Interviews op tournee: Frits Bolkestein

Frénk van der Linden trekt voor de Volkskrant langs culturele centra met een reeks openbare interviews met spraakmakende Nederlanders. Hij stelt de volgende kandidaat vast aan u voor.

Drie seconden. Méér tijd had Frits Bolkestein niet nodig voor een snappy antwoord op de vraag welk album van Bob Dylan zijns inziens onovertroffen was. De VVD-leider, verklaard liefhebber van klassieke muziek, schraapte zijn keel en zei droog dat het geen andere plaat kon zijn dan The best of.


Een interview met Frits Bolkestein (80) telt altijd wel een paar momenten waarop hij je verbaast. Met een bon mot ('Ik behoor niet tot de school der bevreesden'), masculiene knipoogjes ('De ene vrouw ziet eruit als een prachtige Griekse amfora, de andere als de achterkant van een bus'), onversneden grootspraak ('Naar mijn smaak heb ik nooit een debat verloren'), een snufje zelfrelativering ('In het begin manifesteerde ik me op het Binnenhof harkerig, stijf, formeel') of een eloquente provocatie: 'Ik kan iedereen aanbevelen zonder illusies te leven. Ik heb ambities, geen illusies. De trein naar Utopia stopt bij de Goelag.'


Tijdens vraaggesprekken is Frits Bolkestein op zijn best. Hij mag dan jaren in het bedrijfsleven (Shell) hebben gewerkt, en behalve 'koopman' ook meester in de rechten zijn, alsmede doctorandus in de letteren en de wijsbegeerte, hij is vooral een politiek dier. Zeg maar gerust een beest. Bolkestein lust zijn opponenten - van links tot rechts, zoals ook zijn voormalige medewerker Geert Wilders aan den lijve ondervond - rauw. Als hij zijn tanden in iemand heeft gezet, bijt hij door. 'Deemoedigheid is niet de term die als eerste op mij van toepassing is.'


Maar hoe zeldzaam klip en klaar de voormalig VVD-leider, minister van Defensie en eurocommissaris in de loop der jaren ook kon zijn, over de schaduwkanten van de multiculturele samenleving, de 'pleefiguur' die Nederland internationaal zou slaan als Pim Fortuyn premier zou worden, of de noodzaak ex-leden van de Communistische Partij Nederland even krachtig ter verantwoording te roepen als ex-NSB'ers, in zijn eigen ogen onderscheidt Bolkestein zich vooral door een andere kwaliteit. Hij ziet zichzelf als een seculier profeet.


Cassandra tegen wil en dank is de titel van zijn binnenkort verschijnende memoires. Net als de Griekse zieneres zou Bolkestein excelleren in voorspellingen van onafwendbaar onheil die niet worden geloofd maar wel degelijk uitkomen. Zie, betoogt hij, zijn vroegtijdige kritische kanttekeningen bij het vreemdelingenvraagstuk, Srebrenica en de euro.


De verschijning van het boek Cassandra tegen wil en dank (uitgeverij Prometheus) is aanleiding voor een uitgebreide gedachtewisseling met Frits Bolkestein in het Amsterdamse debatcentrum De Rode Hoed. Het interview zal worden verlevendigd met filmpjes, vragen vanuit het publiek en muziek van componist Tom America.


Welke levenslessen heeft Bolkestein geleerd? Wanneer maakte hij verkeerde politieke keuzen? Waarop kijkt hij met trots terug? Hoe ging hij om met vreugde en verdriet? En: als hij even hardop mag dromen, wat zou hij dan anno 2013 in de functie van minister-president met Nederland doen? Op deze en andere vragen zal Bolkestein ingaan. Mits hij niet te véél op de huid wordt gezeten natuurlijk. Dan heeft hij zo zijn eigen verweer. 'Mijn vrouw constateert dat ik nogal eens door interviewers héén kijk.'


Premier Rutte zal in De Rode Hoed het eerste exemplaar van Cassandra tegen wil en dank in ontvangst nemen en reageren op de woorden van zijn prominente partijgenoot.


7 november, 20:00 uur

De Rode Hoed Keizersgracht 102 Amsterdam

(020-6385606, rodehoed.nl)

Een weergave van dit gesprek volgt later in V.

Wat, waar & hoe laat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden