Column

iPad in het onderwijs op zijn retour

Margriet Oostveen in Rotterdam

Dido Kievits (15) zit in de derde klas van het gymnasium en ze is benieuwd hoe het zou zijn om uit een boek te leren. Dido leunt tegen een rij schoolkluisjes, staart peinzend in de verte en zegt: 'Ik wéét het niet. Ik heb er hier nog nooit eentje gehad!'

Aardrijkskundedocent Annika Huizinga en Dido Kievits (rechts).

Haar conrector schiet in de lach: 'Dat wordt een schok dan!'

Het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam, een van de oudste scholen van Nederland, bekend als degelijk en traditioneel. Toch gingen ze hier drie jaar geleden, na een proef van een paar jaar, in de onderbouw volledig over op onderwijs via de iPad. Dido begon net in de eerste. 'We zijn ervan overtuigd dat de iPad in de toekomst het leermiddel gaat worden', schreef de school aan de ouders. En ze waren de enige niet.

Dat valt dus nogal tegen: binnenkort keren de boeken terug op het Erasmiaans. En bij de iScholenGroep, een stichting waarin ruim vijftig scholen digitale ervaring uitwisselen, denken ze dat het hier niet bij blijft. 'Er zullen meer scholen terugkrabbelen', verwacht vicevoorzitter Leendert-Jan Veldhuyzen als ik bel. 'De voordelen wegen niet op tegen de nadelen.' Dit terwijl staatssecretaris Sander Dekker maandag in deze krant zei dat het onderwijs 'echt eerder met ict' had moeten beginnen.

Afleiding

Mijn eerste reactie: zie je wel. Ook op de prima, traditionele school van mijn 13-jarige zoon zijn vorig jaar laptops geïntroduceerd. Dit via lange uitlegmails waarin met veel ontzag van 'devices' werd gerept: niet voor het complete lesmateriaal, zoals op het Erasmiaans, wel voor het maken van opdrachten. 'Technologie, daar zijn docenten nog lang niet klaar voor', zegt mijn zoon hoofdschuddend. Zelf programmeert hij roffelend op zijn toetsenbord al jaren allerlei leuke dingen die ik niet begrijp. Nu verstuurt hij ook appjes tijdens wiskunde. Maar zo mist hij wel veel wískunde. (Royaal: 'Dat vind ik zelf ook.'). De school vindt dit zijn verantwoordelijkheid, omdat leerlingen met afleiding moeten leren omgaan. Ben ik het wel mee eens. Maar toch: laat het mislukte experiment op het Erasmiaans niet zien dat niet alle afleiding hóéft?

Mislukt? Rector Jacques van Hoof en conrector Ank Groenendijk-Kars antwoorden in koor als ik ze opzoek: 'Nee!' Er kwam dankzij de iPad ook veel goeds in de les en dat zal allemaal blijven, sommen ze op: allerlei apps en programma's die helpen 'leren op maat', waar iedereen nu de mond vol van heeft. Als er een uur uitvalt, kunnen leerlingen via apps wiskunde oefenen, zichzelf woordjes overhoren, aantekeningen uitwisselen. 'Dat blijft allemaal.' Aardrijkskundedocent Annika Huizinga, ik mag erbij zijn, geeft inderdaad heel fijn interactief les via de digitale lesomgeving Edmodo. En als ze het nu over bruinkoolmijnen wil hebben, dan met hulp van Google Earth. 'Wanneer ontstaan en waarom daar?', begint Huizinga. 'Zelf uitvinden!'

iPads in de klas: standaard op het Erasmiaans Gymnasium.

Saai pdf-bestand

iScholen zetten de digitale leermiddelen die ze zelf ontwikkelen op 'iTunes U': scholen delen daar wereldwijd gratis prachtig leermateriaal. Het echte probleem zijn de drie grote Nederlandse uitgeverijen van schoolboeken: Kluwer, Malmberg en Noordhoff. Toen het Erasmiaans volledig overging op de iPad, zegt rector Van Hoof, beloofden ze prachtige digitale versies van hun methoden. Maar die kwamen niet.

De meeste leerboeken worden min of meer als saai pdf-bestand geleverd en de uitgeverijen weigeren samen te werken, waardoor de scholen met een wirwar aan verschillende formats en apps zitten. De prijs is intussen fors. Ook het Erasmiaans wil leerboeken het liefst naar keuze digitaal én op papier aanbieden, zegt Jacques van Hoof, maar dat is dus niet te doen, 'want dan betaal je dubbel'.

Ik vraag het na bij Noordhoff. Een woordvoerder laat weten dat ze 'modellicenties' hebben waarbij scholen 'voor een klein beetje extra' zowel papieren als digitale leermiddelen kunnen gebruiken.

'Die kosten 45 euro per kind per vak per jaar', riposteert Jacques van Hoof. 'Dat is financieel helemaal niet haalbaar.' De totale vergoeding van de overheid is zo'n 300 euro per kind per jaar, te weinig om alle vakken dan te dekken. Veel scholen werken nu liever met start-ups. Leendert-Jan Veldhuyzen van de iScholen heeft het gesprek met de uitgevers 'al jaren geleden opgegeven'.

We liepen langs de kantine, waar leerlingen in een tussenuur al ouderwets zaten te kaarten. 'Het zal wel wennen hoor, boeken', zei conrector Ank Groenendijk tegen Dido Kievits. Dat dacht Dido zelf ook. Een flink stuk lezen? 'Ik print al jaren alles uit.'

Leermiddelen van de iScholen op iTunes.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.