Instromers veroorzaken scheve ogen

Het is begrijpelijk dat scholen niet staan te springen zij-instromers aan te nemen, meent Thalita van Basten. Deze docenten zijn duur, kosten veel begeleiding en vertrekken vaak weer snel....

Dat het onderwijs kampt met grote lerarentekorten, is algemeen bekend. De politiek bedacht dat mensen uit het bedrijfsleven dan maar voor de klas moesten komen. Op papier een leuk plan; in de praktijk wat minder leuk.

Scholen wordt verweten geen zij-instromers aan te nemen. Zij-instromers nemen zoveel ervaring mee, daar zou een 'normale vakdocent' nog wat van kunnen leren. Wie zijn toch deze mensen die dit zeggen? Wat is hun deskundigheid op dit gebied? Hebben zij eigenlijk wel zicht op wat er gedaan wordt op school? Hebben zij enig idee van de werkdruk, die elke docent ondervindt? Hebben zij enig idee van de kennis van de docent? In Nederland denkt iedereen verstand van onderwijs te hebben, omdat iedereen zelf onderwijs heeft genoten. Of dat in de jaren '50, '70, of '90 was, schijnt niet uit te maken.

Als je in het bedrijfsleven leiding geeft aan dertig (of meer) mensen, betekent dat niet dat je voor de klas geen problemen hebt. Leerlingen op school zijn heel wat minder gemotiveerd zijn dan werknemers. Werknemers krijgen namelijk geld voor hun prestaties, leerlingen niet. Zij moeten naar school en willen eigenlijk liever gezellig met elkaar kletsen.

De docent tegenover de leerling is een heel ander persoon dan de leidinggevende tegenover zijn ondergeschikten. Mensen die in teams hebben gewerkt, trainingen en presentaties hebben gegeven, hebben echt geen garantie op succes in het onderwijs.

Het is riskant om zij-instromers in dienst te nemen. Waarom? Beginnende leraren staan ook helemaal alleen voor de klas, maar hebben wel al drie of vier stages gedaan tijdens hun opleiding. Ieder studiejaar één, waarbij er in de eerste drie jaar een begeleider in de klas zat. Beginnende docenten weten al dat het vak moeilijk is, maar hebben al wat meer bagage. Zij kregen veel meer pedagogische en didactische aanwijzingen tijdens hun opleiding.

Bij zij-instromers komt wel eens iemand in de klas kijken, maar dat is meestal meteen een beoordelaar, die een beslissende stem heeft in de aannameprocedure.

Judith Kroon beweert (Forum, 14 oktober) dat schooldirecties de hand in eigen boezem mogen steken als het gaat om nascholing en begeleiding.

Er zijn veel scholen die een begeleidingsprogramma hebben voor nieuwe docenten. Een school heeft voor elke leraar een budget voor nascholing. In de praktijk blijkt echter dat docenten al druk genoeg zijn met hun huidige werk, zodat er weinig tijd overblijft voor bijscholing. Toch, de docent die bijscholing wil, krijgt de kans.

Zij-instromers moeten goed begeleid worden, willen ze hun loopbaan tot een succes maken. Het eerste jaar is altijd het moeilijkst en tevens het belangrijkst. Ervaren docenten worden aangewezen als begeleiders.

Begeleiden doet een docent al de hele dag, dus een nieuwe docent kan er ook best bij. Pijnlijk wordt het als deze zij-instromer meer verdient dan de begeleidende docent. Elke docent is begonnen met een rottig beginsalaris. Door de opgedane ervaring is hij steeds meer gaan verdienen. Waarom moet een beginnende zij-instromer dan zoveel meer verdienen? Hij is nog niet zo goed. Het probleem met het salaris is dat docenten nooit volledig werken, omdat dit bijna niet haalbaar is. Om het werk goed te doen en niet alleen maar met school bezig te zijn, werkt het merendeel van de docenten 80 procent. Dat heeft directe gevolgen voor het salaris.

Natuurlijk is het een leuk idee dat mensen uit het bedrijfsleven een baan in het onderwijs willen proberen. Het probleem is dat zij-instromers vaak in hun oude baan onbetaald verlof opnemen, zodat er de mogelijkheid blijft terug te keren als het niet lukt in het onderwijs. Vaak heeft de zij-instromer na drie maanden zoveel problemen, dat hij graag terugkeert naar zijn oude baan. De school zit dan met de problemen. Een vacature midden in het jaar is bijna niet te vervullen. Of de zij-instromer zit overspannen thuis en de school mag dat veel te hoge salaris doorbetalen. En daar komen de scheve ogen van!!!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden