Nieuws

Inspectie: gebrekkige aansturing bij politieteam dat terrorisme moet bestrijden

Het politieteam dat verantwoordelijk is voor de bestrijding van terrorisme functioneert niet goed door een gebrek aan visie. Er is bijvoorbeeld te weinig aandacht geweest voor het monitoren van geradicaliseerde personen en groepen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid dat donderdag is gepubliceerd.

Elsbeth Stoker
Passagiers verlaten vliegveld Zaventem-Brussel bij de terroristische aanslag in maart 2016. De aanslag vormde mede de aanleiding voor het opzetten van het cluster Contra Terrorisme, Extremisme en Radicalisering bij de Nederlandse politie. Beeld Belga
Passagiers verlaten vliegveld Zaventem-Brussel bij de terroristische aanslag in maart 2016. De aanslag vormde mede de aanleiding voor het opzetten van het cluster Contra Terrorisme, Extremisme en Radicalisering bij de Nederlandse politie.Beeld Belga

De inspectie onderzocht dit ‘informatieknooppunt’ van de Landelijke Eenheid naar aanleiding van signalen over misstanden. Klokkenluiders trokken in februari van dit jaar aan de bel bij de politievakbonden. Volgens de medewerkers dreigde de bestrijding van terrorisme in gevaar te komen.

Het cluster Contra Terrorisme, Extremisme en Radicalisering (CTER) werd in 2017 onder grote politieke druk opgericht naar aanleiding van de aanslagen in Parijs in 2015 en Brussel in 2016. Ook waren er in die periode grote zorgen over de terugkeer van strijders uit IS-gebied. Het doel van CTER was de informatie-uitwisseling over mogelijke terroristische dreigingen binnen de afdelingen van de Landelijke Eenheid te verbeteren. ‘Door intensiever samen te werken zouden mogelijke aanslagen kunnen worden voorkomen, was de gedachte.’

Maar, constateert de inspectie: bij de oprichting was er geen duidelijke visie hoe de samenwerking binnen het cluster en de verschillende afdelingen precies vorm moest krijgen. Dit heeft intern tot spanningen en conflicten geleid. ‘Hierdoor voelt de werkomgeving voor sommige mensen onveilig’, aldus het rapport.

Schade aan medewerkers

Uit het onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid blijkt dat het CTER wel lukt om adequaat te reageren als er concrete informatie ligt over een dreiging. Toch functioneert de afdeling niet goed, mede omdat de cultuur zich kenmerkt door ‘eilandjes-denken’ en ‘eigenbelang’. CTER schiet bijvoorbeeld tekort als het gaat ‘proactief inzicht te verkrijgen in fenomenen, samenwerkingsverbanden, terroristische netwerken en bewegingen’.

‘En dat vind ik heel zorgelijk', zegt NPB-voorzitter Jan Struijs. ‘Binnen dit team is onvoldoende tijd geweest om radicalisering goed te monitoren. Terwijl die preventieve taak ook een heel belangrijke is. Als iemand bijvoorbeeld naar een IS-gebied vertrekt, wil je onderzoeken hoe die persoon is geradicaliseerd, welke omgevingsfactoren hebben meegespeeld. Daar is te weinig oog voor geweest.’

Het onderzoek naar CTER is het tweede deelonderzoek naar misstanden bij verschillende afdelingen binnen de Landelijke Eenheid in Driebergen. Begin dit jaar verscheen het eerste inspectieonderzoek naar de Dienst Landelijke Informatie Organisatie (DLIO), dat eveneens valt onder de Landelijke Eenheid. Uit dat onderzoek bleek dat er sprake was van ‘organisatie- en taakverwaarlozing’, met als gevolg ‘schade aan de medewerkers’ en een slechte samenwerking met andere afdelingen.

Tweede kritische rapport

Vorige maand verscheen al een kritisch rapport over een onderdeel van DSO: het team Werken onder Dekmantel. Deze afdeling is onder meer verantwoordelijk voor infiltratietrajecten. De commissie-Brouwer concludeerde toen naar aanleiding van een zelfmoord van een undercoveragent dat de begeleiding van politie-infiltranten tekortschiet. Er is te weinig aandacht voor hun mentale welzijn, en er moet meer aandacht zijn voor de ethische aspecten van het vak.

Begin volgend jaar wordt het derde deelonderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid verwacht. Aanleiding voor dat onderzoek waren in 2019 signalen over ongewenst gedrag, machtsmisbruik en onprofessioneel handelen bij de afdeling Dienst Specialistische Operaties (DSO). In de loop van 2022 komt de inspectie ook met een ‘beschouwing over de hele Landelijke Eenheid’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden