IOC schaft verplichte operatie voor transgender-atleten af

Transgender-atleten moeten voortaan aan de Olympische Spelen en andere sportevenementen kunnen meedoen zonder eerst een operatie tot geslachtsverandering te ondergaan, aldus het Internationaal Olympisch Comité.

De discussie over transgenders in sport kreeg meer aandacht toen voormalig Olympisch decathlon kampioen, Caitlyn Jenner, vorig jaar aankondigde een vrouw te willen worden Beeld anp

Transgenders met het vrouwelijke geslacht die zich man voelen, komen door de nieuwe richtlijnen in aanmerking om deel te nemen aan de Olympische Spelen zonder eerst een medische ingreep te moeten ondergaan. Mannen die zich vrouw voelen moeten nog wel kunnen aantonen dat hun testosterongehalte, ten minste één jaar voor hun deelnemen, onder een bepaald niveau is.

Transgenders, mensen die zich niet, of niet helemaal, thuisvoelen bij de uiterlijke geslachtskenmerken van hun geboorte, moesten volgens de vorige richtlijnen van het IOC eerst een operatie tot geslachtsverandering ondergaan alvorens ze mochten deelnemen aan sportwedstrijden van hun geslachtsvoorkeur. Met andere woorden: een vrouw die zich meer man voelt, en daarom aan de mannelijke wedstrijden wil deelnemen, moest daarvoor eerst van geslacht veranderen. Ook moesten transgenders volgens de richtlijnen van het IOC, die in 2003 werden goedgekeurd, na hun operatie twee jaar hormoontherapie ondergaan voordat ze aan Olympische wedstrijden mochten deelnemen.

Het IOC wil met het nieuwe beleid aansluiten op 'de huidige wetenschappelijke, sociale en juridische opvattingen over transgenderkwesties'. De richtlijnen zijn bedoeld als aanbevelingen, niet als regels, voor de internationale sportfederaties en andere sportinstanties en zullen ook gelden voor de Olympische Spelen dit jaar in Rio de Janeiro.

Eerlijke concurrentie

'Het is heel belangrijk dat transgenders niet worden uitgesloten van sportwedstrijden. Onze dwingende sportieve doelstelling is en blijft de garantie voor eerlijke concurrentie. De eis dat transgenders van geslacht veranderen voordat ze aan een wedstrijd mogen deelnemen is niet noodzakelijk om eerlijke concurrentie te waarborgen en kan in strijd zijn met de mensenrechten', aldus de IOC op haar website.

De nieuwe richtlijnen werden na een bijeenkomst van leden van het IOC, in november in Zwitserland, goedgekeurd door autoriteiten van de Olympische Spelen en medische experts.

Transgenders in onder andere Nederland en België proberen al langer om de wereld duidelijk te maken dat een verplichte operatie 'wreed en inhumaan' is. De Internationale Organisatie voor Interseksuelen begon in 2010 al een actie, waarin ze eisten dat het IOC zou stoppen met het eigen beleid, staat op de website van de Vereniging voor Genderdiversiteit.

Voormalig voorzitter van de medische commissie van het IOC, Arne Ljungqvist, was een van de experts die de nieuwe richtlijnen voor transgenders heeft goedgekeurd. 'Het is nu veel meer een maatschappelijk punt dan in het verleden', vertelde hij persbureau AP. 'We moesten vernieuwen en dingen vanuit een ander perspectief bekijken. We moeten ons aanpassen aan de moderne wetgeving. Wij kunnen geen operatie opleggen als het geen wettelijke vereiste is. Er zijn maar heel weinig van deze gevallen (van trangenders die aan de Olympische Spelen en andere grote sportwedstrijden deelnemen), maar wij moesten de vraag (hoe het nu zit met verplichte medische operaties voor transgenders) beantwoorden.'

Medisch directeur van het IOC, Richard Budgett, spreekt met de pers over de nieuwe richtlijnen, in Kuala Lumpur, Maleisië Beeld DIO
De vrouwelijke sprinter Dutee Chand werd in 2014 uitgesloten van the International Association of Athletics Federations (IAAF), omdat ze een teveel aan testosteron zou hebben. Beeld DIO

2015: het jaar van de transgender

De discussie over transgenders in sport kreeg extra aandacht toen voormalig Olympisch decathlon kampioen, Caitlyn Jenner, vorig jaar aankondigde een vrouw te willen worden. Bruce Jenner werd Caitlyn, en haalde daarmee het wereldnieuws. 2015 was hét jaar waarin de transgender werd omarmd. Caitlyn Jenner (65) werd in 2015 de beroemdste transvrouw ter wereld.

Het interview van april vorig jaar, toen zij nog als Bruce Jenner op ABC News bekendmaakte dat zij haar leven verder als vrouw wilde leiden, werd door zo'n 17 miljoen mensen bekeken, aldus Time. De Vanity Fair-cover van juni, waarop ze voor het eerst als Caitlyn stond (gefotografeerd door Annie Leibovitz) ging de wereld over. Het Twitteraccount dat Caitlyn die dag opende, had binnen een paar uur miljoenen volgers. Bruce Jenners hergeboorte als Caitlyn was wereldnieuws en zorgde voor meer bekendheid van het statement voor meer kennis en begrip en minder discriminatie van transgenders.

Ook andere mensen in binnen-en buitenland staan op tegen discriminatie van transgenders. Lady Gaga neemt het al jaren op voor transgenders en alle andere buitenbeentjes; Arie Boomsma volgde transgender-jongens en meisjes op weg naar een operatie in zijn programma Hij is een zij (2014). In het programma Holland's Next Top Model van vorig jaar september had Loiza Lamers (20) iets op te biechten aan haar medemodellen. Ze is geboren als Lucas en onderging hormoonbehandelingen en operaties om Loiza te worden. Loiza was het eerste transgendermodel die de Nederlandse modellenwedstrijd won.

Beeld DIO
Loiza Lamers (midden) was de eerste transgender die Holland's Next Top Model won. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden