Inzet ecb

Hij zou maar eens in Frankfurt in de leer moeten gaan, was de impliciete suggestie van economen de afgelopen weken: de Amerikaanse Fed-voorzitter Ben Bernanke kreeg de halve wereld over zich heen toen hij de rente in een klap driekwart procent verlaagde, en een week later nog eens een half procent. Bernanke zou de inflatie uit de hand laten lopen. Hij zou banken en beleggers te hulp schieten, terwijl die, om roekeloos gedrag voor eens en altijd af te leren, de pijn zelf maar eens moesten voelen. Door de rente te verlagen zou de Fed-voorzitter geld bovendien zo goedkoop maken, dat het sop voor een nieuwe zeepbel alweer klaar staat. En dat terwijl de vorige zeepbel, die van de Amerikaanse huizenmarkt, nog maar net is geknapt.

Peentjes zweten
Hoeveel beter pakte zijn collega Jean-Claude Trichet het aan in Frankfurt, waar de Europese Centrale Bank zetelt: terwijl de commerciële banken peentjes zweten, hield die gewoon voet bij stuk. Nog geen 24 uur na het bloedbad op de aandelenbeurzen, benadrukte die voor het Europees Parlement dat het de taak van de ECB is om de inflatie in bedwang te houden. De enige taak. En daarmee dwong Trichet onder economen respect af.

Maar nu blijkt ook Trichet een toontje lager te moeten zingen. De rente blijft nog wel gelijk, maar Trichet zinspeelt wel op renteverlagingen in de toekomst. Die kunnen geen ander doel dienen dan de economie een steuntje in de rug geven. Net als Bernanke in de VS heeft gedaan. Dat de inflatie in de eurozone is opgelopen naar 3,2 procent, is niet meer het enige dat door Trichets hoofd speelt.

Prijzende taal
De prijzende taal van de economen voor Trichet en de afkeuring voor Bernanke was dan ook te simpel. Om te beginnen heeft de Amerikaanse Federal Reserve een ander mandaat dan de ECB: de Fed is er niet alleen om inflatie te bestrijden maar ook om groei. De inschatting van de Amerikaanse centrale bank is dat door de recessie de inflatie vanzelf wel weer inkachelt. De eerste signalen geven hen gelijk: de olieprijs staat meer dan 10 procent lager dan een maand geleden. Frederic Mishkin, een vooraanstaand econoom die meebeslist binnen de Fed over de rentestand, verklaarde in een toespraak begin januari dat .

Het is nog maar afwachten hoe Trichet reageert als in Europa, zoals in de VS al is gebeurd, de seinen definitief op rood springen. De financiële markten hebben daar wel gedachtes over: ondanks de enorme renteverlaging in de Verenigde Staten (die dollartegoeden minder aantrekkelijk maakt), ging de dollarkoers de afgelopen weken niet of nauwelijks onderuit. Blijkbaar gaan valutahandelaren ervan uit dat ook de ECB nog in beweging zal moeten komen.

Bovendien: de directe aanleiding van Bernanke om de rente zo snel te verlagen, was zijn vrees dat banken zo krap bij kas zitten, dat zij geen leningen meer verstrekken aan gezinnen en bedrijven en daardoor de economie nog verder afremmen. Voor die vrees had hij alle reden, want in januari kwamen er forse lijken uit de kast toen de Amerikaanse banken hun jaarcijfers presenteerden. Ze bleken door de kredietcrisis miljarden te moeten afschrijven.

In Europa moeten die cijfers nog komen: de banken presenteren in de loop van februari pas hun cijfers, en analisten verwachten dat dan pas duidelijk wordt hoe hard de kredietcrisis euroland heeft geraakt.

Tenslotte is het achteraf altijd makkelijk oordelen. Wat als de aandelenbeurzen hun wilde rit naar beneden hadden doorgezet de afgelopen weken? Dan hadden veel economen vast anders gepiept. Was Bernanke de held geworden, en Trichet de stijfkop die de economie aan zijn lot over laat en zijn Amerikaanse collega het vieze werk laat opknappen.

gingen de maandag voor. In de VS werd er al over geklaagd dat Europa de Fed het vieze werk liet opknappen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden