reportage

Inspraak? Tentamens gaan voor

Studenten en docenten hebben vaak te weinig tijd om zich actief te bemoeien met de inspraak op hun hogeschool of universiteit. Wat blijft er dan over van de controle van het bestuur?

Een inspraakbijeenkomst in het Wibauthuis op de Hogeschool van Amsterdam. Studenten hebben te weinig tijd om hun medezeggenschapswerk te kunnen doen.Beeld Sanne De Wilde

Aan ruimte in elk geval geen gebrek. De zeventien raadsleden die vandaag zijn komen opdagen voor de vergadering kunnen breeduit zitten, want bijna eenderde van de medezeggenschapsraad heeft afgezegd. 'Tentamenweek hè', zegt Menno Oldenhof. 'Doe je niets aan.' De voorzitter van de centrale medezeggenschapsraad van de Hogeschool van Amsterdam is niet anders gewend - tussen studie en bijbaan en werk en gezinsleven blijft er voor democratisering bar weinig tijd over.

Daarin is de Amsterdamse hogeschool niet uniek. Student en docenten van de meeste universiteiten en hogescholen kampen met een chronisch tekort aan tijd om hun medezeggenschapswerk te kunnen doen. Dat blijkt uit onderzoek dat het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) vandaag naar buiten brengt. Studenten steken structureel meer tijd in het raadswerk dan de 7,5 uur per week die ze er gemiddeld voor krijgen en vinden alsnog dat ze meer moeten doen. Twee op de drie medewerkers van hogescholen en universiteit doen het medezeggenschapswerk deels in hun eigen tijd omdat ze er door de hoge werkdruk overdag niet aan toe komen.

'Raadsleden hebben te veel taken en te weinig uren om ze uit te voeren', zegt ISO-voorzitter Linde de Nie. De organisatie ondervroeg 1.200 studenten en medewerkers van universiteiten en hogescholen die actief zijn in medezeggenschapsraden. Studenten en docenten die een vast aantal uren met hun opleiding hebben afgesproken, gaan daar wekelijks gemiddeld tot ruim drie uur overheen. Alsnog heeft een op de vijf raadsleden nauwelijks tijd om vergaderingen voor te bereiden, laat staan voor contact met de achterban.

Controleren

Het gevolg is dat van medezeggenschap in de praktijk niet altijd evenveel terechtkomt, zegt raadsvoorzitter Oldenhof van de HvA. 'We zijn vooral bezig met plannen van het bestuur te controleren. Als je actief mee wilt praten of zelf met initiatieven wil komen heb je meer tijd nodig.' De 25-jarige student zou zich het liefst fulltime op zijn taak storten. 'Maar ik moet ook stagelopen. En ik steek al drie dagen per week in dit werk, terwijl ik voor een kleine twee dagen vergoeding krijg.'

Collega raadslid Gerlof Donga (58), docent onderzoeksvaardigheden, is een dag minder gaan werken om zijn raadswerk te kunnen doen. 'Er zijn vergaderingen, stukken om te lezen, commissies die bijgewoond moeten worden. Daar ben je wel even zoet mee.' Is het niet een kwestie van efficiënter werken? 'Zo simpel is het niet. Ik vind dat de medezeggenschapsraad meer inhoudt dan stemmen over plannen van het college. Het is bedoeld om medewerkers, studenten en het bestuur dichter bij elkaar te brengen. Ik vraag me af of je dat proces efficiënter kunt maken.'

Opkomstpercentages

Het zit toch al niet mee met de democratisering in het hoger onderwijs. Uit onderzoek van de Volkskrant bleek vorige week dat nog geen drie op de tien studenten het afgelopen jaar de moeite nam een stem uit te brengen voor universitaire verkiezingen. De opkomstpercentages lopen bovendien terug. Op hogescholen lijkt de interesse in politiek nog geringer, de opkomst voor de verkiezing van medezeggenschapsraden blijft vaak steken rond de 10 procent. Op de HvA was het dit jaar 8 procent.

Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) laat in een reactie op het ISO-onderzoek weten dat het 'van belang is' dat raadsleden genoeg tijd hebben om hun medezeggenschapswerk uit te voeren. Een minimale norm voor het aantal uren dat studenten en docenten krijgen bestaat niet. Raadsleden moeten zelf met bestuurders bespreken hoeveel tijd ze nodig hebben, vindt de minister.

Aantrekkelijker

Voor sommige studenten gaat het raadswerk binnenkort waarschijnlijk wel aantrekkelijker worden. Bussemaker kwam eerder dit jaar met de Wet versterking bestuurskracht, die studenten, docenten en ouders meer inspraak moet geven in het onderwijs. De wet, die naar verwachting volgende week wordt aangenomen door de Eerste Kamer, regelt ook dat studenten die voltijds met bestuurs- of raadswerk bezig zijn geen collegegeld hoeven te betalen.

Menno Oldenhof heeft daar niks meer aan. De zesdejaars student legt na dit jaar zijn functie als voorzitter van de medezeggenschapsraad neer. Hoog tijd om die lerarenopleiding maatschappijleer af te maken. 'Mijn klasgenoten die geen bestuurswerk hebben gedaan zijn allang afgestudeerd en aan het werk. Maar ik heb in elk geval iets voor mijn school kunnen betekenen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden