreef de conservatieve site Javan, maar mooi dat de wereld nu weet dat voor Iraniërs alleen hun messias telt, concludeerden ze tevreden.

In het verleden was er nog wel eens een Iraanse actrice verrast door kussende Franse mannen of gaf er opeens iemand een hand. Allemaal dingen die Iraniërs onderling heel vaak doen, maar die de leiders niet willen zien op tv. Dit keer verliep alles zonder incident.

Not! Bij thuiskomst in Teheran stonden duizenden fans op het vliegveld, al toeterend vergezelden ze hun sterren terug naar de hoofdstad. Daar werd een persconferentie georganiseerd. Waar dat over ging weet niemand meer. Want tijdens de vraag-en-antwoordsessie reikte Alidoosti naar een microfoon, waarna fotografen iets op haar bovenarm ontwaarden dat op het symbool van de feministische vuist leek.

Feminisme wordt door de Iraanse leiders gezien als een enge westerse ideologie met als doel de mannen eronder te krijgen. Hardline media, met name actief op de messaging app Telegram raakten buiten zichzelf van woede over Alidoosti's tattoo. De actrice zelf gooide nog wat olie op het vuur door een foto van haar Instagram pagina te tweeten (2,8 miljoen volgers) waar ze zei 'Stay calm, and YES I am a feminist'.

Duizenden Iraniërs vielen haar bij. Niemand had het meer over het mooie dankwoord aan de messias, maar over vrouwenrechten en het gebrek daaraan. Een conservatieve krant, noemde het 'tattoo-voorval' op treurige toon, 'een bitter incident'.

Alidoosti heeft deze week getekend voor het tweede seizoen van Shahrzad, een serie over liefde in vervlogen tijden die in het gehele land word bekeken.

Net als in alle Iraanse series en films mogen mannen en vrouwen elkaar daar ook niet aanraken, zelfs niet als ze getrouwd zijn. Maar voor die fans die zich stiekem afvroegen wat Alidoosti onder haar islamitische mantel draagt, is er in ieder geval nu de wetenschap dat daar een feministe huist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden