‘Inspectie kent de werkelijkheid niet’

Mirates verkoopt de medische zelftests gewoon via China...

Van onze verslaggevers Jeroen Trommelen en Ellen de Visser

Zo ziet een modern zenuwcentrum van internethandel er dus uit: een anonieme, grijze blokkendoos op een terrein in Rotterdam. Zelfs de bedrijfsnaam ontbreekt op de golfmetalen gevel van Mirates, de onderneming van directeur Martin Brugman die wereldwijd succesvol opereert met de online verkoop van medische zelftests.

Op het kantoor liggen de presentie-exemplaren van de testkits hoog opgestapeld. De verpakkingen ogen als videodoosjes, maar met de inhoud kunnen gebruikers zelf hun zwangerschap of cholesterolgehalte vaststellen. Of, serieuzer, proberen te bepalen of ze darmkanker hebben of besmet zijn met hiv.

Thuistests
Ruim honderdduizend thuistests verkocht Mirates de afgelopen zes jaar. Daarmee is het bedrijf marktleider. Klanten willen volgens Brugman nu eenmaal snel en op een zelf gekozen moment hun gezondheid checken. Soms schamen ze zich voor de dokter, zoals bij een mogelijke hiv-besmetting. De tests zijn volgens hem een filter voor de reguliere gezondheidszorg omdat patiënten niet onnodig naar de huisarts gaan.

Daar denken de Inspectie voor de Volksgezondheid, de huisartsen en de wetgever anders over. Het is Mirates mede daardoor nog niet gelukt een Europese registratie te krijgen voor enkele van haar hoog-risicotests.

Die registratie is verplicht om ze hier op de markt te kunnen brengen. Toch worden de producten gewoon geleverd: door een muisklik bij Mirates Asia, de internetdistributeur van het bedrijf in China.

Welkom in de platte wereld van internet, zegt Brugman in zijn Rotterdamse kantoortuin. Twee jaar geleden gaf hij zijn personeel het boek The world is flat van Thomas Friedman cadeau. Zelf brengt hij de lofzang op globalisering en internet al lang in praktijk. De directeur heeft vijftien bedrijfjes in zes landen, zegt hij. Zijn medische zelftests worden grotendeels geproduceerd in Europa en verscheept naar China waar ze op het kantoor van Mirates Asia door tien laagbetaalde Chinezen in pakketjes worden gestopt en over de wereld verstuurd. ‘Ook als die tests teruggaan naar Europa is dat goedkoper dan wanneer wij alles vanuit Nederland zouden regelen.’

Volgens de inspectie verkoopt u de hiv-zelftest via China omdat de verplichte CE-markering ontbreekt en u ze daardoor niet vanuit Europa mag verkopen.

‘Dat klopt. Ik ben dat bedrijf in Azië begonnen en juridisch maakt het niet uit of ze daar alleen maar verkopen of ook produceren. De levering van het product begint op het moment dat die aankoop zijn fysieke reis begint. In Azië dus. Dat is de kracht van internet, dat de consument overal ter wereld kan kopen. En ik wil dit product leveren. De inspectie loopt dus achter de werkelijkheid aan.’

Dus als wij iets bestellen komt het...

‘Uit Azië, met allemaal Chinese stempels erop. Dat is juridisch in orde en de inspectie weet dat. We hebben dat in nauw overleg met inspecteurs voorgelegd aan een juridisch expert, maar het antwoord was kennelijk ongewenst. De eerste reactie was: waar hebben we al die Europese wetgeving dan nog voor? Tja, dat is inderdaad het punt. In Azië is dat immers geen issue.’

Bij de Nederlandse grens ontmoeten zijn Chinese postpakketjes geen hinder, zo wordt bevestigd door de helpdesk van de douane. Voor pakketjes met een waarde van minder dan 23 euro (artikelen met accijns of uit de opiumwet uitgezonderd) bestaat vrijstelling van het doen van aangifte. Brugman: ‘Daarom leveren we duurdere bestellingen ook nooit in één pakje.’

De Inspectie is bang voor ongelukken. Voor patiënten die ten onrechte hiv bij zichzelf vaststellen of een diagnose missen.

‘De inspectie kent de werkelijkheid niet. Er is nog geen enkel incident geweest. Dankzij deze producten worden wel mensen bereikt die anders nooit te bereiken waren geweest.’

Dat weet u toch niet, of er incidenten zijn geweest?

‘Daar doen we zelf onderzoek naar. Je kunt nooit iets voor honderd procent uitsluiten, maar we kennen niet één geval. We weten wel dat men een arts bezoekt wanneer de test positief uitvalt.’

De acties van de Inspectie voor de Gezondheidszorg beschouwt Brugman als pesterij. De Azië-route wordt gezien als een U-bocht, weet hij. Maar dan toch wél een verantwoorde U-bocht waar men geen vinger tussen kan krijgen. ‘Dus probeert men ons kapot te maken en knoopt men ons en plein public op.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden