Internetbedrijven hekelen spionage door overheden

Zeven grote Amerikaanse internetbedrijven vragen aan president Obama en andere regeringsleiders wereldwijd hun burgers minder te bespioneren. Dat deze bedrijven het zelf niet zo nauw nemen met de privacy zeggen ze er niet bij, in de open brief die ze gisteren publiceerden.

AMSTERDAM - De bedrijven (Google, Microsoft, Facebook, Linkedin, Twitter, AOL en Yahoo) hebben vijf principes geformuleerd waaraan overheden zich zouden moeten houden. Inlichtingendiensten zouden alleen gericht naar specifieke doelen mogen hengelen, en niet grootscheeps met sleepnetten aan de slag mogen gaan, zoals nu vaak gebeurt. Er zou beter en onafhankelijker toezicht op de diensten moeten worden gehouden, en de overheid zou transparanter moeten zijn over de dataverzoeken aan bedrijven.


De twee resterende principes zijn niet zozeer een uiting van zorg over de spionage zelf, maar over de reacties daarop. Regeringen zouden de 'vrije stroom van informatie moeten respecteren', en botsingen met elkaar moeten vermijden. Daarmee ageren de bedrijven tegen de roep in Brazilië en Europa om bedrijven te verplichten de data van hun gebruikers op lokale servers te bewaren, waar ze minder makkelijk door de Amerikanen kunnen worden afgetapt. Dat zou grote gevolgen hebben voor bedrijven als Google en Facebook.


De roep om meer respect voor privacy is alleen gericht aan overheden. 'De veiligheid van gebruikersgegevens is cruciaal', schrijft bijvoorbeeld Larry Page van Google. 'Die wordt ondermijnd door de kennelijke grootscheeps onderschepping van gegevens, in het geheim en zonder onafhankelijk toezicht, door vele regeringen wereldwijd.'


Dat Google zelf ook grootscheeps gegevens onderschept, op een geheimzinnige manier en zonder onafhankelijk toezicht, zegt Page er niet bij.Het enige verschil is dat de gebruikers van Google daar toestemming voor geven - al realiseren ze zich dat vaak niet.


'Nergens in deze brief staat dat de bedrijven de privacy van gebruikers belangrijk vinden', zegt Rejo Zenger van digitale-burgerrechtenwaakhond Bits of Freedom. 'Wij waarderen hun oproep, maar dat is maar de helft van het verhaal.'


Om burgers echt tegen overheidspottenkijkers beschermen zou er veel meer moeten gebeuren, maar die maatregelen zouden botsen met de belangen van de bedrijven. Zo zou de privacy het meest gediend zijn bij versleuteld berichtenverkeer van de ene naar de andere gebruiker. 'Maar daar zou Google nooit voor pleiten, want ze vinden het veel te belangrijk om zelf in de emailtjes te kunnen kijken', zegt Zenger.


De internetbedrijven maken zich grote zorgen om de commerciële gevolgen van de spionage door met name de NSA. Eerder werd bekend dat Microsoft, Google, Facebook en Yahoo naar de rechter willen stappen om te voorkomen dat de inlichtingendiensten hun data onderscheppen.


Ook de virtuele wereld is niet veilig voor de afluisteraars van de NSA en de Britse GCHQ. Hun spionnen hebben ook geïnfiltreerd in games als World of Warcraft en Second Life, zo bleek maandag uit nieuwe onthullingen van Edward Snowden, die via The Guardian en The New York Times naar buiten kwamen. De diensten gingen in de games tussen de elfen en trollen en andere alter ego's op zoek naar terroristen en hun gegevens, blijkt uit een document van 82 pagina's uit 2008. Het idee was om hun netwerken te analyseren, communicatie af te luisteren, en informanten te werven. Ook werden games gezien als bruikbaar propagandavehikel ('Winning hearts and minds virtually', luidt een van de hoofdstukken. Via mobiele games zouden telefoons kunnen worden gehackt. Of de tactiek iets heeft opgeleverd, is niet duidelijk.


Amerikanen en Britten spioneren in spelletjes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden