IRA zou begin willen maken met inleveren van wapens

De Noord-Ierse premier David Trimble gebruikte donderdag in Oslo zijn toespraak bij de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede om er nog eens op aan te dringen dat de IRA haar wapens inlevert, of er in elk geval mee begint....

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

'Er is vrede in Noord-Ierland', zei Trimble, 'maar wel een vorm van gewapende vrede.' De ontwapening van de IRA is al enige jaren het grootste struikelblok in het Noord-Ierse vredesproces. De Unionisten van beoogd premier Trimble vinden dat Sinn Fein zonder IRA-ontwapening geen recht heeft op twee ministersplaatsen in de nieuw te vormen Noord-Ierse regering. Sinn Fein vindt dat die twee zaken niets met elkaar te maken hebben.

'Ons recht om zitting te nemen in de regering is volgens mij op geen enkele manier afhankelijk van wat de IRA doet', zei Sinn Feins Martin McGuinness, die woensdag in Londen een gesprek had met Tony Blair. McGuinnes is intermediair tussen zijn partij en de ontwapeningscommissie. 'Trimble gebruikt de kwestie van de ontwapening om ons op de kop te slaan.'

De afgelopen dagen namen geruchten in kracht toe dat de IRA overweegt een symbolisch gebaar te maken en een deel van haar semtex-voorraad op te blazen. Tot dusver bleef het angstig stil. Vorig weekeinde kwam de top van de IRA, de Army Convention, bijeen op een onbekende plaats in het Ierse graafschap Cavan. De bijeenkomst van zo'n zestig IRA-bazen was een bewijs op zich dat er cruciale kwesties aan de orde waren. Gewoonlijk bepaalt de uit zeven personen bestaande Army Council het beleid van het leger.

Volgens goed ingevoerde bronnen in Ierland kwam het niet tot een definitieve standpuntbepaling over ontwapening. De IRA wil naar het schijnt eerst weten wat er voor de nationalisten in het vat zit bij de onderhandelingen over de Noord-Ierse regering, de Executive, en de grensoverschrijdende instituties, daarmee weer een van die typisch Noord-Ierse patstellingen creërend.

De onderhandelingen over regering en cross border bodies liepen de afgelopen week vast. Sommige politici, zowel uit unionistische als uit nationalistische hoek, verwachten dat ze nog voor de kerst succesvol kunnen worden afgerond. In dat geval zullen een Noord-Ierse regering en de cross-border-organen, die zaken van gemeenschappelijk belang tussen Noord-Ierland en de republiek onder hun hoede krijgen, vanaf maart in werking kunnen treden.

Anderen, zoals de Ierse premier Ahern, zijn minder optimistisch. 'De implementatie van het Goede Vrijdag-akkoord is de afgelopen maand geen centimeter opgeschoten', zei hij deze week. Vermoedelijk zullen Ahern en zijn Britse collega Blair volgende week weer naar Belfast afreizen, om de onderhandelende partijen nog voor kerst tot een akkoord te bewegen.

Ingewijden geloven dat de Army Council van de IRA, bij een bevredigend onderhandelingsresultaat, een begin zou willen maken met ontwapening. Maar daarvoor is de toestemming nodig van de IRA-Conventie, die dichter bij de basis van het leger staat en zich over het algemeen harder en wantrouwender pleegt op te stellen.

Elk gebaar van de IRA, al was het maar het inleveren van één kogel, zou een cruciale doorbraak betekenen in de voortgang van het vredesproces. Overigens moet daarvoor wel de 'grondwet' van de IRA worden aangepast. Op het overhandigen van legermateriaal staat nu nog de doodstraf.

Sinn Fein moet kiezen, vond Trimble donderdag in Oslo, en de IRA tot het inleveren van wapens bewegen. 'Of ze drinken uit de heldere stroom van de democratie, of uit de donkere van het fascisme.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden