nieuwsmedia

Inspectieonderzoek bij regionale omroepen naar onderbetaling en schijnzelfstandigheid

De Inspectie SZW heeft een onderzoek ingesteld naar ‘schijnzelfstandigheid’ en het onderbetalen van medewerkers van RTV Oost en Omroep Brabant. Enkele weken geleden brachten onderzoekers in alle stilte een onaangekondigd bezoek aan administratiekantoor Tentoo, dat personeel uitbetaalt. Daar vroegen ze contracten en andere papieren op. 

Medewerkers op de redactie van Omroep Brabant zouden gebruik maken van een schimmige fiscale constructie. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP XTRA
Medewerkers op de redactie van Omroep Brabant zouden gebruik maken van een schimmige fiscale constructie.Beeld Hollandse Hoogte / ANP XTRA

Verder gaat de Inspectie SZW, de vroegere Arbeidsinspectie, een steekproef houden bij deze regionale omroepen. Dit alles gebeurt op verzoek van de FNV. Centraal staat de vraag of Tentoo en de omroepen zich houden aan de Wet allocatie arbeid door intermediairs. Iedereen is verplicht mee te werken.

Schimmige fiscale constructie

‘We hebben bij de Inspectie melding gedaan van een gegrond vermoeden dat bij deze omroepen sprake is van schijnconstructies, bedoeld om de cao te ontduiken’, zegt Sharon Bandell, projectleider flex en naleving bij de FNV. ‘Bij de meeste andere regionale omroepen gebeurt hetzelfde.’

Concreet gaat het erom dat Omroep Brabant en RTV Oost journalisten en technici inhuren die geen werknemer zijn én geen zelfstandige. ‘Ze maken gebruik van een schimmige fiscale constructie: het fictieve dienstverband, op basis van het rariteitenbesluit.’ Voordelen voor de omroepen zijn onder meer dat ze niet hoeven door te betalen als personeel ziek wordt en dat medewerkers onbeperkt flexibel inzetbaar zijn.

‘Omroepmedewerkers worden onderbetaald van publiek geld’, zegt Bandell. ‘In de praktijk doen ze precies hetzelfde werk als collega’s in vaste dienst. Alleen vallen ze niet onder de cao en bouwen ze geen pensioen en vakantierechten op. Omdat ze via Tentoo worden uitbetaald. We willen dat de inspectie vaststelt dat dit soort constructies niet is toegestaan.’

Ruimte voor interpretatie

De RPO, het overkoepelend orgaan van de regionale omroepen, vindt dat de FNV te grote woorden gebruikt. ‘Ze gaan er met gestrekt been in’, zegt bestuurder Mark Minkman, die ook spreekt namens RTV Oost en Omroep Brabant. ‘Er is geen sprake van dat omroepen doelbewust de wet omzeilen.’

Volgens hem laat de wetgeving ruimte voor interpretatie. ‘Volgens sommige juristen is dit een legitieme manier om personeel in te huren, volgens anderen niet. Daarom vinden we het eigenlijk wel goed dat de inspectie hiernaar kijkt. Wij willen ook graag duidelijkheid over deze vormen van contracteren.’

Het inspectieonderzoek eindigt met een ‘rapport van bevindingen’. Op basis daarvan kan de vakbond onder andere nabetalingen claimen.

Niet helemaal senang

Omroepen en Tentoo hebben al naheffingen betaald aan omroepmedewerkers . ‘Er zijn in individuele gevallen fouten gemaakt en die hebben we rechtgezet, of dat gaan we doen’, zegt Minkman.

Regionale omroepen willen een streep zetten onder het verleden, stelt hij. ‘Mede daarom hebben we besloten dat we op korte termijn, uiterlijk in de loop van 2021, geen personeel meer zullen inhuren via Tentoo. Ook omdat omroepdirecteuren zich hier al langer niet helemaal senang bij voelen.’

Bandell is er blij mee. ‘Toch is dit inspectieonderzoek nodig, omdat we niet willen dat omroepen in de toekomst naar andere tussenpersonen gaan, met vergelijkbare constructies. En dit gebeurt ook in de horeca, de bouw en bij uitgeverijen.’

Constructieve gesprekken

Dat regionale omroepen stoppen met Tentoo is jammer, zegt Patrick Bakker, ceo van de Brisker Group, waar het administratiekantoor onder valt. ‘Maar het is hun goed recht dat ze het contract met ons niet verlengen, nu er zoveel discussie over is.’

Bakker: ‘Ik ben wel verbaasd dat de FNV de inspectie inschakelt. We zijn ervan overtuigd dat we ons aan de wet houden. In incidentele individuele gevallen is iets misgegaan, en hebben we dat gecorrigeerd. Wat dat betreft zijn we afhankelijk van onze opdrachtgevers, de omroepen. Zij stellen de arbeidsvoorwaarden vast. Daarover voeren we al langer constructieve gesprekken met de bond. Hoe dan ook, we werken volledig mee aan het onderzoek.’

Voor Petra van Middendorp (33) komt het nieuws te laat. Ze nam begin dit jaar ontslag als redacteur bij Omroep Brabant. ‘Ik heb er drie jaar gewerkt. Dat mocht alleen via Tentoo, tegen een tarief van 18 euro 50 per uur, inclusief een beetje vakantiegeld. Netto was dat zo’n 11 euro, en salarisverhoging bleek onbespreekbaar. Gelukkig kon ik terugvallen op iets anders: een opleiding in de zorg.  Nu geef ik les op een mbo-school voor verpleegkunde, heb ik vakantiedagen en zicht op een vast contract. Eindelijk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden