Intelligentieniveau staat los van kans op scheiding

Het is een fabeltje dat domme mensen vaker scheiden dan slimme. Het IQ heeft zelfs geen enkele invloed op de kans op een echtbreuk....

De Graaf en Kalmijn bestrijden daarmee de uitkomst van eerder onderzoek van de onderwijssocioloog Jaap Dronkers. Die deed in 2001 de opzienbarende uitspraak dat mensen met een hoog IQ beter in staat zijn hun huwelijksproblemen op te lossen. Ze zijn er bovendien beter van doordrongen dat scheiden slecht is voor de kinderen. Kortom, vooral domme mensen zoeken hun toevlucht tot een echtscheiding.

Volgens De Graaf en Kalmijn heeft Dronkers te weinig echtscheidingsgevallen (67) onderzocht om harde conclusies te mogen trekken. Bovendien waren de ondervraagden ten tijde van het onderzoek 34 jaar oud, terwijl de meeste mensen pas tegen of na hun 40ste scheiden. Maar Dronkers' 'grootste ommissie' is dat hij geen rekening hield met het opleidingsniveau van de respondenten.

'Dat vertekent de uitkomsten enorm', concludeert Kalmijn. Samen met De Graaf vergeleek Kalmijn het scheidingsgedrag van mensen met een verschillend IQ maar met hetzelfde opleidingsniveau. 'En dan blijkt het IQ geen enkele rol te spelen. Heel slimme hbo'ers scheiden niet meer of minder dan de zwakke hbo'ers.'

Het opleidingsniveau zelf daarentegen is heel belangrijk. Hoger opgeleiden scheiden beduidend vaker dan laag opgeleiden. Vrouwen met een universitaire of hbo-opleiding hebben zelfs 30 tot 35 procent meer kans dat hun huwelijk spaak loopt dan lager opgeleide vrouwen, aldus Kalmijn.

Met intelligentie heeft dat niets te maken. 'Een hoge opleiding gaat vaak gepaard met moderne denkbeelden en dus minder weerstand tegen echtscheiding. Een hoge opleiding biedt vrouwen na een scheiding meer kans op een onafhankelijk bestaan.' Sowieso geven hoger opgeleiden zich sneller over aan 'modern' gedrag, zoals later kinderen krijgen, helemaal geen kinderen krijgen of afzien van een huwelijk.

Jaap Dronkers houdt echter vast aan zijn opvattingen. 'De Graaf en Kalmijn hebben alleen naar gebroken huwelijken gekeken. Ik heb ook gekeken naar samenwoonrelaties die geen stand hielden. En dan krijg je andere uitkomsten', aldus Dronkers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden