Interview  Michael Obert, regisseur Song from the Forest

AMSTERDAM - Hij werkte in 2009 aan een verhaal over een regenwoudproject van het Wereld Natuur Fonds (WWF) in de Centraal-Afrikaanse Republiek, toen de Duitse journalist Michael Obert van zijn gids hoorde van een Amerikaan die al enkele decennia een teruggetrokken bestaan leidde in de jungle. Deze Louis Sarno woonde bij de Bayaka, een Pygmeestam, waar hij bij een van de vrouwen een zoon had verwekt.


Obert zocht hem op en maakte de documentaire Song from the Forest, een sterk tot de verbeelding sprekend verslag over het leven en de beweegredenen van deze man, die 25 jaar geleden het door hem verfoeide kapitalisme in zijn New York wilde ontvluchten voor een avontuur in de wildernis. Daar is hij tot op de dag van vandaag op zoek naar zijn ultieme persoonlijke vrijheid.


De documentaire, die nog enkele keren wordt vertoond op het documentairefestival IDFA in Amsterdam, toont onder meer hoe Sarno met zijn Afrikaanse zoon afreist naar New York, voor een bezoekje aan wat familieleden en, nota bene, zijn oude schoolvriend Jim Jarmusch, de bekende filmmaker. Die vertelde terloops dat hij zijn spiritueel georiënteerde hoofdpersonages in Dead Man en Ghost Dog nooit had bedacht als hij niet af en toe met Sarno in contact was gebleven.


Wat niet in beeld komt: hoe verschillende plunderende en moordende milities kort na Sarno's terugkomst het Afrikaanse land de afgelopen maanden in totale chaos stortten. 'Louis heeft zich met zijn mensen nog dieper teruggetrokken in het woud', vertelt Obert donderdag in een café aan het Amsterdamse Rembrandtplein. 'Ze vrezen dat het verder ontspoort, maar daar zitten ze in ieder geval veilig. De rebellen komen uit omringende buurlanden als Tsjaad en Soedan en kennen de jungle niet.'


Sarno is de enige buitenlander in de omgeving die niet is geëvacueerd. Twee weken geleden hoorde Obert voor het laatst van hem. 'Hij is blut, maar wel gezond en hij voelt zich goed.'


Is de documentairemaker gaan begrijpen wat Sarno zo vastbesloten naar een van de verste uithoeken op aarde dreef? Obert vergelijkt Sarno's leven met het westerse verlangen naar alternatieve levensstijlen, van bewegingen rond organisch voedsel tot urban farming. 'Mijn film past in dezelfde gedachte.'


Kortom: Obert begrijpt zijn hoofdpersonage volledig. 'Ik zie hem als een alter ego. Ik geloof in beweging. Hoe meer ik beweeg, hoe minder het systeem mij kan controleren. Louis zoekt zijn vrijheid door zich zo ver mogelijk van het systeem af te keren, naar de plek die voor zijn gevoel zo ver mogelijk van de bewoonde wereld ligt.'


Maar inmiddels ziet Sarno dat er niet aan valt te ontsnappen. 'In zekere zin heeft zijn utopie gefaald. Hij hielp het systeem nota bene in het regenwoud te introduceren - door de Bayaka te helpen met het betalen van medicijnen, bijvoorbeeld. Traditioneel kent hun cultuur geen geld, maar ook hier is het doorgedrongen. In Song From the Forest zie je stamgenoten van Louis bij hem bedelen om geld. Het systeem is doorgedrongen tot in de diepste kieren van de Afrikaanse jungle.'


Uiteraard nodigde Obert Sarno uit voor de première in Amsterdam. 'Door de oorlog is de reis te gevaarlijk. We zijn nog op zoek naar de middelen om de documentaire in de jungle te vertonen. Die belofte aan hem wil ik nakomen.'


Het International Documentary Festival Amsterdam (IDFA) heeft voor vertoningen van Songs from the Forest nog een beperkt aantal kaartjes beschikbaar. idfa.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden