Integratie verloopt beter met dubbele nationaliteit

DEZE week verdedigt staatssecretaris Schmitz van Justitie in de Tweede Kamer een voorstel om de Rijkswet op het Nederlanderschap te wijzigen....

Volgens het regeringsvoorstel hoeft de in Nederland wonende vreemdeling die de Nederlandse nationaliteit aanvraagt en die aan alle voorwaarden voldoet, geen afstand te doen van zijn oorspronkelijke nationaliteit.

In de jaren vijftig stelden de meeste Europese landen zich op het standpunt dat de vreemdeling die een andere nationaliteit wilde aannemen, afstand moest doen van zijn oorspronkelijke nationaliteit. Begin jaren zestig sloten de Europese landen hiertoe het verdrag van Straatsburg.

In de jaren na het Verdrag van Straatsburg kregen de Europese landen te maken met grote groepen gastarbeiders, die naar later bleek vaak in het gastland bleven en gezinnen stichtten. Een tweede generatie vreemdelingen werd geboren. Langzaam drong het besef door dat het voor overheden lastig is grote groepen vreemdelingen binnen de grenzen te hebben, zonder dat deze dezelfde rechten en plichten hebben als de eigen onderdanen.

Begin jaren tachtig nog vond een meerderheid van de Kamer dat het hebben van een dubbele nationaliteit onwenselijk was. In 1984 werd bepaald dat een naturalisatieverzoek werd afgewezen indien de vreemdeling niet al het mogelijke had gedaan afstand te doen van zijn oorspronkelijke nationaliteit, of zich niet bereid had getoond dit te doen na het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit.

In 1990 dienden PvdA en CDA een motie in waarin zij de regering vroegen een dubbele nationaliteit mogelijk te maken. Sindsdien wordt aan vreemdelingen niet meer gevraagd of zij bereid zijn afstand te doen van hun oorspronkelijke nationaliteit. Wel wordt hun voorgehouden dat het hebben van twee nationaliteiten voor hen nadelig kan zijn. Formeel is de praktijk dus in strijd met de wet.

Het aanvragen van de Nederlandse nationaliteit is een belangrijk emotioneel moment in het leven van een vreemdeling. Hij geeft ermee te kennen dat hij zich aan Nederland verbonden weet en dat hij volwaardig deel wil uitmaken van onze samenleving, met dezelfde rechten en plichten als alle Nederlanders.

Met zijn nieuwe nationaliteit kan hij deelnemen aan landelijke en provinciale verkiezingen en zodoende invloed hebben op het landsbestuur. Met het Nederlandse paspoort zullen hem weinig obstakels in de weg worden gelegd.

Het hebben van de nationaliteit van het land waar je woont is een belangrijke impuls om verder te integreren. Dat is in het belang van de vreemdeling, maar ook in het belang van Nederland. Sinds de afstandseis is afgeschaft, worden er veel meer naturalisatieverzoeken gedaan, waarbij de meesten afkomstig zijn van Turkse en Marokkaanse vreemdelingen.

Uit onderzoek is gebleken dat het de vreemdeling makkelijker wordt gemaakt zich open op te stellen tegenover de Nederlandse samenleving, wanneer hij zijn nationaliteit van geboorte kan behouden. Het is daarbij aan de vreemdeling die het naturalisatieverzoek doet om af te wegen welke voor en nadelen het behoud van zijn oorspronkelijke nationaliteit hem oplevert. Hij moet hierop door de overheid attent worden gemaakt. Maar het is uiteindelijk aan de vreemdeling om een keuze te maken.

Zakelijk gezien is er geen enkel nadeel voor Nederland indien iemand meer dan één nationaliteit heeft. Het moet echter geen automatisme worden. Het toekennen van een nationaliteit is niet zo maar iets. Aan de vreemdeling mag dan ook worden gevraagd een duidelijke keuze te maken.

Aangezien het huidige wetsvoorstel van de regering daarover niets regelt, zou naar mijn mening alsnog de bepaling moeten worden opgenomen dat het Nederlanderschap de vreemdeling wordt ontzegd, indien hij niet uitdrukkelijk te kennen geeft of hij zijn oorspronkelijke nationaliteit wil behouden of niet.

Een dergelijke nadrukkelijke keuze is voldoende. Toetsing van de door de vreemdelingen opgegeven argumenten is onuitvoerbaar en ook onwenselijk. De overheid moet daar buiten willen blijven.

De ziel van een vreemdeling is een donker woud, zeggen de Russen. Ook wanneer een vreemdeling geen bijzondere reden aangeeft om zijn oorspronkelijke nationaliteit te behouden, moet een dubbele nationaliteit mogelijk zijn.

Boris Dittrich

De auteur is lid van de Tweede Kamer voor D66.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden