NIEUWS

IOC-advies: laat testosteronregel transgender atleten los

Transgender atleten die in transitie van man naar vrouw zijn geweest zouden niet langer hun testosteronwaarde naar beneden moeten brengen om mee te doen aan professionele sportcompetities. Dat schrijft het Internationaal Olympisch Comité (IOC) in een nieuwe richtlijn voor trans sporters.

Hessel von Piekartz
Gewichthefster Laurel Hubbard is de eerste trans atleet die meedeed aan de Olympische Spelen.  Beeld AP
Gewichthefster Laurel Hubbard is de eerste trans atleet die meedeed aan de Olympische Spelen.Beeld AP

In plaats daarvan zou per sport en per atleet moeten worden beoordeeld of een persoon een disproportioneel voordeel heeft. De richtlijn is bedoeld om sport eerlijker en toegankelijk te maken voor iedereen, ongeacht hun gender. Volgens het comité mag niet automatisch worden aangenomen dat een transgender atleet een lichamelijk voordeel heeft ten opzichte van andere deelnemers.

Het advies is gebaseerd op een twee jaar durend onderzoek waarvoor ruim 250 atleten en andere betrokkenen werden geïnterviewd. De nieuwe IOC-richtlijn vervangt die uit 2015. Daarin stonden strikte eisen voor trans vrouwen. Ze moesten officieel verklaren dat ze zich vrouw voelden en de testosteronwaarde in hun bloed mocht voor minstens twaalf maanden voorafgaand aan de competitie niet boven de 10 nanomol per liter komen. Voor trans mannen waren er geen restricties.

De aanbevelingen zijn niet juridisch bindend, individuele sportfederaties zijn volgens het IOC zelf verantwoordelijk voor de interpretatie en uitvoering. Als een specifieke sport het testosterongehalte wel een belangrijke eis voor deelname vindt, mogen ze die nog steeds hanteren. Maar het comité adviseert nadrukkelijk om naar meer (fysieke) kenmerken te kijken en wil graag in gesprek met federaties om tot eerlijker en inclusiever beleid te komen. Het IOC ziet het liefst dat atleten zelf worden betrokken bij een beslissing.

Kritiek

Er was al langer kritiek op de oude regels. Volgens deskundigen zou de testosteronregel sport niet eerlijker maken. Zo verschilt de gevoeligheid voor van de spieren voor het hormoon flink per persoon en zijn andere fysieke kenmerken zoals lengte en spieropbouw minstens net zo belangrijk voor de prestaties van sporters.

Tegelijkertijd wordt ook de toelating van trans of intersekse sporters tot vrouwencompetities bekritiseerd. Toen afgelopen zomer werd aangekondigd dat tijdens de Olympische Spelen in Tokio voor het eerst een openlijke trans vrouw zou meedoen, leidde dat tot protest. De deelname van gewichthefster Laurel Hubard zou volgens andere deelnemers oneerlijk zijn doordat ze met haar mannelijke kenmerken een fysiek voordeel zou hebben. De Nieuw-Zeelandse deed uiteindelijk toch mee, maar won geen medailles.

De nieuwe IOC-richtlijn geldt ook voor intersekse sporters, geboren met verschillende geslachtskenmerken, zoals de Zuid-Afrikaanse Caster Semenya die eerder weigerde om testosteronremmers te slikken om onder de maximaal toegestane limiet te komen. De hardloopster, die goud won op de Spelen van 2012 en 2016, wordt sindsdien deelname aan professionele competities ontzegd. Toch lijkt het nieuwe advies voor Semenya weinig uit te gaan maken. De Wereldatletiekbond liet aan de Engelse krant The Guardian weten vast te houden aan de eis.

De richtlijn geldt nog niet voor aanstaande Winterspelen Beijing begin volgend jaar maar moet ingaan vanaf de volgende Zomerspelen, in 2024 in Parijs.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden