Inwoners in Mosul kunnen geen kant op

Niet alleen strijders van terreurgroep IS zijn in de Iraakse stad Mosul omsingeld door regeringstroepen, ook de naar schatting anderhalf miljoen inwoners kunnen geen kant op. Het gros hoopt op een snelle bevrijding van hun stad, waar IS de afgelopen twee jaar een schrikbewind voerde. Maar voor nu overheerst de angst voor het offensief.

Inwoners die zijn gevlucht uit Haqija, nabij Mosul, in een vluchtelingenkamp in Makhmour. Beeld reuters

'Inwoners kunnen kiezen uit twee kwaden', zegt Ruaridh Villar van hulporganisatie Save the Children vanuit Kirkuk, ongeveer 150 kilometer ten zuiden van Mosul. 'Of ze blijven in hun huizen en staan bloot aan beschietingen en luchtaanvallen. Of ze proberen te vluchten, met het risico dat ze in handen van IS vallen en worden geëxecuteerd.'

Volgens Kamiran Sadoun, een in Erbil gevestigde journalist, is er nog één weg die kan worden gebruikt om de stad te ontvluchten. 'Deze weg loopt richting Syrië, door gebied dat in handen is van IS. Strijders gebruiken deze weg nu om de stad uit te komen.'

Voor inwoners ligt dit lastiger: diegenen die worden gepakt bij hun vluchtpoging, kunnen rekenen op een boete van omgerekend 1.566 euro. Als deze personen deserteurs van het Iraakse leger blijken te zijn, wacht hen de dood door onthoofding, schrijft The New York Times.

De krant sprak met tientallen inwoners uit de stad. Zij schetsen een onthutsend beeld van het leven onder gezag van IS. Roken is verboden, inwoners met tatoeages zijn gedwongen deze met zuur te verwijderen. Wie een gebedssessie in de moskee overslaat of zijn baard trimt, loopt het risico op zweepslagen.

Scholen zijn sinds dit jaar gesloten en Mosul heeft te lijden onder een economische crisis, veroorzaakt door de tanende olie-inkomsten van IS. Water en elektriciteit zijn om die reden schaars.

Sadoun bevestigt dit beeld. Hij sprak meerdere inwoners die recent zijn gevlucht uit de omliggende dorpen van Mosul, waar het offensief zich momenteel op concentreert. 'Sommige vrouwen hebben meer dan twee jaar geen zon op hun gezicht gehad omdat ze allesbedekkende kleding moesten dragen. Ook sprak ik een man die zich meer dan een jaar verstopt hield in zijn huis. Zelfs zijn dochtertje wist niet waar haar vader was, omdat de familie bang was dat ze op straat over hem zou praten.'

Zie hieronder een video over het leven onder IS in Mosul. Tekst loopt verder onder de video.

Koerdische strijders vuren mortiergranaten af op Mound Zardak, 25 kilometer ten oosten van Mosul. Beeld afp

Executies

Berucht zijn ook de publieke executies die IS in Mosul uitvoert om gehoorzaamheid bij het volk af te dwingen. Afgelopen zomer bracht IS een video naar buiten waarop te zien is dat twee mannen worden onthoofd. De mannen zitten geknield voor een muur waarop de letter M staat geschreven, verwijzend naar het Arabische woord moqawama, oftewel verzet. De M verschijnt de laatste weken op steeds meer muren in de stad. Een teken dat het geloof in IS afbrokkelt.

Inwoners moeten hiervoor boeten, zo blijkt ook uit een video die zondag is verspreid. Een man wordt hierin door een IS-beul beklad met graffiti. De zwarte plek die daardoor op zijn hoofd ontstaat, markeert het doelwit van de kogel die een fractie later wordt afgevuurd.

Volgens The New York Times zijn er momenteel vijf oppositiegroepen actief in Mosul, die IS in het geheim bestrijden. Een van die groepen, bekend als Suraya Rimah, riep inwoners deze maand in een video op om IS-strijders te doden zodra het offensief begint.

Ruaridh Villar van Save the Children vreest voor het lot van inwoners die de stad ontvluchten als de aanval wordt ingezet. Er is een groot gebrek aan ruimte in de opvangkampen en de voorzieningen zijn schaars.

'De internationale gemeenschap heeft Mosul maandenlang genegeerd', zegt Villar. De inwoners uit de omliggende dorpen, die eerder al voor IS zijn gevlucht, zijn er volgens hem slecht aan toe. 'Ze hebben dagen gelopen, zonder voedsel en drinkwater. Sommigen hebben onderweg familieleden verloren door uitdroging of door landmijnen. Ik denk dat dit slechts een voorproefje is van een veel grotere ramp.'

Een pro-IS-bijeenkomst in Mosul in juni 2014, de maand dat de terreurgroep de stad binnenviel. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden