Intocht van Sint is als een risicowedstrijd

Maassluis maakt zich op voor de intocht van Sint en zijn gekleurde Pieten. Voor- én tegenstanders van Zwarte Piet zullen zich roeren, de beveiligers staan klaar. De burgemeester wil vooral gastheer zijn.

Twee medewerksters van winkel Laura's Buttercups richten de etalage in met Sinterklaas spullen. Beeld Marcel van den Bergh

Maassluis, volgens Haan 'de vergeten parel van Zuid-Holland', maakt zich op voor de landelijke intocht van de Sint. Feest moet het zaterdag worden, óók voor de promotie van het historische havenstadje met 32 duizend inwoners. Haan: 'De regisseur van de NTR zei dat Maassluis een cadeautje is. Dat is ons motto geworden.'

Maar het lijkt een vergiftigd geschenk, het organiseren van de landelijke intocht. In Gouda (2014) en Meppel (2015) kwamen niet alleen ouders met kinderen, maar ook de voor- en tegenstanders van Zwarte Piet. De gemeente aan de Nieuwe Waterweg laat dan ook niets aan het toeval over. De politie-inzet zaterdag is vergeleken met een risicowedstrijd in het betaald voetbal. Alle bezoekers, ook de kinderen, worden gecontroleerd door beveiligers. Demonstranten mogen niet op het 'evenemententerrein' - lees: een groot deel van het centrum.

Burgemeester en wethouders hebben hun schoentje gezet.

Hoe het mogelijke protest zich zal manifesteren, is grotendeels ongewis. Alleen de Nederlandse Volks-Unie (NVU) heeft een demonstratie aangemeld. De extreemrechtse politieke partij heeft een demonstratievak gekregen langs de route. Ook voor de tegenstanders van Zwarte Piet was er zo'n vak, maar het is geschrapt bij gebrek aan aanmeldingen.

Ze komen wel degelijk, getuige posts op sociale media. 'Wij blijven doorgaan en we stoppen niet! Niet in Maassluis, maar ook in kleine dorpen gaan wij massaal in opstand komen! Kom in verzet, genoeg is genoeg!', schrijft actiegroep Knock out Zwarte Piet op Facebook.

En Stop Blackface schrijft: 'Deze zaterdag is het zover, het protest tijdens de nationale Sinterklaasintocht tegen Zwarte Piet en racisme! Vergeet je niet aan te melden voor de bus vanuit Amsterdam of Rotterdam als je mee wilt gaan naar Maassluis.'

Edo Haan, burgemeester van Maassluis, tijdens de perspresentatie over de intocht van Sinterklaas. Beeld anp

Neutraal

'Ik roep al maanden dat ik gastheer wil zijn voor Sinterklaas én voor het debat', zegt burgemeester Haan in zijn versierde werkkamer. Hij heeft zijn collega's in Meppel en Gouda om advies gevraagd. 'Les één voor burgemeesters: blijf neutraal. Ik snap zowel voor- als tegenstanders. Ik ben opgegroeid in de jaren zestig en zeventig, persoonlijk heb ik geen raciale connotatie met Zwarte Piet. Maar ik begrijp dat mensen met een donkere huidskleur Sinterklaas niet de leukste tijd van het jaar vinden.'

Op zijn bureau liggen 6.500 handtekeningen voor behoud van Zwarte Piet, zojuist aangeboden door Civitas Christiana. 'Het doel van de tegenstanders is onze cultuur kapot maken', zegt Hugo Bos van de katholieke organisatie. Hij is uit het dorp Heilig Landstichting (bij Nijmegen) naar Maassluis gereden met de petities. 'We weten wat hierna volgt: het Kerstfeest en Pasen. Zwarte Piet afschaffen is een dekmantel. Je gaat toch ook geen vuurtorens verbieden omdat roodharigen voor vuurtoren worden uitgescholden?'

Tussen bisschop en boeman

In het historische centrum van Maassluis zijn de uitingsvormen van de Pieten divers. Bij patisserie-chocolaterie Holtkamp in de Nieuwstraat zijn ze in de etalage zwart; bij Surinaams restaurant Roti Tropical op de Markt hebben de Pieten dezelfde lichte huid als Sint. Tussen die uitersten is een pop-up-museum gevestigd met de expositie 'Wie komt er alle jaren? Tussen bisschop en boeman'.

'We hebben het museum in recordtijd gerealiseerd', zegt Eelco Kramer, onlangs afgestudeerd als historicus. 'We hebben gepraat met deskundigen uit de museumwereld en met voor- en tegenstanders.'

De expositie laat 1750 jaar Sinterklaasfeest zien - van de bisschop van Mira via de Zwarte Klazen naar Zwarte Piet. Kramer: 'In de audiotour konden we nog net de roetveegpieten van RTL meenemen. De enige traditie die bewaard blijft, is de onenigheid over hoe het gevierd wordt.'

Tot 2015 waren alle Pieten in Maassluis zwart. Toen Haan vorig jaar burgemeester werd, kreeg hij 'heel duidelijk te horen' dat de inwoners hechten aan traditionele Pieten. 'Maar zonder de rode lipstick en het kroeshaar.' Dit keer zal 20 procent van de 200 Pieten roetvegen hebben.

De reacties op die verandering blijven niet uit. 'Maassluis sloopt het kinderfeest', aldus Statenlid Jeffrey Rijken van de PVV in Zuid-Holland. 'Gedrag dat ze in de Amsterdamse grachtengordel kunnen waarderen, dus ik zou zeggen: schenk Maassluis aan die linkse elitaire Amsterdamse kliek.'

De slaapkamer van Sinterklaas in het Sinterklaas pop-up museum Beeld Marcel van den Bergh

De lokale organisatoren van de landelijke intocht blijven intussen vertrouwen op een vrolijk kinderfeest. 'Ik wil vooral me vooral bezig houden met de goede zaak', zegt Chris Kalkman. Hij is voorzitter van de stichting De rode Mijter Company, die de organisatie van de intocht elf jaar geleden overnam van de drumfanfare.

'We hebben dit jaar vier keer zo veel Pieten en strooigoed. Het is een eer dat we op de televisie komen', zegt Kalman, in het dagelijks leven marktkoopman met drop, snoep en dezer dagen natuurlijk chocoladeletters. Van betogingen en veiligheidsmaatregelen weet hij niet zo veel af. 'Ze vertellen mij ook niet alles. Ze zeggen: het is geregeld, het is veilig. Ik maak me dus maar druk om de springkussens en de acts.'

In een eerdere versie van dit stuk stond dat het publiek door detectiepoortjes moet. Dat klopt niet, het publiek wordt gecontroleerd door beveiligers.

Het pop-up Sinterklaasmuseum in Maassluis Beeld Marcel van den Bergh
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden