Postuum

Invloedrijke castingdirecteur wilde zelf acteurs maken

Het eeuwige leven Margarete van Dam 1930-2015

Avond aan avond speurde Margarete van Dam in de theaters naar talent. Acteurs als Marc Klein Essink maakte ze groot. Een kleurrijk leven, dat in Duitsland begon, is ten einde.

Beeld .

Als vliegen draaiden de Nederlandse sterren dertig jaar om haar heen. Margarete van Dam was de eerste en tot de eeuwwisseling ook de belangrijkste Nederlandse castingdirecteur. Maar toen ze op 31 oktober overleed in een verpleeghuis in Rotterdam lieten weinigen van zich horen.

'Dan blijkt ineens hoe snel je wordt vergeten als mensen je niet meer nodig hebben. Zelfs van de acteur/presentator Marc Klein Essink, die ze uit het niets groot heeft gemaakt en voor wie ze als manager miljoenen heeft verdiend bij RTL, hebben we niets gehoord. Geen briefje. Geen bloemetje', zegt haar zoon Peter Rabbèl.

Ze leidde een kleurrijk leven. In 1930 werd ze als Margarete Rabbèl geboren in het oosten van Duitsland, in een boerengezin van negen kinderen. Ze werd geconfronteerd met de oorlog en de bezetting van dit gebied door de Russen. Als jonge ziekenhuishulp moest ze de linies tussen de bezettingszones oversteken om penicilline te halen.

In 1948 besloot Margarete Rabbèl in het westen te blijven, waar ze in een hotel ging werken. Hier leerde ze de Engelse soldaat David Kendle kennen die in 1950 een kind bij haar verwekte en daarna naar zijn eigen land verdween. Een jaar later ging ze als alleenstaande moeder naar West-Berlijn, waar ze een baantje vond bij een agentschap van een Amerikaans filmbedrijf. Ze moest bekende acteurs en actrices begeleiden en ondersteunen.

In Berlijn leerde ze de Nederlandse fotograaf/journalist Bob van Dam kennen die, met zijn reportages over The Beatles en The Rolling Stones in de jaren zestig bekendheid zou verwerven als de eerste popfotograaf van Nederland.

Ze trouwden en gingen in 1961 naar Nederland. Negen jaar lang zou ze zich volledig inzetten voor haar man en kind. In 1970 zag ze nieuwe kansen: Margarete van Dam begon haar eigen castingbureau. Peter Rabbèl: 'Zoiets bestond nog niet in Nederland. Regisseurs harkten hun eigen cast bij elkaar uit mensen die ze kenden. Eerst hielp mijn moeder Nederlandse acteurs als Ton van Duinhoven en Chiem van Houweninge aan rollen in Duitsland.'

Chiem van Houweninge. Beeld anp

Vervolgens kreeg ze daar castingopdrachten voor grote buitenlandse filmproducties als de klassieker A Bridge Too Far en de film Hawks met Timothy Dalton en Janet McTeer. Eind jaren zeventig ontstonden er ook mogelijkheden op de Nederlandse markt. Ze deed veel werk voor tv-producties van René Sleeswijk en John de Mol. En toen kwamen de televisieseries zoals Spijkerhoek, Zeg 'ns Aa, De Fabriek en Medisch Centrum West, waarmee, naast Klein Essink, ook Annemieke Verdoorn doorbrak. Ook castte ze de acteurs voor Nederlandse films als Pastorale 1943, Grijpstra & De Gier en Ciske de Rat, waarin Danny de Munk zijn debuut maakte. Margarete van Dam was in die periode bijna elke avond in theaters te vinden om naar nieuw talent te speuren en acteurs in hun ontwikkeling te volgen.

Tot in de jaren negentig was het management- en castingbureau van Margarete van Dam een invloedrijke speler op de Nederlandse markt. Maar toen Joop van den Ende haar vroeg of ze geïnteresseerd was in het casten van spelers voor de nieuwe tv-soap GTST, had zij er moeite mee om zich in zo'n afwijkend concept van casting te vinden en zag ze van een castingopdracht af.

In 1995 zei ze in een interview met de Volkskrant, ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van haar bedrijf, dat met een groot feest in de Stadsschouwburg werd gevierd: 'Ik wou dat je acteurs kon bàkken! Zelf zou ik het nooit kunnen, acteren.' Margarete ging door tot haar 72ste. In 2002, vlak voordat haar man Bob overleed, deed ze nog haar laatste castingopdracht: voor de film De Schippers van de Kameleon van regisseur Steven de Jong.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.