Interne strijd om opvolging Sarkozy stort UMP in chaos

De interne verkiezingen voor een nieuwe partijleider van de UMP, de grootste Franse oppositiepartij, hebben tot chaotische toestanden geleid. Pas 28 uur na het sluiten van de stembussen werd bekendgemaakt dat Jean-François Copé, de zittende partijleider, herkozen was.

PARIJS - François Fillon, de kandidaat van de gematigde vleugel in de UMP


Copé kreeg 50,03 procent van de stemmen; het verschil met zijn tegenstander François Fillon, vijf jaar eerste minister onder Sarkozy, bedroeg 98 stemmen.


Eerder hadden vertegenwoordigers van beide kandidaten hun favoriet tot winnaar uitgeroepen, en de tegenpartij van malversaties beschuldigd. De kiesraad van de oppositiepartij kon een etmaal na het sluiten van de stembussen nog steeds niet zeggen wie gewonnen had.


Wachtrijen tot drie uur bij de stembureaus, grote verschillen tussen het aantal stemmen en de handtekeningen op de presentielijsten, aantijgingen over en weer die herroepen moesten worden - de strijd om het partijleiderschap heeft de UMP diep verdeeld. Wat een feest van de democratie had moeten worden, kan uitlopen op een identiteitscrisis waar alleen de politieke tegenstanders - Parti socialiste en Front national voorop - baat bij hebben.


Kandidatuur in 2017

Aan de voorbereidingstijd kan het niet gelegen hebben. Zes maanden lang voerden Fillon en Copé campagne om de teugels van de partij in handen te krijgen, een post die uitzicht biedt op een kandidatuur voor het presidentschap in 2017. Die campagne zelf was saai: de verschillen in woordkeus en temperament zijn groot, een zekere wederzijdse weerzin konden de kandidaten niet verhullen. Maar inhoudelijk moesten beide kemphanen keurig binnen de partijlijn blijven. Ze zouden immers hoe dan ook na de verkiezingen samen verder moeten.


Aanvankelijk leek het alsof die keurigheid tot het eind toe bewaard zou blijven. Meer dan zestig procent van de driehonderdduizend partijleden maakte de gang naar de stembus, wat onverwacht veel was. Een hoge opkomst leek in het voordeel van Fillon, die bij peilingen steeds als een van de meest geliefde politici uit de bus komt. De verwachting was dat hij met ruime voorsprong zou winnen.


Al kort na het sluiten van de stembussen bleek de werkelijkheid anders. Copé sprak tijdens de campagne vrijuit over blanke Fransen die gediscrimineerd zouden worden, gaf het voorbeeld van een blank jongetje in een gekleurde wijk die tijdens de ramadan niet ongestoord zijn pain au chocolat kon eten. Hij bepleit een 'rechts zonder complexen', dat Marine Le Pen de wind uit de zeilen moet nemen.


Die keuze voor immigratie als voornaamste thema wekte veel ergernis, ook in het eigen kamp. UMP-prominenten dreigden de partij te verlaten als Copé zou worden gekozen.


Maar onder de militanten sloeg die ruk naar rechts kennelijk aan. Copé logenstrafte alle peilingen door een nek-aan-nekrace met de veel gematigder Fillon, die tot diep in de nacht zou duren.


Tot op heden werden de leiders van de UMP steeds met overweldigende meerderheid gekozen. Nicholas Sarkozy haalde in 2007 tachtig procent van de stemmen. Dit keer heeft de winnaar de steun van niet meer dan de helft van de UMP-leden. Vandaar dat de suggestie van een tweekoppige leiding al is gedaan.


Parti Socialiste

Maar ook de roep om de terugkeer van Sarkozy zal de komende tijd alleen maar sterker worden. 'De cultus van een sterke leider is cruciaal voor de UMP', zei een commentator.


Het scenario van deze interne verkiezingen doet denken aan dat van de strijd om het partijleiderschap van de Parti Socialiste in 2008, met Martine Aubry en Ségolène Royal als kandidaten. Ook toen waren de verschillen minimaal en vlogen de beschuldigingen van fraude over en weer. Aubry zou die strijd winnen, Royal werd geleidelijk naar de achterdeur gemanoeuvreerd, en geen van beiden werd president.


Op de gang van zaken bij de UMP had Ségolène Royal maandag een scherp commentaar: 'Voor degene die de teugels van de partij in handen heeft, is het altijd eenvoudiger de uitkomst te beïnvloeden.'


Jean-François Copé, de kandidaat van de militante vleugel in de UMP


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden