Invloedrijke verzamelaar wil via verkoop kunst aantal gevangenen in VS drastisch verminderen

Kunst verkopen om het aantal gevangenen in de Verenigde Staten drastisch te verminderen. Dat is, simpel gezegd, wat Agnes Gund (78) propageert. De invloedrijke Amerikaanse kunstverzamelaar en weldoener maakte maandagavond in het Museum of Modern Art in New York bekend een fonds te hebben opgericht om massale gevangenschap, vooral onder de Afro-Amerikaanse bevolking, te beëindigen. Middels de verkoop van kunst.

Beeld anp

Haar Art for Justice Fund zal lobby-organisaties ondersteunen die het strafrecht op zo'n manier proberen te hervormen dat minder mensen in de gevangenis belanden. Ook wil het fonds instellingen betalen die zich inzetten voor onderwijs en werkgelegenheid voor voormalige gevangenen.

De eerste 100 miljoen dollar (89 miljoen euro) voor haar nieuwe Art for Justice (Kunst voor Gerechtigheid) Fonds legde Gund zelf in. Daartoe verkocht zij begin dit jaar het schilderij Masterpiece (1962) van pop art kunstenaar Roy Lichtenstein - voor 165 miljoen dollar, een van de hoogste bedragen die voor een kunstwerk zijn betaald.

Opmerkelijk aan het initiatief is dat Gund ook andere verzamelaars oproept kunst te verkopen ten bate van maatschappelijke verandering - juist nu de kunstmarkt weer recordbedragen oplevert. Het idee achter het Gundsfonds is verzamelaars bewust te maken van hun maatschappelijke invloed, stelt Darren Walker, directeur van de Ford Foundation die het Gundsfonds gaat beheren, in The New York Times. 'Kunst heeft betekenis wanneer het aan de muur hangt, maar ook wanneer het te gelde wordt gemaakt.'

Tekst loopt door onder de afbeelding

Gund verkocht het schilderij Masterpiece (1962) van Lichtenstein voor het fonds.Beeld Roy Lichtenstein

Grote namen hebben zich al gecommitteerd aan het fonds. Zo schenkt Laurie M. Tisch, verzamelaar en bestuurslid van het Whitney Museum, 500 duizend dollar uit de opbrengst van de verkoop van een schilderij van Max Weber. Tot de oprichtingsdonateurs behoren de directeur van American Express Kenneth Chenault en diens echtgenote, de financier Daniel S. Loeb en de filantropen Jo Carole Lauder en Brooke Niedich. Gund hoopt in vijf jaar tijd 100 miljoen dollar op te halen.

De Verenigde Staten zijn koploper in mensen opsluiten. In totaal zitten ruim twee miljoen Amerikanen in de gevangenis, zo'n 700 per 100 duizend inwoners; tien keer zoveel als in Nederland. Debet aan die 'massaopsluiting' zijn de minimale straffen voor geweldloze vergrijpen (zoals drugsbezit), de wet om straffen voor kleine vergrijpen bij elkaar op te tellen en het beruchte three-strikes-out-principe: wie geweld gebruikt na twee eerdere vergrijpen krijgt levenslang. Het zijn vooral Afro-Amerikanen die daardoor achter de tralies raken; een op de drie zwarte kinderen, berekende het Bureau voor Statistiek, belandt vroeg of laat in de gevangenis. Zeker als het strenge beleid wordt voortgezet, zoals president Trump voorstaat, nadat president Obama het strafsysteem wilde gaan hervormen.

Netflix' 13th

Agnes Gunds drijfveren zijn deels persoonlijk. Zes van haar twaalf kleinkinderen zijn Afro-Amerikaans. 'Ik ben altijd extreem gevoelig geweest voor ongelijkheid', zegt ze in The New York Times. Maar het was na het zien van 13th, de voor een Oscar genomineerde Netflix-documentaire waarin regisseur Ava DuVernay een rechte lijn trekt tussen de slavernij in Amerika, de criminalisering van de zwarte bevolking en de overvolle gevangenissen, dat ze bedacht een fonds op te richten.

Wie wil bijdragen aan het Art for Justice Fund hoeft niet per se een kunstwerk te verkopen. 'Alle steun is welkom', aldus Darren Walker. Verzamelaar Donald Marron, bestuurslid van het MoMA en in het bezit van werk van Lichtenstein, Willem de Kooning, Frank Stella en Gerhard Richter, heeft gezegd het fonds te ondersteunen, maar waarschijnlijk niet middels de verkoop van kunst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden