Internetmagazines moeten op het plankje 'esoterie'

Inside.com zou een journalistiek topproduct worden waar de lezers zelfs geld voor over zouden hebben. Vol primeurs over de media-wereld en met louter de beste journalisten....

Het magazine The New Yorker vertelt deze week hoe het ging met dit journalistieke topproduct. Het is, nu de roes voorbij is, een ontluisterend relaas. Critici wijten de teloorgang aan een stuitend gebrek aan zakelijk talent, de rode draad door iedere mislukking op internetgebied. En ook in dit verhaal weer de anekdotes over de vreemde manier van met elkaar omgaan. Bijvoorbeeld: iedere keer als Inside een primeur scoorde of in een ander medium vermeld werd ging op de redactie een rood zwaailicht branden. Het is zo'n prettig gestoorde afwijking die alleen werkt als het goed gaat. Gestoordheid is trouwens een ander vast ingrediënt in alle verhalen over internetflops.

Wat mij het meest trof in het verhaal was de leugen. Inside, dat zichzelf als een soort waakhond van de integriteit van media zag, beweerde twintigduizend betalende abonnees te hebben. Volgens een ingewijde waren het er in werkelijkheid twaalfhonderd.

De leugen is namelijk ook een steeds terugkerende constante in vrijwel ieder relaas over internetmislukkingen. Liegen lijkt in die wereld zelfs de standaardpraktijk. Journalisten die mensen aan het woord laten, lopen immer het risico bedonderd te worden. Dat is altijd een afweging. Ik bedoel, je kunt Jomanda uit Tiel niet interviewen zonder dat ze onzin uitstort. En doodzwijgen is lastig als een fenomeen, zoals Jomanda of de nieuwe economie, onvermijdelijk wordt. Dan rest slechts het bieden van context en daar heeft het in het geval van internet ernstig aan ontbroken.

Pak in de bibliotheek wat van die glimmende internetmagazines uit het archief en blader ze door. Pagina na pagina jongens en meisjes die stralend beweren dat het zo fantastisch gaat, terwijl ze achteraf bezien aan de rand van de afgrond stonden. Sterker nog, die bladen staan dermate vol verzinsels dat ze zo in het hoekje 'esoterie' passen.

Maar zouden het wel leugens zijn? Liegen is het bewust verdraaien van de waarheid. Maar wat als de werkelijkheid zo hard ontkend wordt dat het meer een psychische toestand is dan een bewuste daad? Dat er sprake is van een soort ontoerekeningsvatbaarheid? Ontkenning van de werkelijkheid lijkt een kenmerk te zijn dat bij de digitale wereld hoort als violen bij een romantische filmscene.

In mijn mailbox belandde een reclame van online winkel Amazon die me waarschuwde dat het vaderdag wordt en dat er speciale acties zijn. Laat ik eens kijken hoe dom ze dit keer zijn, dacht ik. En ja hoor. Ze zijn nog even dom als altijd. Stel dat u in een boekhandel een boek afrekent met bijvoorbeeld als onderwerp 'incest tussen vader en dochter', zou de verkoper dan vragen: 'Is het voor vaderdag? Zal ik het inpakken?' Waarschijnlijk niet. Bij Amazon wel. Ook een boek over opgroeien zonder vader wordt daar als vaderdaggeschenk gezien en aan de argeloze bezoeker als zodanig aangeprezen. Nooit gedacht dat automatisering zou leiden tot een zo hoge graad van stompzinnigheid. Als Amazon een gewone winkel was geweest dan zouden ze door de media bij hun enkels over het asfalt gesleept worden vanwege zoveel horkerigheid. Maar voor dat soort werkelijkheid is in verhalen over internet bijna nooit plaats. Niet in de media, niet in rapporten en beleidsstukken. En daarom ging en gaat het altijd mis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden