'Internet voor elke school en bibliotheek' Clinton wil 'kruistocht' voor beter onderwijs

In een poging zijn clichématige verkiezingsslogan over 'de brug naar de 21ste eeuw' te vertalen in praktisch beleid, zal president Clinton in zijn tweede termijn een 'kruistocht' voeren voor de verbetering van het onderwijs en raciale harmonie....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

De president zal vandaag aan het Congres voorstellen de federale begroting voor onderwijs te verhogen met 20 procent, ruim 50 miljard dollar. 'Mijn eerste prioriteit als president in de komende vier jaar is ervoor te zorgen dat iedere Amerikaan het beste onderwijs van de wereld kan krijgen', aldus Clinton.

Op buitenlands-politiek terrein is de uitbreiding van de NAVO in 1999 met een aantal Oost-Europese landen Clintons voornaamste doel. De Amerikaanse president beloofde opnieuw zich in te zetten voor 'het opbouwen van een ongedeeld, democratisch Europa'.

Op de NAVO-top die op 8 en 9 juli in Madrid wordt gehouden, zal de NAVO onder Amerikaanse druk een aantal Oost-Europese landen uitnodigen om lid te worden. 'Een uitgebreide NAVO is goed voor Amerika', aldus de president.

De binnenlandse agenda vormde echter de hoofdmoot van zijn vierde State of the Union. Clinton deelde mee dat het heel goed gaat met Amerika en kondigde een 'Call to Action for American Education' aan. Dat actieplan bevat voorstellen om de nationale normen in het openbaar onderwijs te verhogen, de onderwijsopleidingen te verbeteren en gebouwen te renoveren.

Hoewel de president zelf geen computer kan bedienen, laat staan de weg kan vinden op de informatie-snelweg, legde hij het accent op de aansluiting van scholen, bibliotheken, laboratoria en universiteiten op de tweede, sterke verbeterde uitvoering van Internet, het wereldwijde computernetwerk.

De aankondiging dat hij de federale onderwijsbegroting wil verhogen combineerde Clinton met een herhaling van zijn belofte om in het jaar 2002 de begroting in evenwicht te brengen. Volgens Clinton kunnen extra uitgaven voor onderwijs en belastingverlagingen gecombineerd worden met het in evenwicht brengen van de begroting. Hij verzette zich tegen de aanvaarding van een constitutioneel amendement waardoor regering en Congres wettelijk verplicht zouden worden in vredestijd de uitgaven lager te houden dan de inkomsten.

Dit grondwettelijk verbod op begrotingstekorten is voor de Republikeinen een principiële kwestie. Meerderheidsleider Trent Lott opende gisteren in de Senaat het debat over dit amendement, met de bedoeling op korte termijn een voorstel in stemming te brengen. Clinton en het Republikeinse Congres zullen de komende maanden stevige politieke gevechten leveren over deze wijziging van de grondwet en de bestedingsplannen van de president.

De Republikeinse meerderheid in het Congres, dat uiteindelijk beslist over de uitgaven en de inkomsten, reageerde gereserveerd en argwanend op Clintons onderwijsvoorstellen. 'Dit riekt naar een sterke overheid. Dit klinkt behoorlijk federalistisch', aldus Lott. De Republikeinen staan zeer huiverig tegenover federale bemoeienis met het onderwijs, dat in hun visie moet worden overgelaten aan de staten en de regio's.

Maar in de wetenschap dat de waardering van de Amerikaanse bevolking voor Clinton op het ogenblik groot is en zijn ideeën over onderwijs breed worden gesteund, onthielden de Republikeinen zich van al te scherpe kritiek. Zij beschikken bovendien over genoeg mogelijkheden om Clinton de komende maanden in begrotingsprocedures te dwarsbomen.

Uiteraard weet de president dat ook, en daarom begon hij daags na zijn State of the Union aan een tournee door het land om zijn plannen te verkopen. Clinton is erop uit om het Republikeinse Congres met behulp van de bevolking onder druk te zetten om zijn voorstellen ernstig te nemen.

Clinton wil samen met de gouverneurs van de staten een 'frontale aanval' lanceren op de jeugdcriminaliteit. In het algemeen daalt de misdaad in de Verenigde Staten. In de leeftijdcategorie van 14 tot 24 jaar is echter het tegendeel het geval. Net als het verbeteren van het onderwijs en de gezondheidszorg is ook deze problematiek voor Clinton bekend terrein. Al in zijn tijd als gouverneur van Arkansas hield hij zich intensief bezig met de bestrijding van jeugdcriminaliteit.

De jaarlijkse State of the Union werd in de media overschaduwd door de uitspraak in het civiele proces tegen O.J. Simpson. Maar de president kon zijn rede ongestoord afmaken voordat het oordeel van de jury bekend werd. Presidentiële adviseurs maakten zich even ongerust dat de televisie-netwerken de jaarlijkse beleidstoespraak zouden onderbreken voor berichtgeving uit Santa Monica.

Terwijl in Californië een zwarte man door een blanke jury verantwoordelijk werd gesteld voor de gewelddadige dood van zijn ex-vrouw en een kennis, riep de president de Amerikanen op te vechten tegen racisme en onverdraagzaamheid. Hij pleitte voor een samenleving waarin diversiteit niet wordt beschouwd als een zwakte, maar als een bron van kracht.

'Met geld is dat niet te koop. Met macht is dat niet af te dwingen. Met technologie is dat niet te realiseren. Het moet komen uit de menselijke geest', aldus Clinton. Dit thema van Clinton werd door de Republikeinen volledig onderschreven.

Voor het eerst in de lange geschiedenis van de Republikeinse Partij werd een zwarte politicus (afgevaardigde J.C. Watts uit Oklahoma) belast met het Republikeinse weerwoord. Watts is een bekende atleet en selfmade man; samen met generaal Powell behoort hij tot de weinige zwarte Republikeinen.

In zijn rede, waarin hij de bekende Republikeinse thema's (bescheiden overheid, lage belastingen, versterking van het gezinsleven) aansneed, pleitte Watts in omfloerste bewoordingen voor het afschaffen van het stelsel van positieve discriminatie. 'De kloof tussen de rassen, de nog steeds aanwezige discriminatie, kan niet worden opgelost met wetten. De overheid kan niet alle pijn wegnemen. We moeten het zelf doen', aldus Watts, die in de zwarte pers regelmatig 'een Oom Tom' wordt genoemd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden