Iraakse leger zet voor het eerst voet in Mosul

Het Iraakse leger heeft dinsdag voor het eerst in ruim twee jaar tijd even voet gezet in de stad Mosul. Het offensief om de stad te heroveren op Islamitische Staat (IS) is daarmee een nieuwe fase in gegaan: tot nu toe kwamen de Iraakse troepen niet verder dan de woestijn.

Iraakse elitetroepen dragen een strijders weg die gewond is geraakt bij gevechten tegen IS in Bazwaya, ten oosten van Mosul. Beeld afp
Iraakse elitetroepen dragen een strijders weg die gewond is geraakt bij gevechten tegen IS in Bazwaya, ten oosten van Mosul.Beeld afp

Een vernielde televisietoren aan de uiterste stadsrand van Mosul is het eerste gebouw dat officieel werd veroverd op IS. Het Iraakse leger maakte de overwinning opgetogen bekend. 'Dit is een goed teken voor de inwoners, omdat het gevecht om Mosul te bevrijden nu daadwerkelijk is begonnen,' aldus luitenant-generaal Talib Shaghati tegen persbureau Reuters.

Hoewel de Iraakse premier Haider al Abadi bij herhaling heeft laten weten dat Mosul bevrijd zal zijn 'voor het einde van het jaar', wijst alles erop dat de stadsoorlog lang kan duren. IS verzet zich hevig tegen het dreigende verlies van haar hoofdstad in Irak. Zelfs in overigens verlaten dorpjes worden de Iraakse troepen daarom belaagd met bomauto's bestuurd door zelfmoordstrijders.

Karama en Gogjali

Op hun eerste dag in Mosul kwamen de soldaten niet verder dan de stadsgrens. Het naderen van de volkswijk Karama, die zich uitstrekt ten zuiden van de televisietoren, moest worden gestaakt, officieel 'vanwege slecht weer.' Volgens Iraakse elitetroepen is deze wijk hermetisch afgegrendeld door IS, onder meer met hoge betonnen muren. De weg ernaar toe ligt vol mijnen.

Het nieuwskanaal van IS, Amaq, verspreidde eerder deze week via sociale media een filmpje waarop te zien is dat het leven in Karama gewoon zijn gang zou gaan: taxi's wringen zich door de nauwe straatjes en winkels zijn open. Een zelfverklaarde inwoner van Mosul plaatste op twitter echter foto's waarop Karama verlaten oogt. Beide beelden zijn oncontroleerbaar.

Maandag is het de Iraakse troepen wel gelukt om Gogjali in te nemen, een dorp in de periferie van Mosul, aan de toegangsweg naar de stad. Dit dorp was echter al grotendeels verlaten door de oorspronkelijke bevolking, zoals zoveel plaatsen in de woestijn rondom de stad. Het lijkt erop dat de inwoners van Mosul zelf wordt verboden om te vluchten.

Iraakse elitetroepen in Bazwaya, het laatste dorp aan het oostfront dat nog in handen was van IS. Beeld afp
Iraakse elitetroepen in Bazwaya, het laatste dorp aan het oostfront dat nog in handen was van IS.Beeld afp

Grillig offensief

In de twee weken dat het offensief om Mosul te bevrijden nu gaande is, verloopt de opmars naar de stad grillig. In het oosten, waar nu voor het eerst de stad is bereikt, is de herovering vlot verlopen: tientallen dorpen zijn hier inmiddels veroverd. Maar in het zuiden blijft het Iraakse leger staan op meer dan 30 kilometer van de stadsrand.

Grote terreinwinst is geboekt door de Koerdische peshmergastrijders en sjietische milities. De afspraak is dat zij Mosul zelf niet zullen betreden, om sektarische spanningen te voorkomen met de grotendeels soennietische bevolking. Bij het heroveren van de Iraakse steden Falluja en Ramadi op IS zijn de milities beschuldigd van onrechtmatige arrestaties, marteling en moord.

Ook rondom Mosul worden tienerjongens en mannen afkomstig uit IS-gebied volgens Human Rights Watch op onrechtmatige wijze vastgehouden in vluchtelingenkampen. Circa 18000 inwoners zijn inmiddels de omgeving van Mosul ontvlucht. Volgens de Verenigde Naties houdt IS in de stad tienduizenden burgers vast als menselijk schild.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden