nieuwsmensenhandel

Inspectie: Mensensmokkel via visserij en pleziervaart is ‘blinde vlek’

Er is te weinig zicht op mensensmokkel en illegale migratie via de Nederlandse zeehavens. Vooral visserij en pleziervaart zijn een ‘blinde vlek’ bij het toezicht op de zeegrenzen. Daarvoor waarschuwt de Inspectie Justitie en Veiligheid vandaag in een onderzoek.

De zeehavenpolitie controleert in de Rotterdamse haven met speciale honden containers en vrachtwagens op inklimmers.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De Nederlandse zeegrens is tevens een Europese buitengrens. Daarom moeten de Koninklijke Marechaussee en de Zeehavenpolitie Rotterdam in de havens controleren wie er via de zee Nederland in- en uitreizen. In de praktijk gebeurt dat voornamelijk bij ferry’s en cruiseschepen. Daar wordt iedereen gecontroleerd, net zoals op Schiphol voor vluchten van buiten de Schengenzone.

Zo worden alle paspoorten gecontroleerd en wordt gezocht naar inklimmers in vrachtwagens. ‘De 100-procentcontroles bij de ferry’s en cruiseschepen zijn een Europese verplichting’, zegt hoofdinspecteur Angela van der Putten van de Inspectie Justitie en Veiligheid. ‘Dat slokt dus logischerwijs bijna alle aandacht en capaciteit op van de marechaussee en de zeehavenpolitie. Maar er komen natuurlijk veel andere boten en schepen de havens binnen.’

Op visserij en pleziervaart is nauwelijks zicht, aldus de Inspectie Justitie en Veiligheid, een onafhankelijke toezichthouder van het gelijknamige ministerie. Hoofdinspecteur Van der Putten: ‘Zo nu en dan wordt er wel eens een boot aangehouden voor controle, maar niet in het kader van regulier toezicht. Marechaussee en zeehavenpolitie komen daar niet aan toe, en ze hebben geen gerichte informatie over risico’s. Dat is een vicieuze cirkel.’

Risico’s

Volgens de inspectie is niet bekend of mensensmokkelaars en andere criminelen inspelen op het gebrekkige grenstoezicht bij de visserij of pleziervaart. Informatie over mogelijke risico’s ontbreekt, is van onvoldoende kwaliteit of kan niet gemakkelijk uit informatiesystemen worden gehaald, aldus de inspectie.

‘Er is dus geen overzicht van alle risico’s in het maritieme grenstoezicht’, zegt Van der Putten. ‘Afgezien van de ferry’s en cruiseschepen weten we dus niet of de controles effectief zijn en of de meeste uren ook worden gestoken in de hoogste risico’s.’

In de praktijk is het toezicht op bijvoorbeeld de pleziervaart complex, benadrukt ze. ‘Als er een boot in Vlissingen komt aanvaren, komt die dan uit Terneuzen of van de Kaapverdische eilanden? Dat kan je niet in een oogopslag zien. En niet iedereen meldt zich keurig volgens de regels met een lijstje namen van zijn opvarenden bij de havenmeester. De havenmeesters houden natuurlijk wel een oogje in het zeil, maar zij hebben geen taak als grensbewakers.’

De marechaussee en zeehavenpolitie moeten volgens de inspectie meer energie steken in het opstellen van risicoanalyses. Daarvoor zijn moderne informatiesystemen nodig en goed geschoold personeel. Ook moeten ervaringen worden gedeeld, bijvoorbeeld op welke tijdstippen en plekken verdachte boten aankomen. Dan kunnen de controles doelgerichter worden.

Ruim 36 duizend keer hebben zeeschepen in 2017 de Nederlandse havens bezocht om hier goederen te lossen of passagiers van boord te laten gaan, aldus het CBS. De haven van Rotterdam (inclusief Moerdijk, Dordrecht en Vlaardingen) zijn met 24 duizend bezoeken het drukst. De zeehavens in het Noordzeekanaalgebied (Amsterdam, Velsen/IJmuiden, Beverwijk en Zaanstad) zijn 5.300 keer bezocht. In Vlissingen en Terneuzen (Zeeland Seaports) meerden ruim 3.300 zeeschepen aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden