interview

Inzamelingsactie voor alle crises tegelijk

Het Hoofd Internationale Operaties van het Rode Kruis in Nederland vertelt waarom de 'Noodoproep' van vrijdag voor tal van brandhaarden tegelijk is.

Hulpgoederen voor Noord-Irak op vliegbasis Eindhoven Beeld Bas Czerwinski

Juriaan Lahr is net terug uit Syrië. Het was het vierde bezoek in twee jaar dat het Hoofd Internationale Operaties van het Nederlandse Rode Kruis aan het door oorlog verscheurde land bracht. Elke keer trof hij de toestand schrijnender aan.

En elke keer dat hij terugvliegt, heeft hij het idee dat de omvang van de hulp aan Syrië moet worden opgeschroefd.

Het conflict in Syrië is niet het enige dat schreeuwt om aandacht en financiering van internationale hulporganisaties, schril en hulpeloos als jonge vogels in een nest: er zijn de conflicten in Irak, Oekraïne en Gaza, de Ebolazone in West-Afrika en er zijn de slachtoffers van conflicten die, ondanks hun ernst en omvang, in de coulissen van het westerse bewustzijn blijven - zoals de oorlogen in Zuid-Soedan en de Centraal Afrikaanse Republiek.

Het Nederlandse Rode Kruis begon vrijdag een nieuwe campagne om aandacht te vragen, en vooral geld, voor de slachtoffers van al deze conflicten. 'Noodoproep: een wereld vol brandhaarden', luidt de slogan.

De gelijktijdigheid van zoveel crises is een crisis op zichzelf. 'In de tien jaar dat ik voor het Rode Kruis werk, heb ik niet meegemaakt dat er in korte tijd zoveel hulp gevraagd wordt op zoveel verschillende plaatsen in de wereld', zegt Lahr. Dat veel van de huidige conflicten complex zijn, met veel strijdende partijen, legt extra druk op het Rode Kruis. Andere hulporganisaties vinden de situatie te gevaarlijk om te helpen.


Beeld Foto ANP

Geldtekort 'vrij nijpend'

Betekent dit dat het Rode Kruis bezwijkt onder de ellende waarin het verlichting zou willen bieden? Nee, zo zou Lahr het niet willen zeggen. 'Medewerkers en vrijwilligers zijn er genoeg en ook het materieel, zoals integraal verplaatsbare ziekenhuizen, vormt vooralsnog geen probleem.

Het Rode Kruis en de Rode Halve maan hebben afdelingen - verenigingen genoemd - in 189 landen en een internationaal comité in Genève.

De organisatie is actief in alle genoemde oorlogs- en rampgebieden. Vrijwilligers van de plaatselijke vereniging verlenen vaak noodhulp, het Internationale Rode Kruis regelt de coördinatie, onderhandelt met strijdende partijen en is in veel brandhaarden ter plaatse om nieuwe medewerkers op te leiden, bijvoorbeeld in het oorlogsrecht of het omgaan met een besmettelijke ziekte als ebola. En in landen als Irak en Syrië geven Rode Kruismedewerkers voorlichting over de neutraliteit van hun organisatie, omdat de vele strijdende groepen die neutraliteit in eerste instantie niet onderkennen.

Maar er is te weinig geld, waardoor de omvang van de hulp in veel conflictgebieden tekortschiet. In Syrië heet het tekort nu vrij nijpend. Wat dat betekent? 'Dat de medewerkers daar tegen mensen moeten zeggen dat ze met het voedselpakket waar ze eerder nog een maand mee moesten doen, nu twee maanden moeten doen', zegt Lahr. 'En dat we lang niet iedereen kunnen helpen die we willen helpen.'

Ongeveer de helft van het budget van het Rode Kruis komt van particuliere donaties. In Nederland komt 20 procent van het geld van de overheid. De rest wordt ingezameld bij acties als Serious Request op radio 3FM.

Dat de 'Noodoproep' voor alle conflicten tegelijk is, heeft een reden. 'De laatste jaren willen mensen vooral 'geoormerkt geld' schenken', zegt Lahr. 'Geld waarvan je als donateur precies weet waar het naartoe gaat. Dat is in veel gevallen goed, maar nadelig voor onbekende conflicten. Ter vergelijking: voor de slachtoffers van het geweld in Gaza doneerden Nederlanders de afgelopen maanden 170 duizend euro, voor Zuid-Soedan 47 duizend.

Lahr hoopt dat door deze actie ook de slachtoffers van ondergesneeuwde conflicten beter kunnen worden geholpen.

Hulporganisaties vragen om veel extra geld

De laatste weken noemen veel internationale organisaties enorme bedragen: ze verwachten die nodig te hebben om de opeenstapeling van humanitair leed te verzachten.

* Zo maakte de Wereld Gezonheidsorganisatie, de WHO, vorige week bekend dat er 600 miljoen euro nodig is om de strijd tegen ebola effectief voort te zetten.

* Op de website van de UNHCR, de mensenrechtentak van de Verenigde Naties, staat sinds een paar weken het bedrag dat de organisatie dit jaar nodig heeft voor noodhulp in Syrië. Van de 365 miljoen euro is tot nu toe 91 miljoen binnen.

* Op de website van het Internationale Rode Kruis staan de naar verwachting benodigde bedragen voor 2014. Voor Zuid-Soedan: 33 miljoen euro; voor Irak 27 miljoen; voor Afghanistan 18 miljoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.