Internetmiljardairs zijn toch níét de redders van de journalistiek

Vooralsnog in ieder geval

Vorig jaar bemoeiden de nieuwe-mediamoguls zich met groot vertoon met de traditionele journalistiek. Maar dat blijkt nog een lastig vak. Een tussenstand.

Foto de Volkskrant

Wat is er gebeurd met de internetmiljoenen in de media? Een jaar geleden meldden we verheugd dat steenrijke internetondernemers zich ontfermden over journalistiek. Jeff Bezos van Amazon kocht The Washington Post voor 250 miljoen dollar; Pierre Omidyar van eBay investeerde hetzelfde bedrag in de nieuwe digitale nieuwsorganisatie First Look Media en sloeg de handen ineen met Snowden-handlanger Glenn Greenwald; en Chris Hughes, mede-oprichter van Facebook, kocht het een eeuw oude opinieblad The New Republic, te vergelijken met De Groene Amsterdammer.

Is het grote geld zaligmakend? Weten deze internetondernemers met hun kennis van het web digitale journalistiek winstgevend te maken? Nee, innovatie kost natuurlijk veel geld en tijd, maar een jaar verder kunnen we stellen dat grote budgetten niet meteen de oplossing zijn. Een nieuw digitaal medium uit de grond stampen gaat met horten en stoten, een oud journalistiek bastion toekomstbestendig maken ook. Een tussenstand van de belangwekkendste initiatieven.

The New Republic

Afgelopen maand voltrok zich een implosie bij The New Republic. Toen Chris Hughes The New Republic in 2012 kocht zei hij dat het papieren blad het belangrijkste product zou blijven. Hij ging prat op de rijke historie van verdiepende journalistiek, een traditie die hij wilde voortzetten. Twee jaar later lijkt hij een ommezwaai met desastreuze gevolgen te hebben gemaakt. Hij besloot om de redactie te verhuizen van Washington D.C. naar New York en het aantal uitgaven terug te brengen van 20 naar 10 per jaar, zodat de focus op digitale groei komt te liggen. Hughes trok een vervanger aan voor hoofdredacteur Franklin Foer, die het nieuws in de media moest vernemen en direct ontslag nam. In zijn kielzog vertrok ook Leon Wieseltier, al dertig jaar de literatuurcriticus. Voor hen in de plaats kwamen Gabriel Snyder en Guy Vidra, die beiden een Sillicon Valley-mentaliteit hebben en de bestaande orde willen verstoren: The New Republic zou meer voor de clicks moeten gaan. Vidra zei de lange stukken saai te vinden. Daarop kwam de redactie in opstand. Van 87 redacteuren zijn er inmiddels 60 uit onvrede met het nieuwe beleid vertrokken. Het decembernummer is uit noodzaak geschrapt. Hughes liet op Twitter weten dat hij nog steeds gelooft in het belang van The New Republic als journalistiek instituut.

Foto HH

The Intercept/First Look Media

Ook bij The Intercept rommelt het. Glenn Greenwald, in 2013 door de Snowden-onthullingen een gevierde en bekende journalist geworden , begon een jaar geleden samen met eBay-oprichter Pierre Omidyar een nieuw digitaal medium, First Look Media, waarvan The Intercept het eerste kanaal van vele zou zijn. Maar het ging al snel mis. Uit een openhartig jaarverslag op The Intercept, over het wel en wee op de redactie, bleek dat Omidyar zich - vanuit zijn huis op Hawaï - overal mee bemoeide; van de te gebruiken computersystemen tot het declareren van bonnetjes. Na een aantal primeurs viel de site stil in april. Ze moesten zelf nog ontdekken wat de eigen identiteit en signatuur was, schreef hoofdredacteur John Cook, die inmiddels is vertrokken. Begin november vertrok ook Matt Taibbi, die was overgenomen van The Rolling Stone om de satirische subsite Racket te leiden. Hij botste constant met Omidyar en verdween zonder ooit een woord gepubliceerd te hebben. Het is onduidelijk wat er verder met Racket moet gebeuren. De plannen om meerdere First Look-kanalen te lanceren zijn voorlopig van de baan. Wel verschijnen er op The Intercept gestaag scoops die gebaseerd zijn op de Snowden-documenten. Toch ontbreekt een duidelijk verdienmodel nog steeds op de advertentievrije site.

Foto HH

The Washington Post

Sinds Jeff Bezos The Washington Post eind 2013 kocht voor 250 miljoen dollar heeft hij ruim honderd nieuwe journalisten aangenomen. Maar in dezelfde periode bezuinigde hij ook op secundaire arbeidsvoorwaarden en pensioenen. In tegenstelling tot zijn voorgangers wil hij van de regionale krant - The Post richt zich vooral op de Amerikaanse hoofdstad - een landelijke publicatie te maken. Online gaat het in elk geval goed: washingtonpost.com was in oktober de derde nieuwssite van Amerika, met 42 miljoen unieke bezoekers, een stijging van 40 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Bezos combineert de krachten van zijn ondernemingen door een app te lanceren die standaard geïnstalleerd is op elke Kindle, de e-reader van Amazon. Hierop is een selectie van de beste artikelen uit The Post te lezen. De app zal de eerste zes maanden gratis zijn en daarna een dollar per half jaar kosten. Door de automatische installatie op Kindle heeft de app meteen miljoenen gebruikers.

Journalistiek gaat het ook goed. David Carr schreef in zijn mediacolumn in The New York Times dat The Post op stoom is met gedegen onderzoek en eigen nieuws. De berichtgeving leidde onlangs onder meer tot het opstappen van de directeur van de geheime dienst en de veroordeling van de corrup-te gouverneur van Virginia. De steun van Bezos zorgt volgens Carr op de redactie voor een zelfverzekerde, stabiele sfeer.

Foto Reuters

Vox.com

Vox.com valt strikt genomen buiten dit lijstje, omdat het geen internetmiljardair als mecenas heeft. Maar Vox is wél een van de interessantste journalistieke initiatieven van het afgelopen jaar, met wonderkind Ezra Klein (voorheen blogger bij The Washington Post) aan het roer. General Atlantic investeerde onlangs 38 miljoen euro in Vox Media, waaronder ook de websites SB Nation, The Verge en Eater vallen. Het vier jaar oude bedrijf is daarmee 310 miljoen euro waard. Twee eerdere investeringsrondes brachten opgeteld 62 miljoen euro op. Alle zeven sites van Vox Media samen trekken per maand 150 miljoen unieke bezoekers, meer dan bijvoorbeeld Vice, BBC en Bloomberg. Vox Media is commercieel interessant, omdat het toonaangevend is in 'native advertising', aangepaste reclames die lijken op redactionele producties. Ook de zelfontwikkelde publicatiesystemen zijn veel geld waard.

De journalistieke filosofie achter Vox.com: meer context bij het nieuws bieden. Uitlegjournalistiek zou je het kunnen noemen. In een tekst kun je op de begrippen klikken voor een kaartje met meer info. Oprichter Ezra Klein hekelt de journalistieke neiging altijd op de nieuwste informatie te focussen, omdat dat een verdraaid beeld van de werkelijkheid geeft. Zijn visie doet denken aan die van Rob Wijnberg, oprichter van De Correspondent. Niet de uitzondering, maar de regel wil hij beschrijven.

Foto HH