Invallen bij Griekse politie na dood rapper

De moord op rapper Fyssas leidt tot een justitieel offensief tegen neonazi's. Ook leger en politie liggen onder vuur.

ISTANBUL - De Griekse regering is een justitieel offensief begonnen tegen de neonazipartij Gouden Dageraad. Aanleiding is de dood van een linkse rapper die vorige week werd neergestoken door een aanhanger van Gouden Dageraad. De autoriteiten onderzoeken of de neonazi's worden geholpen door sympathisanten in leger en politie.

Dat serieus rekening wordt gehouden met de betrokkenheid van politiemensen en militairen laat zien hoe groot het gevaar van Gouden Dageraad is in Griekenland. Ten behoeve van de 'absolute objectiviteit' van het onderzoek naar de dood van de rapper verving de regering in Athene maandag uit voorzorg zeven hoge politiefunctionarissen.

Dezelfde dag stapten twee andere politiebazen plotseling 'om persoonlijke redenen' op. En dinsdag volgden invallen bij drie politiebureaus aan de rand van Athene. Minister Nikolaos Dendias van Openbare Orde, die het bevel gaf tot de acties, verzekerde dat hij 'vastbesloten is elke twijfel over de politie uit te bannen'.

Er zijn al langer aanwijzingen dat een deel van de politie de neonazi's steunt. De fascisten deden het bij de parlementsverkiezingen vorig jaar opvallend goed in stemdistricten rond politiebureaus, waar veel politiemensen gingen stemmen. Volgens mensenrechtenactivisten houden politie-agenten zich bovendien geregeld afzijdig als knokploegen van Gouden Dageraad immigranten in elkaar slaan.

Tegelijk met de justitiële acties begon het Griekse ministerie van Defensie een onderzoek naar de vraag of de neonazi's militaire terreinen hebben gebruikt om te trainen en of ze daarbij hulp hebben gekregen van militairen.

In de Griekse media verschenen de laatste dagen foto's van aanhangers van Gouden Dageraad die in camouflagepakken zouden hebben geoefend in illegale kampen. Sympathiserende leden van militaire elite-eenheden zouden de fascisten daar hebben getraind in gevechtstechnieken.

De onderzoeken naar de politiemensen en militairen zijn voor de regering in Athene enigszins riskant, omdat de Griekse veiligheidsdiensten er sinds de Tweede Wereldoorlog om bekend staan dat zij banden onderhouden met extreem-rechtse organisaties. De onderzoeken zouden tot meer geweld en instabiliteit kunnen leiden. 'We hebben in Gouden Dageraad een complete militaire structuur met 3 duizend mensen die klaar zijn voor wat dan ook', pochte een lid van Gouden Dageraad zondag in de Griekse krant To Vima.

Dinsdagavond organiseerden vakbonden, linkse politieke partijen en anti-fascistische organisaties bij het parlement in Athene een demonstratie tegen Gouden Dageraad. Een woordvoerder van de ambtenarenbond Adedy noemde de fascistische beweging 'een vijand van de democratie'.

Op de achtergrond speelt dat Griekenland vanaf 1 januari voor een half jaar het roterend voorzitterschap van de Europese Unie zal bekleden. EU-functionarissen dringen al enige tijd aan op meer actie tegen de fascisten.

Griekenland kampt met verpaupering, nauwelijks gecontroleerde immigratie en politieke polarisatie. Sinds het begin van de financiële crisis vier jaar geleden zijn zowel extreem-rechts als extreem-links sterk opgekomen. Het radicaal linkse Syriza groeide uit van een coalitie van splintergroeperingen tot de tweede partij van het land, die de steun geniet van rond 20 procent van de kiezers. Het extreem-rechtse Gouden Dageraad kreeg bij de verkiezingen vorig jaar 7 procent van de stemmen en zit met achttien zetels in het parlement. De neonazi's zijn in nu Griekenland de derde partij.

Gouden Dageraad is een fascistische beweging met een swastika-achtig partijsymbool. De aanhangers gaan doorgaans gekleed in zwarte T-shirts en brengen op bijeenkomsten met gestrekte rechterarm een groet die doet denken aan de Hitlergroet. Ze marcheren met vaandels en fakkels door Athene en andere steden, delen voedel uit aan arme autochtonen en slaan steeds vaker immigranten in elkaar. Ook raken ze in toenemende mate slaags met extreem-linkse tegenstanders.

De 34-jarige rapper Pavlos Fyssas, die vorige week dinsdag werd neergestoken, was een anti-fascist die in zijn songs stelling nam tegen de opmars van de nazi's in Griekenland. Volgens Griekse media was de rapper - artiestennaam Killah P - met vrienden in een café in Athene naar een voetbalwedstrijd aan het kijken, toen vanuit zijn gezelschap kritiek werd geuit op Gouden Dageraad. Aanhangers van de neonazipartij zouden met sms'jes en telefoontjes tientallen sympathisanten hebben opgetrommeld en de rapper buiten hebben opgewacht.

Zeker tien veronderstelde leden van Gouden Dageraad zijn gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij de aanval op de rapper. Onder hen is een 45-jarige vrachtwagenchauffeur, die heeft bekend dat hij de muzikant heeft neergestoken. Hoewel uit foto's en getuigenissen duidelijk blijkt dat de vrachtwagenchauffeur een sympathisant is van de neonazi's, wijst Gouden Dageraad-leider Nikos Mihaloliakos elke verantwoordelijkheid van de hand. In een video op de website van zijn partij doet Mihaloliakos de onderzoeken af als 'een smerige aanval van een corrupt systeem'. Volgens de neonazileider zullen pogingen om zijn groepering te verbieden ook op niets uitlopen. 'Gouden Dageraad is overal. Wij hebben ons verspreid naar elke stad, elk dorp en elke buurt. Het zal jullie niet lukken om ons in te perken.'

Recente opiniepeilingen suggeren dat de steun voor Gouden Dageraad na het doodsteken van de linkse rapper is gedaald van rond 10 procent naar zo'n 7 procent. Maar in veel verarmde wijken van Athene blijft de beweging zeer populair. Als dat niet verandert, is er een serieuze kans dat Gouden Dageraad volgend jaar bij de gemeenteraadsverkiezingen in de Griekse hoofdstad als grote winnaar uit de bus zal komen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden