Instructies aan minister: 'geen excuses voor Maat'

'Geen excuses aanbieden.' Dat was het advies van Dick Schoof, Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV), aan minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie in september vorig jaar. Schoof reikte de minister handvatten aan voor een gesprek met forensisch anatoom George Maat.

Minister Van der Steur onderweg naar het Kamerdebat. Beeld anp
Minister Van der Steur onderweg naar het Kamerdebat.Beeld anp

De professor was een van de leden van het identificatieteam dat onderzoek deed naar de slachtoffers van vlucht MH17. Hij gaf in het voorjaar van 2015 een college aan studenten waarin beelden van slachtoffers werden getoond. Nadat RTL Nieuws berichtte over het college, uitte Van der Steur harde kritiek op Maat. De professor werd uit het onderzoeksteam gezet, zijn reputatie was beschadigd.

De politie constateerde later dat de minister met onvoldoende kennis van de feiten had gehandeld. Maat was daar de dupe van geworden. Van der Steur stuurde het politierapport naar de Kamer, maar belangrijke passages waren daarin zwart gelakt. Het was Maat zelf die het rapport vertrouwelijk inzag, met potlood overschreef en de informatie die hem vrijpleitte publiceerde. Vorige week bood de minister alsnog zijn excuses aan.

Vandaag staat Van der Steur ter verantwoording in de Tweede Kamer. Het is de derde keer in amper een jaar dat hij minister is dat de VVD'er door het stof gaat.

Veiligheidscoördinator instrueerde minister

Vooraf aan het debat publiceerde hij op verzoek van de Kamer 'relevante brieven en rapporten'. Tussen die documenten zit een gespreksinstructie die veiligheidscoördinator Schoof aan de minister stuurde voorafgaande aan een ontmoeting met Maat in september. Schoof stelde dat het doel van het gesprek was 'om de kou uit de lucht te halen in de relatie met de professor'. Ook was de hoop dat het gesprek een einde zou maken aan de media-aandacht voor het dossier en 'dat het onderwerp niet steeds door Kamerleden zou worden opgerakeld.'

De NCTV adviseerde om geen excuses aan te bieden. 'U neemt uw woorden niet terug, maar plaatst ze wel in de juiste context.' Van der Steur kon in het gesprek een deel van de schuld bij RTL leggen, schreef Schoof. 'RTL heeft professor Maat ook een 'streek' geleverd.' De minister heeft tot vorige week vastgehouden aan die strategie. Toen volgden de excuses alsnog.

Naast de instructies van Schoof publiceerde het ministerie van Veiligheid en Justitie een dik pakket van steunbetuigingen aan Maat. Collega-wetenschappers uit binnen- en buitenland drongen in groten getale bij de minister aan op eerherstel voor de professor.

Nationaal coördinator terrorisme en veiligheid Dick Schoof. Beeld anp
Nationaal coördinator terrorisme en veiligheid Dick Schoof.Beeld anp

Oppositie hekelt handelen minister

De oppositie is uiterst kritisch over het handelen van de minister, blijkt vandaag in het debat. Hij is 'uit de bocht gevlogen', stelde GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren. De minister heeft al een motie van afkeuring aan zijn broek hangen, memoreerde Sjoerd Sjoerdsma van D66. SP'er Michiel van Nispen: 'De minister probeerde met een dikke viltstift de waarheid weg te lakken, een gênante vertoning.' CDA'er Pieter Omtzigt vroeg of de minister 'zijn volgende excuses al aan het voorbereiden' was.

VVD-Kamerlid Foort van Oosten, partijgenoot van de minister, benadrukte in het debat dat de lezing van professor Maat wel degelijk afweek van wat gebruikelijk was. Volgens Van Oosten toonde de professor beelden van menselijke resten waaruit de identiteit van slachtoffers was af te leiden. Daarom zegt hij te begrijpen dat de minister vanuit emotie reageerde vorig voorjaar.

Minister Van der Steur in de Tweede Kamer. Beeld anp
Minister Van der Steur in de Tweede Kamer.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden