Inspectie treft veel kankerverwekkende stoffen aan Handel in schadelijke kleurstoffen tiert welig

Er bestaat in Nederland een levendige handel in kankerverwekkende kleurstoffen. Dat concludeert de Inspectie Milieuhygiëne van het ministerie van Milieubeheer (VROM) op grond van controles bij achttien importeurs van kleurstoffen....

RENE DIDDE

Van onze medewerker

René Didde

AMSTERDAM

In totaal ging het om 46 duizend kilogram schadelijke kleurstoffen, oftewel ruim 4 procent van de kleurstoffen die in Nederland in omloop zijn. De inspectie schat de werkelijke omvang van de handel hoger, doordat slechts eenvijfde van het aantal betrokken bedrijven bezoek kreeg van de inspecteurs. De uitkomsten van het onderzoek worden vandaag gepubliceerd in Chemisch Magazine.

Veel van de schadelijke kleurstoffen zijn gebaseerd op de potentieel kankerverwekkende stof benzidine en daarop gelijkende organische stoffen, waarvan maar liefst vierhonderd kleurstoffen worden vervaardigd. Vooral bij de kleuren zwart, blauw, rood en groen is het mogelijk dat ze zijn gemaakt van de verdachte kleurstoffen. Wanneer de benzidines in het menselijk lichaam belanden, splitsen ze zich in kankerverwekkende bouwstenen.

Eerder onderzoek van onder meer het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) maakte gewag van een 'niet verwaarloosbare kans op kanker na levenslang dragen van kleding met kankerverwekkende kleurstoffen'. Dat onderzoek betrof echter de blootstelling van de huid aan kleurstoffen. Opname via de mond lijkt een groter risico in te houden. 'Ik kan niet het risico aangeven voor een kind dat aan een met benzidine gekleurde slab sabbelt, maar het is duidelijk dat deze stoffen niet thuishoren in producten voor kwetsbare groepen als kinderen', zegt drs. A. Klingenberg, een van de inspecteurs van het ministerie.

Volgens de wet is toepassing van benzidine en benzidine-analoge kleurstoffen in kleding, beddengoed en schoeisel sinds augustus 1996 verboden. Opmerkelijk is dat strikt genomen de import en de handel in deze kleurstoffen zélf niet zijn verboden. Klingenberg erkent dat deze tweeslachtigheid een knelpunt vormt voor de aanpak van de schadelijke stoffen.

'We weten niet precies wat er met de kleurstoffen gebeurt. Het kan zijn dat ze rechtstreeks in Nederland worden toegepast. Mogelijk worden ze verhandeld naar het buitenland en belanden ze via Italiaanse schoenen of Franse babykleding weer in de schappen in de Nederlandse winkels. Over de omvang van deze import tasten we in het duister', aldus Klingenberg. Het ministerie gaat de handel nader onderzoeken. Op grond daarvan worden eventueel extra maatregelen tegen de handelaren uitgevaardigd.

Uit het onderzoek blijkt dat de kleurstoffen vooral afkomstig zijn uit China, Japan, Taiwan en India. 'De bedrijven in deze landen hebben de verouderde productiewijze voor kleurstoffen uit het westen overgenomen, iets waar mens en milieu niet blij mee moeten zijn', schrijft de inspectie. De inspectie werkte in dit onderzoek voor het eerst samen met andere Europese milieuinspecties. Bedrijven die handelen in de gevaarlijke kleurstoffen, zijn gevestigd in Oostenrijk, Frankrijk, Ierland, Engeland, Portugal en Nederland. In totaal werden bijna vierduizend kleurstoffen bij honderd bedrijven in Europa gecontroleerd.

Het onderzoek bracht ook aan het licht dat nieuwe kleurstoffen onvoldoende worden aangemeld bij de betrokken instanties. 37 Procent werd niet opgegeven. Veel kleurstoffen konden voorts niet worden geïdentificeerd door de bedrijven. Ten slotte bleek dat bijna de helft van de bedrijven 'op de een of andere wijze de regelgeving rond import, etikettering en registratie overtrad', aldus het verslag van de inspectie. In Nederland is bij twee bedrijven proces-verbaal opgemaakt. Beide bedrijven bleken al eens eerder betrapt op illegale import van kleurstoffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden