Internet-radio heeft charme van de piraat

VPRO vlucht van Radio 3 naar Internet. Terug naar oude tijden, 'toen alles nog kon'...

HENK BLANKEN

DE stereotoren in de huiskamer heeft er één, net als de wekker, en de miniset in de werkkamer. In een la moeten nog twee oude transistormodelletjes liggen, en op de vliering staat vast nog een antieke. Het zijn allemaal radio's, een handvol per gemiddeld gezin. Wat zou Internet-radio daaraan kunnen toevoegen, met een geluid dat het niet haalt bij het hifi-systeem, en pas uit speakers kraakt nadat de computer is gestart, verbinding met het net is gemaakt, en de telefoontikker tikt?

Dit: meer stations dan met een gewone radio kunnen worden ontvangen, en steeds vaker radio-on-demand, ofwel 'vraagradio': programma's naar keuze zoals die sinds maandag door VPRO's Radio 3 voor 12 worden verzorgd. Wekelijks voegt de dwarse omroep vijftien uur speciaal voor het net gemaakte radio toe aan een databank, naast de zeventien uur die eerst worden uitgezonden op Radio 3. Veel muziek dus waarvoor Het Bestel minder sympathie heeft. Stampende jungle, onversneden hiphop of obscure rock die de VPRO-programmamakers de moeite waard vinden, en desnoods alleen die VPRO-programmamakers.

Volgens de samenstellers van een recent in de Verenigde Staten gepubliceerd boek over Internet-radio, Passport to Web Radio, zijn er op het web al meer dan 1550 radiostations te vinden, die 'uitzenden' vanuit meer dan honderd landen. Wat al die stations doen, of ze een kopie zijn van een gewoon radiostation, of juist niet, of ze een audio-archief beheren, uitsluitend de hitlijsten laten horen of politieberichten in een niet te traceren Oost-Europees dialect, valt alleen proefondervindelijk vast te stellen.

Veel is daarvoor niet nodig. Een doorsnee computer bevat een geluidskaart en speakers. De software om muziek online te kunnen afspelen, kan gratis van het net worden geplukt (RealAudio is de de facto standaard). Ondanks de steeds betere compressietechnieken voor het verzenden van geluid, is de zwakste schakel meestal de verbinding zelf. Al heeft Erwin Blom, programmamaker bij de VPRO, gemerkt dat zijn luisteraars op het web over snellere modems beschikken dan hij had gedacht.

VPRO's webradio begon in mei met een vijf dagen durend experiment, dat bedoeld was als protest tegen de Hilversumse plannen met Radio 3 FM. Daarin is steeds minder ruimte voor de eigenzinnige, meestal als 'alternatief' getypeerde VPRO-muziekkeuze. Maar op het Internet kan alles nog, en valt een klein publiek prima te bedienen. 'Het straalt een beetje de charme uit van een piratenstation', zegt Blom, volgens wie Radio 3 voor 12 per se iets anders wil zijn dan de meeste andere radiostations op het web. 'Het gros gebruikt het net om het gewone signaal nog eens uit te zenden. Maar er zijn meer mogelijkheden, zoals audio-on-demand. Je kunt op het net andere selecties maken, en luisteraars kunnen zelf selecteren.'

Op de VPRO-website komenden honderden, uit een databank op te diepen tracks. En interviews met de makers daarvan. Volgens Blom en technicus Daniël Ockeloen kan de muziek niet worden 'afgetapt'. De RealAudio-software voorkomt dat een digitale kopie op de eigen harde schijf kan worden bewaard. Blom: 'Wij maken radio, zijn geen distributeur. Vinden ook dat artiesten gewoon betaald moeten worden. En als je via het net uitzendt, kun je zien hoe vaak een track wordt beluisterd. Dat kun je vergelijken met Radio 3, en de bedragen die daar worden betaald.'

Op de VPRO-website kan worden gekozen voor vijf modemsnelheden, maar volgens Blom bleek in mei al dat web-luisteraars vaak over ISDN of kabel beschikken, of een vaste lijn naar het Internet (zoals die steeds meer bij bedrijven te vinden is). Dat levert een geluidskwaliteit op die niet onderdoet voor FM. Keerzijde van al die breedbandige verbindingen is dat de VPRO zelf capaciteit (kabels dus) tekort zal komen.

Volgens Ockeloen luisteren nu zo'n vijftig mensen tegelijk naar 3 oor 12. Dat mogen er maximaal een paar honderd zijn en tegen het eind van het jaar, hoopt hij, een duizendtal. De capaciteit valt niet eindeloos uit te breiden en daarom, zegt Ockeloen, 'moeten we slimmer gaan werken, misschien iets als een zenderpark maken, vanuit twintig of dertig plekken gaan werken, bijvoorbeeld bij providers'. Vooralsnog probeert hij 'zo naïef mogelijk' een begin te maken. Blom: 'Wij weten ook nog niet waar het schip zal stranden.'

Henk Blanken

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden