INTERVIEWS

Inwoners Kiev tussen hoop en vrees: ‘Ik vraag me af of ik ooit nog terugkom in m’n appartement’

Kiev lijkt de eerste aanval van Rusland te hebben overleefd, maar bewoners vrezen voor wat komen gaat. Toch overheerst de standvastigheid: ‘Als we Poetin niet stoppen, kan ik als Oekraïner mijn manier van leven niet meer voortzetten.’

Dylan van Bekkum

Sonya Gorelik (32)

Sonya Gorelik: 'Een gebouw vlakbij mijn appartementencomplex is verwoest. Het gaat heel snel.' Beeld Sonya Gorelik
Sonya Gorelik: 'Een gebouw vlakbij mijn appartementencomplex is verwoest. Het gaat heel snel.'Beeld Sonya Gorelik

De vertaler en Engels docent Sonya Gorelik heeft haar appartement in het zuiden van Kiev verlaten en zit nu bij een vriend in het centrum. ‘Ik ben vrijdag weggegaan, ik voelde mij daar niet meer veilig’, vertelt ze aan de telefoon. ‘Er waren in mijn buurt veel markeringen door saboteurs achtergelaten, ik had het gevoel dat mijn appartementencomplex aangevallen kon worden. Nu is er een gebouw aangevallen en verwoest, vlakbij mijn complex, dus ik had gelijk.’

Gorelik nam slechts twee rugtassen mee: één met belangrijke documenten en dierbare spullen zoals eeuwenoude familiefoto’s, en eentje met voer voor haar hond, die ze ook mee heeft genomen. ‘Toen ik wegging keek ik nog een keer achterom en vroeg ik me af of ik er ooit nog terug zou komen.’

‘Alles gaat heel snel, ik ben inmiddels al gewend aan de geluiden van luchtaanvallen. Die gewenning is verschrikkelijk. Er zijn dus veel zogenoemde saboteurs, niemand weet wie het zijn, die met verf markeringen achterlaten op straat. Het zijn cirkels met een kruis er door, op daken, pijpleidingen of op de weg. We worden gewaarschuwd voor hen uit te kijken, hun aanwezigheid is beangstigend. Ik ga straks even wandelen met de hond om te kijken waar de markeringen zijn en om dat door te geven aan de Oekraïense autoriteiten. Die hebben daar om gevraagd.’

‘We hebben het gevoel dat er nog meer te gebeuren staat. Nu voel ik me veilig, misschien ook omdat ik met m’n vrienden ben.En de muren in dit pand uit 1914 zijn wel een meter dik.’ Kiev zal ze niet ontvluchten. ‘Dat wil ik niet en het zou nu ook te gevaarlijk zijn. Je hoort steeds meer verhalen over Russische troepen die burgers in hun auto doden.’

‘Het lijkt erop dat we de eerste strijd gewonnen hebben. Ik heb niet op president Zelenski gestemd, ik was een tegenstander. Maar – en ik verwachtte niet dit ooit te zeggen –nu respecteer en bewonder ik hem. Ik ben trots op hem. En ik ben er zo trots op mezelf Oekraïner te noemen.’

Kostiantyn Levytskyi (36)

Kostiantyn Levytskyi en zijn tweejarige zoon. 'Ik wil niet dat hij naar Polen of Litouwen gestuurd wordt om te vechten voor Rusland.' Beeld Kostiantyn Levytskyi
Kostiantyn Levytskyi en zijn tweejarige zoon. 'Ik wil niet dat hij naar Polen of Litouwen gestuurd wordt om te vechten voor Rusland.'Beeld Kostiantyn Levytskyi

Kostiantyn ‘Kostia’ Levytskyi werkt als redacteur bij een actualiteitenprogramma op de Oekraïense televisie en woont in het westen van Kiev. ‘Donderdag werd ik door mijn moeder uit bed gebeld. ‘Het is oorlog, zei ze’. Ik begreep eerst niet wat ze bedoelde, tot ik mijn huis uit ging. Daar waren zo veel mensen aan het rennen en in hun auto’s aan het springen om weg te rijden. Ik ben naar mijn werk gegaan, maar toen ging het luchtalarm af. Sindsdien ben ik thuis.’

‘Ik ben nu oké, de grootste schok is voorbij. We mogen alleen tot komende maandag acht uur ‘s ochtends de deur niet uit. We kunnen weinig doen, als je op straat komt denken de Oekraïense militairen dat je bij de Russen hoort. Kiev is leeg nu. De metrostations zijn schuilkelders geworden, de metro’s en bussen rijden niet. Mensen blijven thuis.’

Levytskyi heeft besloten zich bij het leger aan te melden, hij wacht nog op een telefoontje waarin hem verteld wordt hoe hij kan helpen. ‘Heel veel burgers willen helpen. De president van dat andere land (hij weigert Poetins naam uit te spreken) denkt dat we fascisten zijn. Maar als we hem niet stoppen, dan zullen we grote problemen hebben de komende jaren. Ik spreek Oekraïens, dus ik kan mij dan niet meer verstaanbaar maken. Ik kan mijn manier van leven niet meer voortzetten.’

‘Ik heb een zoon van twee jaar oud. De Russische soldaten die hier binnenkomen zijn heel jong, een jaar of twintig. Als we hem (Poetin, red.) niet stoppen, kan hij over twintig jaar mijn zoon naar Polen of Litouwen sturen om te vechten. Dat wil ik niet.’

Ievgeniia Lisovenko (30)

Ievgeniia Lisovenko:  Beeld Ievgeniia Lisovenko
Ievgeniia Lisovenko:Beeld Ievgeniia Lisovenko

De dertigjarige Ievgeniia Lisovenko, werkzaam als redacteur bij een entertainmentsite, vluchtte zaterdagmiddag van haar flat in Kiev naar haar ouderlijk huis in Bohuslav, zo’n 120 kilometer ten zuiden van de hoofdstad. ‘Vrijdag ben ik alleen maar bezig geweest met rennen van mijn appartement naar een ondergrondse parkeergarage, die gebruikt werd als schuilkelder’, vertelt ze vandaag aan de telefoon. ‘Het was koud, ik kon niet slapen. Mijn moeder belde, de hele familie was thuis, behalve ik. Ze kon niet slapen zonder mij. Op straat zag ik dat het schieten steeds dichterbij kwam. Toen besloot ik weg te gaan met mijn vriend. Al mijn vrienden en collega’s zijn Kiev al ontvlucht.’

De parkeergarage in Kiev die Ievgeniia Lisovenko gebruikte als schuilkelder. Beeld Ievgeniia Lisovenko
De parkeergarage in Kiev die Ievgeniia Lisovenko gebruikte als schuilkelder.Beeld Ievgeniia Lisovenko

‘We hebben twee rugzakken gepakt met de belangrijkste documenten, water, geld, eten en een klein beetje kleding. Een vrijwilliger die uit Bohuslav komt, organiseerde busreizen vanuit Kiev. Het openbaar vervoer rijdt niet meer, dus we moesten een grote heuvel buiten de stad oprennen om bij de bus te komen. Onderweg naderden we een treinstation waar militairen stonden, maar we wisten niet of het Russen of Oekraïners waren. Toen we dichterbij kwamen zagen we blauwe en gele strepen, dus toen wisten we dat het goed zat. We hebben ons beetje eten en drinken met ze gedeeld en zijn verder gegaan.’

‘Aangekomen bij het afgesproken punt moesten we nog anderhalf uur wachten tot de bus kwam. In de bus zaten veel mensen met huisdieren, andere hadden baby’s bij zich. Het was een opmerkelijk gezelschap. Omdat de weg volledig leeg was waren we er al in 2,5 uur. Een dag eerder duurde de reis een hele dag.’

‘Hier bij mijn familie voel ik mij veilig, er zijn twee goed verzorgde schuilkelders. Toen we gisteren aankwamen hebben we 12 uur geslapen. Mijn vriend wil weer terug naar Kiev, nu ik in veiligheid ben. Hij wil zich aanmelden om te helpen bij de militairen, maar er gaan verhalen dat er genoeg aanmeldingen en te weinig wapens voor alle vrijwillige soldaten zijn. Hij is chef van beroep, dus misschien kan hij helpen door te koken voor de militairen.’

‘Ik zal zeker ook terug gaan naar Kiev. Ik ben heel optimistisch. We hebben een gevoel van onsterfelijkheid gekregen. Veel mensen, ik ook, die Russisch spraken zijn nu Oekraïens gaan spreken. We zijn verenigd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden