Iraanse hervormster durft sluier niet af te doen

Met angst en beven ging Elaheh Koolaee zaterdag naar de opening van het nieuwe Iraanse parlement. Koolaee wil dat de chador, de Iraanse sluier, niet langer verplicht is voor vrouwen....

Koolaee is lid van de grootste hervormingsgezinde partij van het parlement die president Khatami steunt; hervormingsgezinde parlementariërs hebben nu een meerderheid in het Iraanse parlement. Daarnaast is ze hoogleraar Internationale Betrekkingen aan de universiteit van Teheran. Ze werd bij de opening van het nieuwe parlement ongemoeid gelaten, maar nam uit voorzorg mét chador aan de zitting deel.

Koolaee: 'De Iraanse kiezers verwachten heel veel van het parlement. Vooral jongeren en vrouwen willen dat de democratisering van het land sneller gaat. De meerderheid van de bevolking is jonger dan 25 en er is veel te weinig werk. Ook de positie van vrouwen moet sterk verbeteren.'

Iran verkeert in een delicate situatie, zegt Koolaee. De meerderheid van de kiezers wil veranderingen en het parlement is het enige instrument daarvoor. Maar de parlementariërs moeten omzichtig opereren. Want de Raad van Hoeders van de Grondwet, conservatieve aanhangers van Geestelijk Leider Khamenei, toetsen de wetgeving het parlement op het islamitisch gehalte.

Een wet die niet islamitisch genoeg zou zijn, wijst de raad af. Dan kunnen de parlementariërs zo'n wet nog een keer indienen en als de raad de wet weer afwijst, komt de adviesraad van de Geestelijk Leider in aktie en beoordeelt de wet. Dat advies is bindend.

'Ik hoop maar dat we aan de verwachtingen kunnen voldoen. We moeten een overgang maken naar een modern Iran. Maar de instrumenten ontbreken nog.'

Om de positie van vrouwen te verbeteren, heeft Koolaee de hulp ingeroepen van een aantal toonaangevende hervormingsgezinde ayatollahs in Teheran en Qom, de heilige stad van de sji'ietische islam. 'Zij kunnen met een beroep op de islam aangeven dat de conservatieve opvattingen van de geestelijken, die vrouwen het leven hier zo moeilijk maken, niet zaligmakend zijn. Zij kunnen ons helpen om de misvattingen uit de weg te ruimen waarmee vrouwen - onder het mom van de islam - worden onderdrukt.'

Wat als strikt islamitisch wordt aangeprezen, zoals de chador, is volgens Koolaee nergens in de islamitische traditie terug te vinden. Een hoofddoekje moet genoeg zijn, maar allesomhullende zwarte kleding die alleen het gezicht vrijlaat is geen wil van God. En als een vrouw niet wil, moet ze zelf kunnen kiezen of ze wel of niet een hoofddoekje draagt.

Koolaee is gespecialiseerd in de betrekkingen van Iran met Centraal-Azië en de Kaukasus. Ze ziet Iran als een belangrijke stabiele factor in het Midden-Oosten. 'Wij zitten in de eerste fase van democratisering. Er onstaat in het Midden-Oosten een nieuw soort democratie, waarin religie een belangrijke rol speelt. Als het lukt, zal dat voor het Midden-Oosten vergaande consequenties hebben.'

Helaas, zo constateert ze, hebben de Verenigde Staten niet veel op met de rol die de islam speelt in Iran. Toch zal dat volgens haar veranderen, al is ze pessimistisch over de Amerikaanse bereidwilligheid om Iran als een serieuze geopolitieke factor te zien.

'Iran biedt mogelijkheden om olie en gas naar de wereldmarkt te transporteren. Het heeft investeringen nodig en het Westen heeft olie nodig. Verder is Iran een stabiele factor in een regio die kampt met extremisten, drugssmokkel en dictatuur. Een stevige democratie is goud waard. Misschien wil het Westen liever een Iran zonder islam, maar onze bevolking wil de islam en in een democratie telt de wil van het volk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden