Iraanse asielzoekers en justitie wachten op uitkomst proefproces

De Nederlandse rechtbanken hebben alle uitspraken over Iraanse asielzoekers opgeschort in afwachting van het oordeel van de rechtseenheidkamer van de Haagse rechtbank over de uitzetting van twee Iraniërs....

THEO KLEIN

Van onze verslaggever

Theo Klein

AMSTERDAM

Ook het ministerie van Justitie wacht op de uitspraak in deze kwestie alvorens nieuwe stappen te zetten tegen Iraniërs in Nederland.

Duizenden Iraanse vluchtelingen verkeren al maanden in onzekerheid over hun positie. Sinds het begin van 1995 geldt Iran niet meer als een land waar geen enkele vluchteling naar uitgezet kan worden. De situatie in de islamitische republiek is volgens minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken zodanig verbeterd, dat terugkeer voor een aantal mensen geen problemen meer oplevert.

Sindsdien zijn enkele asielzoekers op transport naar Teheran gesteld. Maar van een massale terugkeer is nog geen sprake. Volgens vertegenwoordigers van de Iraanse oppositie kan die op gang komen als de rechtszaak in Den Haag in hun nadeel uitvalt.

Intussen is de maandelijkse stroom Iraniërs naar Nederland teruggelopen van ruim achthonderd in oktober vorig jaar naar tweehonderd vorige maand

De twee Iraniërs die volgende week voor de Haagse rechters verschijnen zijn beiden betrokken geweest bij de oppositie in hun land. Door deze activiteiten is terugkeer naar Iran volgens hen levensgevaarlijk. De rechters die hun zaak in eerste instantie behandelden, wilden geen uitspraak doen. Zij hebben de kwesties verwezen naar de rechtseenheidkamer.

Met name op de Haarlemse rechtbank is een discussie ontstaan over het beleid ten aanzien van Iraanse vluchtelingen. Er blijven vragen bestaan over de ontwikkelingen in Iran, zoals Van Mierlo die schetst.

De rechters kunnen daar moeilijk mee uit de voeten. Ze hebben behoefte aan duidelijke criteria, aan de hand waarvan ze Iraanse asielzaken kunnen beoordelen. Sinds vorig jaar het hoger beroep in vreemdelingenzaken werd afgeschaft, probeert de rechtseenheidkamer in Den Haag helderheid te brengen over principiële vragen die bij de rechtbanken leven.

De uitspraken van de rechteenheidkamer zijn niet bindend. Maar de praktijk wijst uit dat de kamer grote invloed kan hebben op de besluiten van rechters. Vorig jaar bracht de kamer meer duidelijkheid in de uitspraken over Zaïrese vluchtelingen. Het gevolg was dat grote groepen Zaïrezen werden verwijderd.

Volgens het ministerie van Justitie wordt op basis van de uitspraak van de rechtseenheidkamer 'bezien wat we kunnen: terugsturen of niet'. Beslissend blijven uiteindelijk de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Dat het proefproces in Den Haag direct tot uitzetting van duizenden Iraniërs zal leiden, zoals de Iraanse oppositie in Nederland beweert, acht men op het ministerie van Justitie niet waarschijnlijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden