Interview Catherine Steenbeek (53)

Vuilnismannen zien heel wat moois langs de weg staan. Logisch toch om ze te laten grasduinen in de kunstcollectie van het Centrum voor Beeldende Kunst in Amsterdam-Oost? Directeur Catherine Steenbeek vindt van wel.

Wat hebben vuilnismannen met hedendaagse kunst?

'Weinig tot niets. Zeggen ze. Maar als je erover met ze praat, blijkt dat toch verrassend anders te liggen.'

Hoe anders?

'Een van hen heeft een collectie waardevolle beeldjes van de vuilnis gered. Een ander verzamelt etsen met rozenmotieven. Een derde is verzot op landschappen. Een vierde valt voor kunst met auto's erop.'

Vonden ze het leuk om een tentoonstelling te maken?

'Enorm leuk. We hebben van alle mannen een foto laten maken met hun favoriete kunstwerk. Die zijn levensgroot te zien op de vuilniswagens in Amsterdam-Oost. Daar zijn ze behoorlijk trots op.'

Wat is een Centrum voor Beeldende Kunst ook al weer?

'Een instelling die in de jaren tachtig en negentig de artotheek heette. Om kunst die in bezit van de overheid was, via een uitleensysteem 'terug te geven' aan de bevolking. Dat is wat we doen. Tentoonstellingen maken, kunst uitlenen en educatieprojecten. En we verzamelen zelf. In Amsterdam-Oost hebben we inmiddels een collectie met vijfduizend stukken hedendaagse kunst.'

Dit alles ter verheffing van het volk?

'De term die wij gebruiken is verbinden. Kunst kan verbinden. Het maakt vaak verrassend veel los bij mensen. Ook in een wijk als Amsterdam-Oost, waar veel mensen wonen die niet in Nederland zijn geboren.'

Verbinden, hoe stelt u dat vast?

'Doordat we regelmatig buurtbewoners vragen om uit onze collectie een tentoonstelling samen te stellen. Moeders van de basisscholen bijvoorbeeld. Het is verrassend hoe vrij ze over kunst denken, waar ze ook vandaan komen. Wanneer je met leken komt te spreken over kunst, ontstaat er een lichte vorm van aanraking. Het is ontroerend. Mensen zeggen gewoon wat ze vinden. Ze hebben niet de remming die deskundigen vaak hebben als ze over kunst moeten oordelen.'

Zo ook de vuilnismannen?

'Die zeggen wat ze ervan vinden. En ze kunnen heel goed kijken. Dat valt me wel op. Ze waren enorm bevlogen bij dit project.'

Is dat omdat vuilnismannen altijd kijken of er iets moois tussen de vuilnis zit?

'Zou kunnen. Hoewel veel personeel in de buitendienst klaagt dat tegenwoordig alles in die ondergrondse containers wordt gestopt. En dat ze 'niet meer zien wat ze platdrukken', zeggen ze. Overigens, en dat heb ik pas geleerd, is het voor vuilnismannen verboden om waardevolle spullen van de vuilnis mee naar huis te nemen.'

Hoe heeft u deze tentoonstelling aangepakt?

'Er hebben zich tien vuilnismannen opgegeven, die hebben kunnen grasduinen in onze digitale catalogus. Daaruit heeft ieder vijf werken gekozen. Die longlist hebben we fysiek in één ruimte bij elkaar gezet. En op een intensieve dag vijftig werken teruggebracht tot dertig werken die nu worden geëxposeerd.'

Zitten mooie stukken daarbij?

'Prachtige keuze. Eén heeft een mysterieuze foto van Hannes Wallrafen - een Nederlandse fotograaf die later in zijn leven blind is geworden - gekozen. Een vuilnisman die van auto's houdt, heeft een 3D werk gekozen van Ron van der Ende, een Chevrolet Impala 1959, opgebouwd uit stukjes sloophout van 185 bij 90 centimeter. Een topstuk vind ik zelf, dat we graag terug hebben gehaald bij de lener waar het thuis hing.'

Werd u vaker verrast?

'Eén vuilnisman koos een foto van Bert Nienhuis, die kunstenaar Jeroen Henneman heeft gevolgd bij het maken van het beeld De Schreeuw. Een beeld voor Theo van Gogh. Die man die de foto heeft gekozen, komt uit Amsterdam-Oost. Hij heeft Van Gogh in 2004 dood op straat zien liggen. Daar is hij geëmotioneerd over. Het was belangrijk voor hem om juist dit werk te kiezen.'

De keuze van de vuilnisman, tentoonstelling het Centrum voor Beeldende Kunst in Amsterdam-Oost, 2 t/m 29/5.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden