Intieme en actuele Medea met schrijnende monoloog

Stadwallen van Veere vormen scheidingsmuur tussen Jason en Medea.

Een moeder die haar twee kinderen vermoordt. Uit jaloezie. Uit wraak. Omdat haar man een andere vrouw verkiest. Omdat hem dat beter uitkomt, omdat het zijn aanzien en positie versterkt. Euripides schreef daarover zijn beroemdste tragedie Medea, een toneelstuk dat nog steeds met grote regelmaat wordt opgevoerd.


Wat moet je ermee, als theatermaker anno 2012? Veel recente opvoeringen gaan over actuele kindermoorden en familietragedies die regelmatig in de krant staan. Over vaders en moeders die hun kinderen doden, omdat ze geen uitweg meer zien uit hun relatieproblemen.


De voorstelling die Thibaud Delpeut voor het Zeeland Nazomer Festival heeft gemaakt, combineert de klassieke basis met een hedendaagse interpretatie op intelligente en bij tijd en wijle imponerende wijze. Samen met dramaturg Alex Mallems heeft hij verschillende vertalingen en bewerkingen van onder anderen Seneca, Hugo Claus en Ted Hughes samengevoegd. Met als resultaat een voorstelling die van alle tijden is en die een dieper inzicht geeft in de duistere kanten van de mens, waarin wraak en genade soms dicht bij elkaar liggen.


Gespeeld wordt op een schitterende locatie: de Vest van Veere, waarmee de oorspronkelijke tragedie eer wordt bewezen. Daarin bevinden Jason en Medea zich met hun kinderen als bannelingen in een soort niemandsland; Jason kiest voor de ander omdat hij dan wordt toegelaten tot de heersende macht, zijn vrouw in wanhoop achterlatend. De Vest van Veere bestaat uit Napoleontische stadswallen die hier dienstdoen als scheidingsmuur tussen Jason en Medea. Het wijde land en de langzaam donker wordende avondlucht, die in Veere omklemd wordt door een sikkelmaan en het haantje op de kerktoren, biedt deze tragedie ruimte en intimiteit tegelijk.


De voorstelling behandelt Medea en haar kindermoord ook als een moderne rechtszaak. Er wordt als het ware letterlijk afgeteld om in retrospectief daad en motief tegen het licht te houden. Tegen het eind geeft een bode een minutieus verslag van hoe de jongenslijkjes, op hun kop hangend en bloedend, in de douchecabine van een moderne flatwoning worden aangetroffen.


Met het doden van haar kinderen wordt ook de liefde vernietigd. En het leven. Wendell Jaspers speelt Medea getergd en gelaten, maar af en toe laat ze haar emoties de vrije loop. Jammer, want dan knalt haar stem door de ruimte, ook door de toch als iets te hard afgestelde geluidsapparatuur. Een kleine dissonant in deze bijna cerebrale productie, die tragedie, klankspel, casestudy en gruwelkabinet ineen is.


Mag het tenslotte ook even gaan over Marlies Heuer, die de min en het koor speelt? Tegenover Medea die haar kinderen vermoordt, plaatst zij in een hemeltergend mooie monoloog haar kinderloosheid en de pijn over haar onvruchtbare moederschoot. 'Dus dit is wat het is/dit is wat het betekent om elke dag te sterven/zonder ontsnapping/zonder het raam van de voortplanting op een kier/eeuwig veroordeeld tot oneeuwigheid/tot mijzelf/overbodig/overtollig vanaf de geboorte.'


Maar ook als Heuer niets zegt en alleen maar kijkt, beschouwt en registreert, is de zeggingskracht groot. Behalve overvliegende zwaluwen en een eendenfamilie, zitten er in deze Medea nog een paar prachtige effecten. Zoals het uitstallen van Zwitsalbabyolie naast overbodig geworden kinderkleertjes. En het water dat plotseling in gestage stromen van de muren druipt. Als een vloed van tranen die niet mee te stelpen is.


om elke dag te sterven/zonder ontsnapping/zonder het raam van de voortplanting op een kier'


Monoloog van de onvruchtbare min in Medea


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden